เตือนดูด "ทราย" แม่น้ำโขงกระทบระบบนิเวศ

"เนชั่น ทีวี" ส่งทีมข่าวลงพื้นที่ อำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย หลังชาวบ้านร้องเรียนเข้ามาว่าได้รับความเดือดร้อนอย่างหนักจาก "เรือดูดทราย" ซึ่งมีถึง 4 ท่าเรือ ตลอดระยะทางริมฝั่งแม่น้ำโขง 11 กิโลเมตร สิ่งที่ทีมข่าวได้พบ นอกเหนือจากปัญหาความเดือดร้อนของชาวบ้านแล้ว ก็คือตลิ่งริมแม่น้ำโขงได้ทรุดตัวลง และกินพื้นที่มากขึ้นเรื่อยๆ อย่างน่าตกใจ โดยสาเหตุหลักน่าจะมาจากการดูดทรายในแม่น้ำโขงนั่นเอง 
 คุณเพียรพร ดีเทศน์ ผู้ประสานงานการรณรงค์ประเทศไทย องค์การแม่น้ำนานาชาติ บอกกับทีมข่าวว่า ปัญหาการดูดทรายจากแม่น้ำโขงเกิดขึ้นในหลายประเทศ ไม่ใช่เฉพาะไทย แต่ยังรวมไปถึงเมียนมา ลาว และกัมพูชาด้วย เนื่องจากความต้องการนำทรายไปใช้ในการก่อสร้างมีมากขึ้น แต่ในทางกลับกันแทบไม่มีกลไกควบคุมการทำกิจการท่าเรือดูดทรายเลย ทั้งๆ ที่ส่งผลกระทบต่อชุมชนและระบบนิเวศอย่างมหาศาล 

สิ่งที่น่าเป็นห่วงมากไปกว่านั้นก็คือ ทรัพยากรทรายเป็นความเสียหายที่ไม่คอยมีใครพูดถึงมากนัก อาจจะเป็นเพราะเห็นผลช้า เนื่องจากระบบนิเวศน์ค่อยๆ ถูกทำลายที่ละน้อย แต่เมื่อระยะเวลาผ่านไป ผลกระทบจะปรากฏชัดขึ้นเรื่อยๆ และเรียกกลับคืนมาไม่ได้ เช่น การอพยพของปลาน้อยใหญ่ในแม่น้ำโขง  ตลิ่งหรือคันดินธรรมชาติริมแม่น้ำโขงทรุดตัว ซึ่งแน่นอนว่าชาวบ้านที่อยู่อาศัยและทำเกษตรกรรมริมแม่น้ำโขง ย่อมเดือดร้อนแน่ 

สำหรับสาเหตุที่กลุ่มนายทุนมีความต้องการใช้ทรายจากแม่น้ำโขง เพราะเป็นทรายที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการก่อสร้าง และในแม่น้ำโขงก็มีทรัพยากรทรายจำนวนมาก จึงเป็นที่หมายตาของนายทุน
ก่อนหน้านี้ มีหนังสือคำสั่งของนายอำเภอสังคม เรื่องการสั่งระงับการดูดทรายชั่วคราว และให้พักการใช้ใบอนุญาตดูดทรายของผู้ประกอบการ 3 ราย คือ ห้างหุ้นส่วนจำกัด สังคมทรายแก้ว   นายสำคัญ ทวีชัย   และ นางสาวศิริประภา เล้าพานิช   แต่การพักใบอนุญาตและระงับการดูดทราย กินเวลาแค่ 3 วันเท่านั้น คือตั้งแต่วันที่ 26 มีนาคม ถึงวันที่ 28 มีนาคม
 
นอกจากนี้ ทีมข่าวยังได้รับข้อมูลเพิ่มเติมจากเจ้าหน้าที่หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำแม่น้ำโขง หรือ นรข.จังหวัดหนองคาย ระบุถึงข้อกำหนดทางด้านเทคนิคเกี่ยวกับการดูดทรายในแม่น้ำโขง ว่าจะต้องอยู่ห่างจากแหล่งวัตถุโบราณ สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ / ต้องอยู่ห่างแนวตลิ่ง สะพาน ท่าเรือ โรงพยาบาล หรือสิ่งก่อสร้างสำคัญไม่น้อยกว่า 1,000 เมตร และที่สำคัญต้องอยู่ห่างจากบ้านเรือน ศาสนสถาน และโรงเรียน ไม่น้อยกว่า 500 เมตรด้วย
 แต่คุณผู้ชมดูจากภาพที่ทีมข่าวของเราไปเก็บมา ก็คงพอจะบอกได้ว่า ระยะห่างระหว่างท่าทรายและเรือดูดทราย กับบ้านเรือนประชาชน มันถึง 500 เมตรหรือไม่