"อัศวินผมขาว"เพิ่มโอกาสผู้สูงวัย

ประเทศไทยกำลังจะเริ่มเข้าสู่ความเป็นสังคมสูงวัย เมื่อประชากรสูงอายุเพิ่มจำนวนขึ้น ครอบครัวมีขนาดเล็กลง คนชราเพิ่มมากขึ้น รัฐบาลต้องกำหนดนโยบายต่าง ๆ มารองรับ ทำให้ต้องวางแผนยืดการเกษียณอายุงานออกไป ยุทธศาสตร์การดูแลสังคมสูงวัยต่าง ๆ จึงผุดขึ้นมาอย่างมากมาย เพื่อให้สอดคล้องกับเศรษฐกิจ สังคม และวิถีชีวิต

ผศ. ดร.วีรณัฐ  โรจนประภา นักวิชาการด้านสังคมผู้สูงวัย และนายกสมาคมบ้านปันรัก กล่าวว่า ตลอดระยะเวลาเกือบสิบปีที่สมาคมบ้านปันรักได้ดำเนินการแก้ปัญหาสังคมผู้สูงอายุด้วยการจัดการศึกษาตามอัธยาศัยเพื่อสร้างความมีส่วนร่วมในสังคมเทคโนโลยีให้แก่ผู้สูงอายุนั้น 

พบว่าปัจจัยสำคัญในการแก้ปัญหาสังคมผู้สูงอายุนี้ได้อย่างยั่งยืนคือการทำให้ผู้สูงอายุได้ตระหนักรู้คุณค่าในตนเอง ที่ผ่านประสบการณ์ตรง จึงเกิดโครงการ "อัศวินผมขาว นี้ขึ้น เพื่อเป็นเวทีในการเปิดโอกาสให้กับผู้สูงอายุทุกท่านได้มาเป็นผู้ให้ ได้ร่วมแบ่งปันความรู้และประสบการณ์เพื่อประโยชน์แก่ผู้อื่น

 ผศ. ดร.วีรณัฐ  โรจนประภา

เป็นการสร้างความตระหนักรู้แก่ผู้คนในสังคมให้เกิดมุมมองใหม่ ๆ ที่มีต่อผู้สูงวัย ในฐานะห้องสมุดเคลื่อนที่ เป็นนักปราชญ์ที่สามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ในด้านต่าง ๆ จากรุ่นสู่รุ่น โดยมิอาจมองว่าผู้สูงวัยเป็นภาระอีกต่อไป ทั้งนี้ผู้สูงวัยที่ได้เข้าร่วมโครงการยังสามารถสร้างแรงบันดาลใจให้กับผู้สูงวัยท่านอื่น ๆ หรือบุคคลในมิติต่าง ๆ ผ่านแนวความคิดแห่งการสร้างคุณค่า และส่งต่อแรงบันดาลใจให้แก่กันและกัน ผู้สูงอายุประสงค์จะเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของโครงการอัศวินผมขาวสมัครเข้าร่วมโครงการที่เฟสบุ๊คบ้านปันรัก หรืิอ http://baanpunrak.org 

ทั้งนี้แรกเริ่มโครงการมี "อัศวินผมขาว"ที่ร่วมก่อตั้งประมาณ 30 คนทุกวันพฤหัสบดีเวลา 13.00-15.00 น.อัศวินเหล่านี้จะทำหน้าที่แบ่งปันความรู้ให้กับผู้สูงอายุที่เข้าร่วมโครงการซึ่งมีประมาณ 40-60 คนเป็นประจำทุกสัปดาห์ ที่มูลนิธบ้านอารีย์ ตั้งอยู่ซอยอารีย์

โดยหมุนเวียนกันไปแต่ละสัปดาห์ด้วยกิจกรรมที่หลากหลาย ทำให้ผู้สูงอายุหลายรายหมุนเวียนกันมาเข้าร่วมกิจกรรมเป็นประจำ โดยทางโครงการจะเผยแพร่กิจกรรมและรายละเอียดที่หน้าเพจล่วงหน้าให้กับผู้สูงอายุที่สนใจเข้าร่วมกิจกรรมได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย

"เชื่อว่าโครงการนี้จะสามารถสร้างสรรค์สังคมไทยให้ดีขึ้นได้มากโครงการหนึ่ง เราจะได้เห็นภาพแห่งการเกื้อกูล ดูแล เมตตา และเกิดบรรยากาศแห่งความดีงามซึ่งกันและกัน และอย่าลืมว่า ผู้สูงวัย ไม่ใช่ภาระ ไม่ใช่หนี้สิน ที่ต้องแก้ปัญหาด้วยการให้ แต่ผู้สูงวัย เป็นพลัง เป็นสินทรัพย์ ที่ต้องนำศักยภาพของท่านออกมาใช้ให้เกิดประโยชน์อันจะนำมาซึ่งความสุข ความอิ่มเอมใจ ทั้งจากผู้รับและผู้ให้ภายใต้กรอบความคิดว่า "ผู้สูงอายุไม่ใช่ภาระ ไม่ใช่หนี้สิน แต่กลับเป็นสินทรัพย์อันทรงคุณค่าอย่างยิ่ง"

นพ.บรรลุ ศิริพานิช ประธานกรรมการบริหารมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุ กล่าวว่ากิจกรรมผู้สูงอายุในเมืองไทย แบ่งเป็น 2 ฝ่าย คือ ฝ่ายราชการ และฝ่ายเอกชน ซึ่งเอกชนในเมืองไทยมีสมาคมสภาผู้สูงอายุในพระราชูปถัมภ์ฯ ได้พยายามรณรงค์ให้มีชมรมผู้สูงอายุในทุก ๆ หมู่บ้าน ซึ่งในปัจจุบันมีการจัดตั้งแล้วกว่า 27,000 ชมรม

เช่น ในจังหวัดอุบลราชธานี มีชมรมในทุก ๆ หมู่บ้านแล้ว ที่ให้ผู้สูงอายุในหมู่บ้านมาพบปะพูดคุยหรือทำกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ร่วมกัน เป็นงานผู้สูงอายุเพื่อสังคมที่แท้จริง 

ต่อมาได้มีพระราชบัญญัติผู้สูงอายุ 2546 เป็นพระราชบัญญัติที่ทำให้ผู้สูงอายุในประเทศไทยมีสิทธิและมีคุณค่าในสังคมเพิ่มมากขึ้น ประเทศไทยโชคดีที่มีพระราชบัญญัติเพื่อผู้สูงอายุ เพราะในโลกนี้ ประเทศที่มีกฎหมายเพื่อผู้สูงอายุนั้นน้อยมาก"

พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ.2546 กำหนดให้ผู้สูงอายุได้สิทธิขั้นพื้นฐาน  เช่น การได้สิทธิในการลดอัตราค่าบริการสาธารณะ และการขับเคลื่อนผ่านกลไกหรือผ่านคณะกรรมการผู้สูงอายุระดับชาติ รัฐบาลได้มีนโยบายเพื่อผู้สูงอายุออกมาเป็นระยะ ๆ

ล่าสุดคือ โครงการบริจาคเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ นอกจากนั้นเรายังมีศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ (ศพอส.) เป็นหน่วยงานที่มีถึง 878 แห่งทั่วประเทศ มีหน้าที่เป็นศูนย์หรือให้ผู้สูงอายุในชุมชนมาทำกิจกรรมร่วมกัน ในเรื่องของสุขภาพอนามัย จิตอาสา รวมถึงการจัดทำอาชีพอีกด้วย

ซึ่งกรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ได้กำหนดหลักปฏิบัติสำหรับผู้สูงอายุไว้เพิ่มเติมดังนี้ 1. Strong ผู้สูงอายุต้องมีความแข็งแรงทั้งสุขภาพกายและสุขภาพใจที่ดีอยู่เสมอ 2. Security คือ ความมั่นคงและรายได้ของผู้สูงอายุ เตรียมตัวเองให้มีรายได้ในระยะยาว รวมไปถึงที่พักอาศัย และ 3. Social คือ การเข้าสังคม หรือการส่งเสริมให้มีหน่วยงานเพื่อให้ผู้สูงอายุออกมาทำกิจกรรมต่างๆ

 ดร.วิโรจน์ ลักขณาอดิศร

ปัจจุบันมีบริษัทเอกชนเปิดโอกาสให้ผู้สูงวัยเข้าทำงานแล้ว เช่น บริษัท ซีเอ็ดยูเคชั่น จำกัด (มหาชน) ดร.วิโรจน์ ลักขณาอดิศร ผู้อำนวยการฝ่ายทรัพยากรบุคคล กล่าวว่า ปัจจุบันมีผู้สูงอายุส่งใบสมัครเพื่อขอเข้าทำงานมากกว่า เพราะไม่อยากอยู่บ้านแม้ว่าจะได้ค่าตอบแทนไม่มาก แต่มีความสุขที่ได้ทำงานและต้องการ พูดคุยกับคนรุ่นใหม่มากกว่าคนในวัยเดียวกัน มีหลาย ๆ องค์กรที่อยากจะได้ผู้สูงอายุเข้ามาช่วยงานเพิ่มมากขึ้น

ทั้งนี้ขงจื้อได้สอนถึงปรัชญาชีวิตในแต่ละช่วงวัยไว้ว่า ช่วงอายุ 1-15 ปี เป็นช่วงเริ่มการศึกษา ช่วงอายุ 15-30 ปี เป็นวัยแห่งการศึกษา อายุ 30-40 ปี จะต้องรู้ตัวเราเองว่าต้องการจะเป็นอะไร ชีวิตต้องมั่นคง ช่วงอายุ 50 ปี ต้องรู้ชะตาฟ้า หมายถึง ควรจะรู้ว่าตัวว่ามีศักยภาพแค่ไหน เพียงใด ชีวิตได้ผ่านได้พบเจออะไรมาแล้วบ้าง แล้วจะเพิ่มศักยภาพนั้นได้อย่างไร

เมื่อชีวิตเดินทางสู่วัย 60 ปี ซึ่งในช่วงวัยนี้จักต้องเป็นผู้รู้รอบด้าน ฟังอะไรแล้วรู้ที่มาที่ไป และช่วงอายุ 70 ปี จะต้องใช้ชีวิตได้อย่างไม่มีอะไรติดขัดในใจเลย เพราะผ่านมาหมดแล้ว สำหรับผู้สูงอายุดาวน์โหลดหนังสืออัศวินผมขาว อ่านฟรีได้ที่www.se-ed.com