ข่าว
สั่งจำคุกหญิงชรา 14 เดือน ข้อหาบุกรุกที่สาธารณะ "วะช่องโค" จ.นครราชสีมา ...ข้อพิพาทยังยืดเยื้อ ใครคือผู้บุกรุก ชาวบ้าน หรือ รัฐรังวัดที่ดินเอื้อประโยชน์เหมืองแร่โปแตช รายการรักโลก ตอน "ผู้บุกรุก" เทปออกอากาศวันพุธที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2559 ธัญพิสิษฐ์ เลิศบำรุงชัย ดำเนินรายการ
สิทธิในที่ดินที่อยู่มาตั้งแต่บรรพบุรุษของชาวบ้านโกรกมะเขือ ในตำบลกุดพิมาน อำเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา กำลังถูกละเมิดโดยการขับไล่ให้ชาวบ้านย้ายออกจากพื้นที่ เนื่องจากบุกรุกที่สาธารณะวะช่องโค เป็นเรื่องที่ซับซ้อน และมีความขัดแย้งมาเป็นเวลา ร้อยปีเลยทีเดียวครับ ..
แต่วันนี้ มีชาวบ้านที่ถูกดำเนินคดีหลายราย หนึ่งในนั้นเป็นหญิงวัย 60 ปี ถูกศาลสั่งจำคุก ทำให้ชาวบ้านโกรกมะเขือ เดินทางเข้ากรุงเทพมหานครหลายครั้ง โดยมีประเด็นข้อเรียกร้องหลักคือ ขอให้รัฐ รื้อคดีใหม่ทั้งหมด อะไรทำให้เรื่องนี้ขยายจากเรื่องที่น่าจะจบลงแค่ในท้องถิ้น แต่กลับพัฒนาขึ้นมาเป็นเรื่องในระดับนโยบาย // ทีมงานของเราจะเดินทาง ไปที่วะช่องโค หาคำอธิบายในเรื่องที่เกิดขึ้นครับ
หลังกลับจากเยี่ยม น้องสาวที่ถูกจำคุกอยู่ในเรือนอำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา นางปุ๋ย เบขุดทด พี่สาว ก็เดินทางมาที่วัดบ้านไร่ เพื่อกราบหลวงพ่อคูณ อธิฐานขอให้ นางปั่น เพิกขุนทด ได้รับความเป็นธรรม จากข้อหาบุกรุกที่สาธารณะวะช่องโคห่างจากวัดบ้านไร่กว่า 4 กิโลเมตร เข้าสู่พื้นที่ที่กำลังเป็นข้อพิพาท บริเวณทางเข้า มีป้ายขนาดใหญ่ระบุข้อความ ของหลวงพ่อคูณ ระบุให้รักษาป่าวะช่องโค ไว้เพื่อลูกหลาน // นายธวัชชัย แสนประสิทธิ์ กำนันตำบลกุดพิมาน บอกว่าเมื่อครั้งรับตำแหน่งเป็นผู้ใหญ่บ้าน หลวงพ่อคูณฝากให้รักษาป่า เพราะมีคนเข้ามาบุกรุกชายคนนี้ เป็นหลานแท้ๆ ของหลวงพ่อคูณ และเป็นลูกพี่ลูกน้องกับชาวบ้านโกรกมะเขือบนที่ดินข้อพิพาท รับไม่ได้กับข้อความนี้ และบอกว่า กำนัน พร้อมทั้งองค์การบริหารส่วนตำบลกุดพิมาน แอบอ้าง คำพูดของหลวงพ่อตาปัจจุบันหมู่บ้านโกรกมะเขือไม่มีชื่ออยู่ในทะเบียนของทางราชการ เป็นเพียงชื่อเรียกของชาวบ้าน ที่ยังอาศัยอยู่กว่าสิบหลังคาเรือน
นี่คือแผนที่รังวัดของกรมที่ดิน เส้นสีแดง คือที่ดินสาธารณะวะช่องโคตามที่ผู้ใหญ่บ้านและนายอำเภอเป็นผู้ชี้แนวเขต จนออกเป็นหนังสือสำคัญที่หลวง เมื่อปี 2528
ปัญหาเกิดขึ้นเมื่อ การรังวัดครั้งนั้นชาวบ้านบอกว่าคาดเคลื่อน ไปทับกับ สค.1 เลขที่ 101 จำนวน 25 ไร่ของนางปั่น เพิกขุนทด และชาวบ้านแถบนั้นอีกหลายคน จนถูกดำเนินคดีในข้อหาบุกรุกที่หลวง
จากแผนที่รังวัดของกรมที่ดิน เส้นสีเหลือคือพื้นที่ที่ชาวบ้านบอกว่าเป็นพื้นที่สาธารณะที่แท้จริง ซึ่งสวนทางกับข้อมูลขององค์การบริหารส่วนตำบลกุดพิมาน
การแย้งน้ำเพื่อทำการเกษตรของตระกูลเพิกขุนทด และตระกูลพันธ์ชนะ เมื่อ พ.ศ. 2517 คือที่มาของความขัดแย้ง
แต่ว่าความขัดแย้งครั้งนั้น ก็ส่งผลให้ลูกหลานในปัจจุบันได้รับผลกระทบ ถูกดำเนินคดีข้อหาบุกรุกที่หลวง
วันนี้ นางรัตติกาล เพิกขุนทด ลูกสาวของนางปั่น นำเอกสารแจ้งการครอบครองที่ดินหรือ สค.1 เลขที่ 101 ที่มีสภาพขาดลุ้ย ซึ่งจดแจ้งเมื่อปี 2498 มีนายหลวง เพิกขุนทดเป็นผู้แจ้งการครอบครอง ก่อนยกให้นายเล็ง เบขุนทด น้องเขย และตกทอดมาถึง นางปั่น เพิกขุนทด ลูกสาวของนายเล็ง ที่ถูกต้องขังอยู่ในเวลานี้
เราตรวจสอบเลขที่เอกสารสิทธิ์ในที่ดิน ทับที่สาธารณะวะช่องโค กับสำนักงานที่ดินจังหวัดนครราชสีมา พบว่ามีการจำหน่าย หรือยกเลิกเอกสารแจ้งการครอบครองที่ดินหรือ สค.1 จำนวน 3 ฉบับจริง ได้แก่ สค.1 เลขที่ 139,113 และ 147 แต่ไม่พบการจำหน่าย สค.1 เลขที่ 101 ของนางปั่น เมื่อเป็นอย่างนี้แล้วลูกสาว น้องสาว และเพื่อนบ้านร่วมชะตากรรมเดียวกัน จึงเดินทางมายื่นหลักฐานเพิ่มเติม ต่อกรมสอบสวนคดีพิเศษ และอัยการสูงสุด เพื่อขอให้สอบสวนข้อเท็จจริงใหม่ นอกจากนี้ ชาวบ้านยังยื่นหลักฐาน เป็นภาพถ่ายทางอากาศที่ขอมาจากกรมแผนที่ทหาร ย้อนหลังไปเมื่อปี 2517 แสดงให้เห็นร่องรอยการทำไร่ ทำนาของชาวบ้านก่อนรัฐจะประกาศ เป็นที่สาธารณะ
ขณะที่กำนันตำบลกุดพิมานบอกว่า พร้อมรับตรวจสอบ เพราะแม้ว่า หนังสือสำคัญที่หลวงจะออกเมื่อปี 2528 แต่ สภาพและประวัติความเป็นมาถูกระบุลงในทะเบียนที่สาธารณะโยชน์ จ.นครราชสีมา ว่าเป็นโคกป่าที่ประชาชนสงวนไว้ใช้เลี้ยงสัตว์ มาเป็นเวลาร้อยปี แต่ประธานอนุกรรมการสิทธิชุมชนและฐานทรัพยากร เห็นว่าประชาชนมีสิทธิที่จะมีที่ทำกิน ที่อยู่อาศัยอย่างยั่งยืน และปัญหาเกิดขึ้นเมื่อรัฐนำแนวคิดกฎหมายแบบตกตะวันตก โดยละเลยการวิถีชีวิตของชาวบ้านตามจารีตประเพณีที่มีมาอย่างยาวนาน
ชีวิตยามค่ำคืนของชาวบ้านโกรกมะเขือ ต้องอาศัยแสงสว่างจากดวงจันทร์ และการจุดตะเกียน นางปุ๋ย เพิกขุนทด ยังคงหุ้งข้าวจากเตาถ่าน // กับข้าวมื้อเย็นของเด็กๆมื้อนี้ มีไม่มากนักและต้องแบ่งกันกิน
เมื่อกินข้าวเสร็จ ก็ถึงเวลาที่เด็กๆ ต้องทำการบ้าน แต่ต้องทำการบ้านในสภาพอย่างนี้
จริงๆแล้วจากถนนใหญ่ เข้ามายังบ้านโกรกมะเขือ มีระยะทางไม่ถึง 1 กิโลเมตร กำนันตำบลกุดพิมานอธิบายถึงสาเหตุ ที่ไม่สามารถลงชื่อ เพื่อต่อไฟฟ้าเข้ามาในหมู่บ้านนี้ได้ เพราะพวกเขาคือผู้บุกรุก แต่นางรดา สะเทื้อน แม่ของเด็กชายอภิชาติบอกว่าหากไฟฟ้าเข้าถึงหมู่บ้าน การขับไล่ชาวบ้านออกจากพื้นที่ก็จะทำได้ยากขึ้น การเปิดทางให้มีเหมืองแร่โปแตช ก็ยากขึ้น คือเหตุผลสำคัญกำนันไม่ยอมลงชื่อต่อไฟฟ้าเข้าหมู่บ้านแต่เมือวันที่ 13 มิถุนายน 59 ชาวบ้านโกรกมะเขือเดินทางมายื่นหนังสือ คัดค้าน การทำเหมืองแร่โปแตช ของ บริษัท ไทยคาลิ จำกัด ต่ออธิบดีกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ เนื่องจากพบว่า มีการสำรวจ และเชื่อว่ามีการพบแร่ในพื้นที่
เราสอบถามเรื่องนี้กับ อธิบดีกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ ได้รับตอบว่า กระทรวงอุตสาหกรรม ได้ออกอาชญาบัตรสำรวจแร่โปแตช ให้กับ บริษัท ไทยคาลิ จำกัด จริงจำนวน 4 แปลง คลอบคลุมพื้นที่ 4 หมื่น ไร่ ใน 4 ตำบลขอบอำเภอด่านขุดทด มีอายุการสำรวจ ตั้งแต่ปี 2553 - 2558 แต่ไม่มีการสำรวจในที่สาธารณะวะช่องโค
แต่ชาวบ้านโกรกมะเขือ ชี้ให้ดูในพื้นที่ว่ามีการสำรวจแร่เข้าไปในเขตที่สาธารณะวะช่องโคจริง เมื่อปี 2553
สำหรับบริษัท ไทยคาลิ จำกัด ได้รับใบประทานบัตรทำเหมืองใต้ดินเลขที่ 28831/16137 เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2558 ครอบคลุ่มพื้นที่ 9000 ไร่ ใน 3 ตำบล คือ ตำบลหนองไทร หนองบัวตะเดียด และตำบลโนนเมืองพัฒนา อำเภอด่านขุดทด จังหวัดนครราชสีมา โดยมีนายวุฒิชัย สงวนวงศ์ชัย อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่
ซึ่งเหมืองโปแตชแห่งนี้อยู่ห่างจาก ที่สาธารณะวะช่องโคราว 7 กิโลเมตร
ชาวบ้านโกรกมะเขือพาเราไปที่บ่อน้ำในบริเวณใกล้เคียง กับที่มีการสำรวจแร่ ใกล้ที่สาธารณะวะช่องโค ซึ่งมีสภาพแห้งขอดลึกราว 4 เมตร พวกเขาใช้จอบขุดหน้าดินลงไปอกีราว 50 เซนติเมตร พบก้อนหินลักษณะคล้ายแร่โปรแตช เมือนำกระแทกแตก ภายใน พบหินสะท้อนแสงเป็นประกาย
อธิบดีกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ บอกให้เราทดลองนำหินที่ชาวบ้านเชื่อว่าน่าจะเป็นแร่โปแตช ใส่ในน้ำ ผ่านไป 15 นาที พบว่าผิวของวัตถุกลายเป็นสีขาว และค่อยแตกตัวละลายน้ำเป็นเศษดิน ส่วนเนื้อในเป็นหินไม่ละลายน้ำ แปลว่าไม่ใช่แร่โปแตช
แต่เมื่อถาม อธิบดีกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ว่า การสำรวจแร่ของ บริษัท ไทยคาลิ ครั้งนี้ พบแร่โปรแตชหรือไม่ อธิบดีกรมอุตสาหกรรมพื้นฐ่านและการเหมืองแร่ ไม่ทราบข้อมูล
