ตรวจรายชื่อ "ว่าที่นายกฯ" ในบัญชีพรรคการเมือง

เช้าวันนี้ พรรคพลังประชารัฐประชุมกันอีกรอบ ได้ข้อสรุปว่าวันพรุ่งนี้จะส่งเทียบเชิญไปเชิญ พลเอกประยุทธ์ ที่ทำเนียบรัฐบาล หลังเวลาราชการ คือ 16.30 น.เพื่อป้องกันปัญหาผิดกฎหมายเลือกตั้ง ส่วน พลเอกประยุทธ์ ให้สัมภาษณ์ล่าสุด "ยังไม่ตอบรับ" อ้างว่าขอคิดก่อน ยังมีเวลาถึงวันที่ 8 กุมภาพันธ์

ส่วนพรรคประชาธิปัตย์ เสนอชื่อ "หล่อใหญ่" คุณอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคเพียงคนเดียว ด้วยเหตุผลป้องกันประชาชนสับสน ขณะที่ "หล่อคลาสสิก" คุณชวน หลีกภัย อดีตนายกรัฐมนตรี และอดีตหัวหน้าพรรคผู้มากบารมี ได้รับการเสนอชื่อเหมือนกัน แต่เจ้าตัวปฏิเสธพรรคชาติไทยพัฒนา เสนอชื่อ คุณกัญจนา ศิลปอาชา หัวหน้าพรรค เพียงชื่อเดียว เหมือนกับพรรคภูมิใจไทย ที่เสนอชื่อหัวหน้าพรรค คุณอนุทิน ชาญวีรกูล ชื่อเดียวเช่นกัน
ขณะที่พรรคประชาชาติ เสนอชื่อ คุณวันมูหะมัดนอร์ มะทา หัวพน้าพรรค พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง เลขาธิการพรรค และ ดร.ณหทัย ทิวไผ่งาม เป็น 3 คนจาก 3 ศาสนา คือ อิสลาม พุทธ และคริสต์
มีพรรคที่มีมติไม่เสนอชื่อใครเลย คือ พรรครวมพลังประชาชาติไทย ที่มี "ลุงกำนัน" สุเทพ เทือกสุบรรณ เป็นแกนนำ และพรรคประชาชนปฏิรูป ที่มี คุณไพบูลย์ นิติตะวัน เป็นหัวหน้าพรรค แต่สองพรรคนี้ประกาศจุดยืนสนับสนุน พลเอกประยุทธ์ เป็นนายกฯสมัยที่ 2 อยู่แล้ว

นอกจากนั้นยังมีพรรคที่ยังไม่มีมติออกมาชัดเจน แต่มีข่าวเล็ดลอดออกมาแล้วว่าจะเสนอชื่อใคร เช่น พรรคเพื่อไทย 3 ชื่อ แต่ยังไม่เรียงลำดับ ได้แก่ คุณชัชชาติ สิทธิพันธุ์ คุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ และ พล.ต.ท.วิโรจน์ เปาอินทร์ หัวหน้าพรรค

ส่วนพรรคไทยรักษาชาติ เตรียมเสนอชื่อ คุณจาตุรนต์ ฉายแสง กับ ดร.วีรพงษ์ รามางกูร อดีตรองนายกรัฐมนตรีฝ่ายเศรษฐกิจในหลายรัฐบาล ขณะที่พรรคอนาคตใหม่ เตรียมเสนอชื่อ คุณธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ หัวหน้าพรรค เป็นเบอร์ 1 ลุ้นชิงเก้าอี้นายกฯ

สำหรับหลักเกณฑ์การเสนอชื่อ "ว่าที่นายกฯ" นั้น ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 88 และ 89 เขียนเอาไว้ชัดเจนว่า พรรคการเมืองที่มีสิทธิ์เสนอชื่อ ต้องเป็นพรรคที่ส่งผู้สมัครลงรับเลือกตั้งเท่านั้น โดยเสนอได้ไม่เกินพรรคละ 3 ชื่อ ฉะนั้นจะเสนอ 2 ชื่อ 1 ชื่อ หรือไม่เสนอเลยก็ได้ นอกจากนั้นยังต้องส่งชื่อให้ กกต.ก่อนปิดรับสมัครรับเลือกตั้ง ซึ่งก็คือวันศุกร์หน้า วันที่ 8 กุมภาพันธ์ และต้องมีหนังสือยินยอมของบุคคลที่ได้รับการเสนอชื่อด้วย โดย 1 คน ตอบรับการเสนอได้ 1 พรรคเท่านั้น จากนั้นจะมีการตรวจสอบคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามตามรัฐธรรมนูญ ก่อนที่ กกต.จะประกาศรายชื่อให้ประฃาชนได้รับทราบ

ความสำคัญของรายชื่อ "ว่าที่นายกฯ" ในบัญชีพรรคการเมือง ต้องบอกว่ามีความสำคัญมาก เพราะรัฐธรรมนูญมาตรา 272 ประกอบมาตรา 159 เขียนเอาไว้ชัดว่า ในการโหวตเลือกนายกฯ ต้องโหวตเลือกจากรายชื่อในบัญชีของพรรคการเมื่องก่อนเท่านั้น แปลว่าถ้่ามีชื่ออยู่ในบัญชีนายกฯ ถือว่ามีสิทธิ์ก่อน
สำหรับการโหวตเลือกนายกฯหลังเลือกตั้งหนนี้ ใช้เสียงจากรัฐสภา คือ สภาผู้แทนราษฎร กับวุฒิสภารวมกัน 750 เสียง เสียงข้างมากหมายถึงต้องได้เกิน 376 เสียง หากไม่มีใครจากบัญชีพรรคการเมืองได้เสียงข้างมากเลย จึงจะไปโหวตเลือกจากคนนอกบัญชี แต่จะต้องมีสมาชิกรัฐสภาเข้าชื่อกันเกินกึ่งหนึ่ง คือ 376 เสียงก่อน เพื่อให้ประธานรัฐสภาขออนุมัติให้โหวตเลือกนายกฯจากนอกบัญชีพรรคการเมืองได้ ซึ่งขั้นตอนนี้ต้องใช้เสียงถึง 2 ใน 3 หรือ 500 เสียงจาก 750 เสียง ซึ่งยากมาก ฉะนั้นการเป็นนายกฯจากบัญชีพรรคการเมือง จึงมีโอกาสสูงกว่า
นอกจากนั้น ว่าที่นายกฯในบัญชีพรรคการเมือง ยังไม่จำเป็นต้องลงสมัคร ส.ส. ไม่ต้องเป็นหัวหน้าพรรคก็ได้ด้วย และนี่คือเหตุผลที่ พลเอกประยุทธ์ น่าจะตัดสินใจตอบรับการเสนอชื่อของพรรคพลังประชารัฐ เพราะลงตัวสำหรับตัวเองมากที่สุดแล้ว แถมอยู่ในตำแหน่งนายกฯกับหัวหน้า คสช.ต่อไป ไม่มีกฎหมายบังคับให้ลาออกอีกต่างหาก