แต่ผู้ตรวจการเลือกตั้งไม่มีอำนาจให้คุณให้โทษเอง ทำได้แค่แจ้งเตือน จากนั้นต้องจัดทำรายงานเสนอให้ กกต.ทราบ เพื่อพิจารณาวินิจฉัยไปตามกฎหมายสำหรับสาเหตุที่ กกต.ต้องจับสลาก "ผู้ตรวจการเลือกตั้ง" ก็เพื่อให้แต่ละจังหวัดมี "ผู้ตรวจการเลือกตั้ง" ที่เป็นคนในภูมิลำเนานั้น ผสมกับผู้ตรวจการเลือกตั้งที่มีภูมิลำเนาอยู่ในจังหวัดอื่น เพื่อไม่ให้มีเส้นสายหรือสนิทสนมกับนักการเมืองหรือผู้มีอิทธิพลภายในจังหวัด จะได้ทำหน้าที่ได้อย่างโปร่งใส ไร้ข้อครหา
ที่ผ่านมาเคยมีนักวิชาการที่ทำการศึกษาเกี่ยวกับกลไก "ผู้ตรวจการเลือกตั้ง" พบว่ามีทั้งจุดแข็งและจุดอ่อนในการสอดส่องดูแลการเลือกตั้ง สำหรับจุดแข็งก็คือ "ผู้ตรวจการเลือกตั้ง" ที่ทําหน้าที่ควบคุมการเลือกตั้งในระดับจังหวัดเป็นเวลาชั่วคราว และไม่จําเป็นต้องซ้ําหน้าเดิม เพราะจะมีการจับสลากกำหนดพื้นที่ที่จะให้ไปทำงานนั้น วิธีการนี้จะทําให้ "ผู้ตรวจการเลือกตั้ง" ไม่มีความเชื่อมโยงกับคนในพื้นที่ ลดปัญหาการเอื้อประโยชน์ให้กับกลุ่มการเมืองบางกลุ่มบางฝ่าย ซึ่งจะทำให้งานตรวจสอบมีประสิทธิภาพมากขึ้น
แต่การใช้คนจากพื้นที่อื่นทําหน้าที่ควบคุมการเลือกตั้งในแต่ละจังหวัด ก็ส่งผลอีกด้านหนึ่งได้เหมือนกัน โดยเฉพาะจังหวัดที่มีอัตลักษณ์เฉพาะ เช่น สามจังหวัดชายแดนภาคใต้กล่าวคือ ผู้ที่ทำหน้าที่ผู้ตรวจการเลือกตั้งจะไม่เข้าใจปัญหาในพื้นที่ บางคนไม่เข้าใจภาษา วัฒนธรรมเฉพาะถิ่น จนอาจเกิดปัญหาตามมาได้