คม ชัด ลึก : สาวไทยไร้สัญชาตินาน 26 ปี

อรุณ นุนารัมย์ ผู้ไร้สัญชาติ 26 ปี กล่าวว่า ปัจจุบันอายุ 26 ปี ก่อนหน้านี้ไม่สามารถทำบัตรประชาชนได้ เนื่องจากแม่ไม่ได้แจ้งเกิดให้ คลอดที่บ้าน ที่จังหวัดชลบุรี ไม่ได้ไปโรงพยาบาล ผู้ทำคลอดเป็นหมอตำแย ปัญหาที่ตามมาก็คือ เมื่อเจ็บไข้ได้ป่วยก็ลำบาก ขณะนี้ป่วยเป็นโรคไทรอยด์เป็นพิษก็ไม่สามารถใช้สิทธิในการรักษาพยาบาลได้

ที่ผ่านมา พยายามที่จะขอทำบัตรประชาชน แต่ได้รับคำตอบว่า ปลัดอำเภอไม่เซ็นให้ บางครั้งเจ้าหน้าที่ก็ไม่ให้คำตอบใดๆ ทั้งๆ ที่แม่เป็นคนไทย มีบัตรประชาชนคนไทย ทำให้ไม่สามารถเข้าเรียนหนังสือได้ เวลาไปสมัครงานก็สมัครไม่ได้ เพราะนายจ้างขอสำเนาบัตรประชาชน ขนาดไปทำงานล้างจาน เจ้าของร้านก็ขอ เพราะเขาต้องมีไว้ให้เจ้าหน้าที่ดูเวลามาตรวจ แต่ก็ไม่ได้ให้ไป ขอผัดผ่อนไปเรื่อยๆ ไม่กล้าบอกว่า ไม่มีบัตรประชาชน กลัวว่าจะถูกไล่ออกเมื่อเจ้าของทวงถามหนักเข้าก็ขอพักงาน ขอลาออกเอง งานที่ทำก็เป็นงานรับจ้างทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นขายเสื้อผ้าตามตลาดนัดหรือห้างสรรพสินค้า เด็กเสิร์ฟ ไม่สามารถไปสมัครเข้าทำงานตามโรงงานหรือบริษัทต่างๆ ได้ ดังนั้น บางที่จึงทำได้เพียง 15 วัน หรือ 2 เดือน และนานที่สุด 6 เดือน เป็นร้านอาหาร ที่ต้องออกก็เพราะทางร้านบอกว่า จะโอนเงินเดือนเข้าบัญชีธนาคาร แต่ด้วยความที่ไม่มีบัตรประชาชน เปิดบัญชีธนาคารไม่ได้ ก็บอกทางร้านไปว่า เอาเงินใส่ซองมาเลย สิ้นเดือนนี้ลาออก

เคยได้รับการบอกว่า คนไม่มีบัตรให้ไปเพิ่มเชื่อ ซึ่งฟังดูแล้วเหมือนกับง่ายมาก แต่พอเอาเข้าจริงกลับไม่ง่ายอย่างที่คิด ขณะนั้นกำลังท้องแก่ แต่ก็พยายามถึงแม้จะต้องหาเงินมาเป็นค่าใช้จ่ายในการเดินทาง เพราะไปโรงพยาบาลก็จะได้ใช้สิทธิในการเบิกค่าคลอดได้ ตลอดเวลาที่ผ่านมา หากไม่เจ็บป่วยอย่างหนักก็จะไม่ไปโรงพยาบาล

ก่อนหน้านี้ไม่เคยทราบมาก่อนว่า สามารถพิสูจน์สัญชาติได้ด้วยการตรวจดีเอ็นเอ ระหว่างตัวเองกับบุพการี เพิ่งมาทราบหลังจากได้รับการช่วยเหลือ ดีใจมากหลังจากมีบัตรประชาชน เป็นคนไทยโดยสมบูรณ์

สิระ เจนจาคะ อดีตสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ ด้านสังคม กล่าวว่า ได้รับการประสานงานจากทหารกรมทหารราบที่ 11 ให้เข้าช่วยเหลือผู้ไร้สัญชาติรายนี้ หลังจากนั้นก็ขอคำแนะนำจากหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ ซึ่งก็ได้รับคำแนะนำว่า วิธีการที่เร็วที่สุด ให้พาแม่และผู้ร้องขอไปตรวจดีเอ็นเอ ซึ่งเป็นวิธีการหนึ่งในการพิสูจน์สัญชาติ นอกเหนือไปจากการสอบพยานสิ่งแวดล้อม พยานจะเป็นผู้ที่อยู่ใกล้เคียง ผู้ใหญ่บ้าน กำนัน หมอตำแย ฯลฯ ซึ่งพยานเหล่านี้เป็นพยานบอกเล่า ทำให้ปลัดอำเภอ นายอำเภอ ไม่กล้ารับรองที่จะออกเลข 13 หลักให้ เพราะพยานเหล่านี้บางรายอาจจะไม่อยู่แล้ว วิธีหาผู้มายืนยันใช้เวลานานมาก

จากการตรวจดีเอ็นเอ ผลออกมาตรงกับแม่ที่เป็นคนไทยและมีบัตรประชาชน ทางเจ้าหน้าที่ก็สามารถออกบัตรประชาชนให้ได้ทันที