อนุรักษ์กำแพง-คูเมืองโบราณ

กำแพงเมือง คูเมืองโบราณ สมบัติเก่าแก่ของไทยที่มีอายุมากกว่า 100 ปีขึ้นไป แม้สภาพจะเปลี่ยนไปตามกาลเวลา แต่โบราณสถานเหล่านี้ยังคงมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ จากการศึกษาและสำรวจของนักโบราณคดี พบว่าประเทศไทยมีกำแพงเมือง - คูเมืองโบราณกว่า 1400 แห่ง
นักโบราณคดีมองว่าสิ่งเหล่านี้ควรต้องได้รับการอนุรักษ์ และปกป้องไม่ให้ถูกทำลาย เพราะหลังจากนี้คงไม่มีการก่อสร้างกำแพงเมือง หรือขุดคูคลองล้อมรอบเมืองในลักษณะนี้อีกแล้ว
เวียงกาหลง เป็น 1 ใน ร้อยกว่าแห่งในจังหวัดเชียงราย ที่มีการสำรวจพบกำแพงเมือง คูเมืองโบราณ ซึ่งในอดีตถูกสร้างขึ้นเพื่อเป็นป้อมปราการป้องกันศัตรู ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของวัดเวียงกาหลง
กำแพง คูเมืองเวียงกาหลง ที่อ.เวียงปาเป้า จ.เชียงราย แห่งนี้ มีอายุกว่า 2 พันปี และถือได้ว่าเป็นเมืองโบราณที่มีความสมบูรณ์แห่งหนึ่งในประเทศไทยกรมธนารักษ์จึงเข้ามากำหนดเขตแดน เพื่อให้ชาวบ้านได้มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์

ตามกฎหมายกำแพง คูเมืองโบราณ เป็นของราชพัสดุ ซึ่งการเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลาของโบราณสถาน ทำให้เกิดปัญหาในการบุกรุกทำลาย รวมทั้งเกิดข้อพิพาทในเรื่องเขตแดนราชพัสดุกับที่ดินข้างเคียงด้วย ดังนั้นกรมธนารักษ์จึงเข้าไปกำหนดเขตแดนกำแพงและคูเมืองให้ชัดเจน เพื่อลดข้อพิพาท รวมทั้งจัดโครงการอนุรักษ์ เพื่อให้ชาวบ้านได้มีจิตสำนึกในการดูแลโบราณสถานในชุมชน
การดึงให้คนในชุมชนเข้ามาร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการอนุรักษ์โบราณสถาน นอกจากจะเป็นการปกป้องมรดกของชาติแล้ว ในอนาคตยังสามารถช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนในมิติด้านการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ได้อีกด้วย