"PRIMETIME กับ เทพชัย" : ศึกชิง! "โขน" มรดกใคร? ไทย-กัมพูชา

เมื่อพูดถึง โขน นั้นคนไทยส่วนใหญ่รู้จักกันดีว่า เป็นศิลปะการแสดงชั้นสูง และไม่ได้มีโดยทั่วไป แต่จะมีการแสดงให้โอกาสพิเศษ แต่โขน กำลังจะกลายเป็นปัญหาระหว่างไทยกับกัมพูชา เมื่อไทยแสดงเจตจำนงค์อย่างชัดเจนว่าจะส่งโขน เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ในปีหน้า แต่ล่าสุดมีความเคลื่อนไหวคัดค้านเรื่องนี้โดยชาวกัมพูชา ซึ่งยืนยันว่า โขน เป็นวัฒนธรรมของกัมพูชาเพียงชาติเดียว

ภาพความเคลื่อนไหวคัดค้านไทยขึ้นทะเบียนโขน เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม กำลังถูกปลุกเร้าผ่านช่องทางโซเชียลเน็ตเวิร์คของประเทศกัมพูชาอย่างกว้างขวาง เนื่องจาก ชาวกัมพูชา เชื่อว่า โขน เป็นการแสดงของประเทศกัมพูชาเพียงชาติเดียว
กระแสต่อต้านไทยในกัมพูชาก่อนหน้านี้เป็นไปอย่างรุนแรง จนถึงขั้นบุกเผาสถานทูตไทยในกรุงพนมเปญ เพาะเข้าใจไปว่า ดาราสาวชาวไทยไปหมิ่นเกียรติชาวกัมพูชา การออกมาเคลื่อนไหวของชาวกัมพูชาในครั้งนี้จึงมีการเกรงกันว่า อาจจะนำไปสู่ความรุนแรงเหมือนที่เคนเกิดขึ้นในครั้งนั้น

โขน ซึ่งมักจะใช้เรื่องราวการต่อสู้ระหว่างมนุษย์ ลิง กับยักษ์ เป็นเรื่องหลักนี้ไม่ได้มีเพียงแค่ไทยและกัมพูชาเท่านั้น ประเทศอินเดีย อินโดนีเซีย รวมทั้ง มาเลเซียก็มีการแสดงนี้ด้วยเช่นกัน
เมื่อปลายเดือนพฤษภาคม นายวีระ โรจน์พจนรัตน์ รัฐมนตรีว่ากรกระทรวงวัฒนธรรม บอกว่าที่ประชุมคณะกรรมการส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ได้มอบหมายให้กรมส่งเสริมวัฒนธรรม เตรียมส่งรายชื่อมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไทยเข้าสู่บัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของโลกจำนวน 5 รายการ ได้แก่ โขน สำรับอาหารไทย นวดแผนไทย โนรา มวยไทย โดยตั้งเป้าจะเสนอรายชื่อปีละ 1 รายการ ซึ่งคาดว่าจะเริ่มเสนอรายชื่อได้ภายในเดือนมีนาคม ปี 2560

ทั้งนี้ โขน จะเป็นรายการแรก ที่จะส่งเข้าสู่บัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของโลก เนื่องจากเป็นการแสดงที่มีความโดดเด่น ชัดเจนและแสดงถึงภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไทยที่สมบูรณ์ ไม่ว่าจะเป็นชุดการแสดง ช่างฝีมือ เพลงประกอบ ท่วงท่าเทคนิคการแสดง

องค์การยูเนสโกได้ส่งเสริมให้ประเทศสมาชิกได้สงวน รักษาและสืบทอดมรดกภูมิปัญญาของแต่ละประเทศ ก็จริงอยู่ แต่หากมีข้อพิพาท หรือข้อขัดแย้งระหว่างประเทศ ที่ผ่านมา ยูเนสโก้มักเลือกที่จะเก็บเรื่องเอาไว้ก่อน