วันนี้ในอดีต : เคารพธงชาติพร้อมกันทั้งประเทศครั้งแรก

วันนี้ในอดีต 14 ก.ย. 2485  เป็นวันที่รายการ นายมั่น ชูชาติ-นายคง รักไทย(เป็นชื่อที่สมมติขึ้นเพื่อส่งเสริมลัทธิชาตินิยม) กำหนดนัดหมายประชาชนให้เคารพธงชาติพร้อมกันทั่วทั้งประเทศ

          

ทั้งนี้ นายมั่น-นายคง ได้กล่าวถึงความสำคัญของวันนี้ไว้ในรายการว่า "เมื่อเช้านี้เท่ากับเราได้เปิดฉากใหม่ชาติไทยอีกด้านหนึ่ง คือ การเคารพธงชาติ ซึ่งเป็นด้านสำคัญมาก เพราะเป็นการรวมจิตใจของคนทั้งชาติเข้าด้วยกัน รวมจิตใจของคนทั้งชาติ เข้าสู่ความเป็นเอกราชของชาติ และเกียรติอันสูงสุดของชาติที่รวมอยู่ที่ธงชาติไทย แม้การนี้จะได้นัดแนะกันล่วงหน้าไม่กี่วันก็ตาม แต่ได้ผลส่วนรวมเป็นที่น่ายินดีมาก เท่าที่ฉันได้ยินได้ฟังจากบุคคลที่อยู่ในสถานที่ต่างๆ กัน จะยังมีบกพร่องกันบ้างเล็กน้อยนั้น เข้าใจว่าคงเกิดจากยังไม่เข้าใจกันดี" 

           

ชาตินิยมในสังคมไทยเกินขึ้นในสมัย จอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี  โดย จอมพล ป. มีความมุ่งมั่นที่จะพัฒนาประเทศให้เจริญก้าวหน้า จึงได้คิดหาวิธีที่จะให้รัฐบาลของตนมั่นคงและบริหารประเทศได้นานที่สุด 

           

วิธีที่ทำได้ดีที่สุดคือ พยายามชักจูงประชาชนให้สนับสนุนตนมากที่สุด โดยใช้วิธีการปลูกฝังชาตินิยมในหมู่ประชาชน ในช่วงนั้นก็มีเหตุการณ์ที่ฝรั่งเศสบีบบังคับเอาดินแดนไปจากไทย และการเข้าร่วมกับญี่ปุ่นเพื่อประกาศสงครามกับอังกฤษและอเมริกา จึงต้องทำให้คนไทยเกิดความรู้สึกร่วมที่จะสนับสนุนรัฐบาล

           

จอมพล ป. พิบูลสงคราม มีความเห็นว่า ธงชาติ เพลงชาติ และเพลงสรรเสริญพระบารมี เป็นสิ่งที่ชาวไทยควรให้การเคารพ และเชิดชู คณะรัฐมนตรีจึงได้ประกาศรัฐนิยมฉบับที่ 4 เมื่อวันที่ 8 กันยายน พ.ศ.2482 ดังนี้

           

. เมื่อได้เห็นการชักธงชาติขึ้นหรือลงจากเสาประจำสถานที่ราชการตามเวลาปกติ หรือได้ยินเสียงแตรเดี่ยวหรือนกหวีดเป่าคำนับ หรือให้อาณัติสัญญาณการชักธงชาติ หรือลดธงชาติ ให้ทุกคนแสดงความเคารพโดยปฏิบัติตามระเบียบเครื่องแบบ หรือตามประเพณีนิยม

            

2. เมื่อได้เห็นธงไชยเฉลิมพล ธงเรือรบ ธงประจำกองยุวชนทหาร หรือธงประจำกองลูกเสือ ให้แสดงความเคารพโดยปฏิบัติตามประเพณีนิยม

             

3. เมื่อได้ยินเพลงชาติ ซึ่งทางราชการบรรเลงในราชการก็ดี ซึ่งบุคคลบรรเลงในงานพิธีอย่างหนึ่งอย่างใดก็ดี ให้ผู้ที่ร่วมงานอยู่ในวงงานนั้นแสดงความเคารพโดยปฏิบัติตามระเบียบเครื่องแบบ หรือตามประเพณีนิยม

             

4. เมื่อได้ยินเพลงสรรเสริญพระบารมี ซึ่งทางราชการบรรเลงในราชการก็ดี ซึ่งบุคคลบรรเลงในโรงมหรสพหรือในงานสโมสรใดๆก็ดี ให้ผู้ร่วมงานหรือ ที่อยู่ในงานหรือในโรงมหรสพนั้นแสดงความเคารพตามระเบียบเครื่องแบบ หรือตามประเพณีนิยม

             

5. เมื่อได้เห็นผู้ใดไม่เสดงความเคารพในข้อ 1, 2, 3 และ 4 นั้น พึงช่วยกันตักเตือนชี้แจงให้เห็นความสำคัญแห่งการเคารพธงชาติ เพลงชาติ และเพลงสรรเสริญพระบารมี

           

ปลูกฝังการเคารพธงชาติ

            

การให้ความสำคัญกับการเคารพธงชาติหลังจากผ่านการประกาศรัฐนิยมให้มีการเคารพธงชาติแล้ว รัฐบาลยังได้โฆษณาประชาสัมพันธ์ผ่านวิทยุกระจายเสียง โดยผ่านทางรายการสนทนาระหว่างนายมั่น ชูชาติกับนายคง รักไทย  โดยในรายการสนทนาระหว่าง นายมั่น-นายคงนั้น ได้พูดถึงเรื่องราวเกี่ยวกับธงชาติ ความสำคัญของธงชาติ และการประดับธงชาติในวันสำคัญต่างๆ

             

นำมาซึ่งวันที่ 14 ก.ย.2485  ซึ่งเป็นวันที่รายการนายมั่น-นายคง กำหนดนัดหมายประชาชนให้เคารพธงชาติพร้อมกันทั่วทั้งประเทศ และการยืนเคารพธงชาติ ได้ยึดถือปฏิบัติมาจนถึงปัจจุบัน