เตรียมเปิดประมูล "ดิวตี้ฟรี" สิ้นปี หาผู้ดำเนินธุรกิจต่อ

สัมปทานร้านค้าปลอดอากรหรือดิวตี้ฟรี สนามบินสุวรรณภูมิ เริ่มสัญญาตั้งแต่ 29 กันยายน 2548 ในรูปแบบสัมปทานเจ้าเดียว การสัมปทานนี้ตามเดิมสัญญาจะหมดลง 31 ธันวาคม 2558 แต่ถูกขยายระยะเวลาออกมาอีก 4 ปีหลังประสบปัญหาเรื่องน้ำท่วมและการปิดสนามบิน ทำให้ระยะสัมปทานยาวนานถึง 14 ปี และปี 2563 สัญญาสัมปทานนี้กำลังจะหมดลง แต่ก่อนจะถึงเวลานั้น ทอท.ในฐานะผู้เปิดประมูลดิวตี้ฟรีต้องเร่งหาผู้ชนะประมูล ซึ่งตามไทมไลน์อย่างน้อยในปี 2560 ต้องได้ผู้ชนะประมูลเพื่อเผื่อเวลา 2 ปีให้ผู้ชนะติดต่อแบรนด์เนมระดับโลกและเตรียมพื้นที่ใหม่ทั้งหมดเพื่อรองรับ

แน่นอนว่าการประมูลรอบใหม่นี้ กำลังถูกวิพากวิจารณ์และมีการยื่นข้อเสนอปรับรูปแบบสัมปทาน เพราะแบบเดิมทำให้รัฐเสียประโยชน์ อีกทั้งยังเสนอให้กระทรวงการคลังที่เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ของ บมจ.ท่าอากาศยานไทย ถึง 70% เป็นผู้กำกับดูแลด้วยแทนการให้อำนาจเบ็ดเสร็จกับทาง ทอท.หลายข้อเสนอเกี่ยวกับการสัมปทานดิวตี้ฟรี ถูกร้องเรียนมาโดยตลอด เช่น สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ (สปท.) ได้ยื่นข้อเสนอ 5 ประเด็นต่อ คสช.พิจารณา เช่น การขอให้ยกเลิกสัญญาสัมปทานกับกลุ่มบริษัทปัจจุบัน หรือแม้แต่การขอให้เชื่อมโยงข้อมูลของ ทอท. กรมศุลกากร และกรมสรรพากร เข้าด้วยกันเพื่อให้ ทอท. ได้รับส่วนแบ่งอย่างครบถ้วน

เช่นเดียวกับ 3 สมาคม คือสมาคมผู้ค้าปลีกไทย สมาคมการค้าร้านค้าปลอดอากรไทย และ สมาคมศูนย์การค้าไทย จะยื่นหนังสือถึงนายกรัฐมนตรี 28 มีนาคมนี้ เพื่อขอให้รื้อระบบสัมปทานดิวตี้ฟรีให้โปร่งใส เป็นธรรม พร้อมข้อเสนอแนะและวิธีการสัมปทาน ก่อนที่จะเปิดประมูลในปีนี้ขณะที่ ทอท. ยืนยันว่าหลายข้อเสนอ จะเป็นสิ่งที่ทำให้การพิจารณาทีโออาร์ประมูลดิวตี้ฟรีรอบใหม่ ครอบคลุมและรอบคอบ เพื่อผลประโยชน์ของรัฐมากขึ้น ยืนยันปลายปีนี้จะเห็นผู้ชนะการประมูลดิวตี้ฟรีแน่นอนปัจจุบัน ทอท. มีรายได้จากดิวตี้ฟรี 6,000 ล้านบาทต่อปี โดยกว่า 4,000 ล้านบาทมาจากดิวตี้ฟรีสนามบินสุวรรณภูมิ

โดยตั้งเป้าเพิ่มรายได้ให้สูงขึ้น ซึ่งจะกำหนดอัตราผลตอบแทนรอบใหม่ที่ 20%แต่เมื่อลงรายละเอียดการบริหารดิวตี้ฟรีในต่างประเทศ พบว่า อัตราผลตอบแทนเฉลี่ยกลับอยู่ที่ระดับ 30% สะท้อนให้เห็นว่าอัตราผลตอบแทนที่ ทอท.เก็บจากผู้ประกอบการที่จะเข้าประมูลใหม่ครั้งนี้ ยังถือว่าต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของดิวตี้ฟรีในสนามบินอื่นที่มีขนาดใกล้เคียงกับกับสุวรรณภูมิดังนั้น การประมูลดิวตี้ฟรีรอบใหม่ จึงถูกจับตาเป็นพิเศษในหลายแง่มุม เพื่อตอบคำถามว่าสัมปทานรูปแบบเดิมจะถูกเปลี่ยนหรือไม่ และสัมปทานรอบใหมจะเอื้อประโยชน์ต่อประเทศชาติหรือใคร