46 องค์กรผนึกต้าน ม.44

นายบัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ อดีตสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ(สปช.) ในฐานะผู้อำนวยการสถาบันธรรมรัฐเพื่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม (ธ.พ.ส.ส.) พร้อมด้วยนายศศิน เฉลิมลาภ เลขาธิการมูลนิธิสืบนาคะเสถียร บอกว่า องค์กรและเครือข่ายภาคประชาชน 46 แห่ง ได้ร่วมกันออกแถลงการณ์คัดค้านคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ(คสช.) ที่ 9/2559 เมื่อวันที่ 7 มี.ค.2559เรื่องการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ซึ่งมีสาระให้กิจการด้านคมนาคม ชลประทาน การป้องกันและสาธารณภัย โรงพยาบาลที่อยู่อาศัย ไม่ต้องรอให้การประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม(อีไอเอ)แล้วเสร็จสามารถหาทางออกล่วงหน้าได้เลย
ซึ่ง 46 องค์กรและเครือข่ายภาคประชาชนวิเคราะห์ว่า คำสั่งนี้ส่งสัญญาณทางนโยบายของรัฐบาลที่มุ่งเร่งรัดการลงทุนโครงการขนาดใหญ่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการคมนาคม ชลประทาน เช่น เขื่อนขนาดใหญ่ เป็นต้น ซึ่งมักประสบปัญหาการทำลายสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของชุมชนท้องถิ่นตลอดมา ถือเป็นการลดความสำคัญด้านการดูแลคุ้มครองสิ่งแวดล้อมและสุขภาพที่เป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน อีกทั้เป็นการสร้างบรรทัดฐานที่บกพร่องในการละเว้นการปฏิบัติตามขั้นตอนของกฎหมายที่ปกป้องผลประโยชน์ของสาธารณะ
นายบัณฑูร กล่าวอีกว่า สำหรับโครงการหรือกิจการเข้าข่ายคำสั่งดังกล่าวเป็นโครงการของหน่วยงานของรัฐ จึงเป็นโครงการขนาดใหญ่ที่อาจมีผลกระทบอย่างกว้างขวางและรุนแรงต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และคุณภาพชีวิต แม้จะยังให้มีการทำรายงานอีไอเอต่อไป แต่จะสร้างผลกระทบและความเชื่อมั่นต่อความเป็นอิสระในการจัดทำและพิจารณาของอีไอเอ และจะยิ่งทำให้โครงการที่ดำเนินการตามคำสั่งนี้มีปัญหาควาขัดแย้งและความไม่เชื่อถือจากประชาชนและชุมชนในพื้นที่โครงการ รวมทั้งจากสาธารณะ แม้จะเป็นโครงการที่มีประโยชน์ต่อสังคม จึงมีข้อเรียกร้อง 4 ข้อ ดังนี้
1.ให้ยกเลิกคำสั่งหัวหน้าคสช.ที่ 9/2559 เพื่อไม่สร้างความขัดแย้งในสังคมไทย และไม่ให้เป็นคำสั่งที่ขัดแย้งกับแนวนโยบายของรัฐบาลในการพัฒนาที่ยั่งยืน 2.รัฐบาลควรเร่งผลักดันการปฏิรูปโครงสร้างและระบบการทำรายงานอีไอเอ เพื่อยกระดับธรรมาภิบาล สร้างความเชื่อถือและเชื่อมั่นของประชาชนและผู้ที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งไม่ให้เกิดความล่าช้าเกินควร นายบัณฑูร กล่าวต่อว่า 3.ขอให้เพิ่มเติมเนื้อหาในร่างรัฐธรรมนูญ หมวดสิทธิและเสรีภาพ (ด้านสิทธิชุมชน) และหมวดการปฏิรูป เพื่อให้มีบทบัญญัติที่นำไปสู่การปฏิรูปโครงสร้างและระบบการทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมและการนำการประเมินสิ่งแวดล้อมเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic EnvironmentalAssessment : SEA) มาใช้ดำเนินการ 4.ขอให้ปรับปรุงแก้ไขพ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.2535 ทั้งฉบับเพื่อเป็นเครื่องมือทางกฎหมายที่สนับสนุนการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยจัดทำข้อเสนอแนะการยกร่างปรับปรุงกฎหมายดังกล่าวไว้แล้วโดยคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย.สำหรับโครงการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านที่จะได้สามารถจัดหาเอกชนได้ก่อนส่วนใหญ่จะเป็นโครงการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมที่กำลังจะเปิดประมูลในปี 2559-2560 จำนวน 14 โครงการวงเงินลงทุนรวมกว่า 1.6 ล้านล้านบาท ประกอบด้วย
- โครงการมอเตอร์เวย์ บางใหญ่-บ้านโป่ง-กาญจนบุรี น 55,620 ล้านบาท- โครงการรถไฟทางคู่ขนาด 1 เมตร 4 เส้นทาง92,620 ล้านบาท- โครงการรถไฟทางคู่ขนาดรางมาตรฐาน 1.435 เมตร 4 เส้นทาง1,065,823.53 ล้านบาท- โครงการรถไฟฟ้าในกทม.และปริมณฑล 5 เส้นทาง วงเงิน369,148.63 ล้านบาทไทม์ไลน์ ม.44 ปลดล็อค EIA1 ธ.ค.2558 กระทรวงคมนาคม รายงานแผนปฏิบัติการด้านคมนาคมขนส่ง ระยะเร่งด่วน พ.ศ. 2559 (Action Plan) ได้พิจารณาโครงการลงทุนขนาดใหญ่ ภายใต้แผนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่งของไทย พ.ศ. 2558-2565 ที่มีความพร้อมสามารถเริ่มประกวดราคาได้ในปี 2558-2560 จำนวน 20 โครงการ วงเงินลงทุนรวมทั้งสิ้น 1,796,385.77 ล้านบาทให้ครม.พิจารณา //ที่ประชุม ให้มีกำหนดระยะเวลาและหลักเกณฑ์การพิจารณารายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมตามประเภทของโครงการให้มีความชัดเจน
9 ก.พ. 2559 สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรี ด้านเศรษฐกิจ เสนอในที่ประชุมครม. ให้เร่งรัดการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่โดยเฉพาะโครงการภายใต้การกำกับของกระทรวงคมนาคมให้สามารถเริ่มดำเนินโครงการได้ภายในไตรมาสที่ 3 และ 4 ของปีงบประมาณ 2559 หรือคือตั้งแต่ พ.ค. ถึง ก.ย. 2559
16 ก.พ. 59 พลเอก ประวิตร วงษ์สุวรรณ รักษาราชการแทนนายกรัฐมนตรี มีข้อสั่งการ ในครม.ให้กระทรวงคมนาคมเร่งรัดการดำเนินโครงการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านระบบรางโดยเฉพาะโครงการพัฒนารถไฟตามความร่วมมือระหว่างรัฐบาลไทย-จีน โครงการพัฒนารถไฟตามความร่วมมือระหว่างรัฐบาลไทย-ญี่ปุ่น และโครงการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินส่วนต่อขยาย ซึ่งปัจจุบันมีความล่าช้ากว่าแผนงานที่กำหนดไว้
1 มี.ค. 2559 รองนายกฯ สมคิด เสนอในที่ประชุมครม.ให้เร่งรัดการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่อีกครั้ง เพื่อให้สามารถดำเนินการได้ภายในไตรมาส 3 และ 4 ของปีงบประมาณ 2559 เพื่อสนับสนุนเศรษฐกิจภายในประเทศ จากความเสี่ยงสถานการณ์เศรษฐกิจโลก
4 มีนาคม 2559 พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี สั่งในที่ประชุมครม.ให้ทุกส่วนราชการพิจารณาจัดเตรียมโครงการลงทุนที่มีความจำเป็นต้องดำเนินการ ซึ่งสอดคล้องกับกรอบยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี พ.ศ. 2560-2579 เพื่อรองรับหากเกิดกรณีที่โครงการลงทุนใดไม่สามารถดำเนินการได้ เพื่อให้การขับเคลื่อนการลงทุนและเศรษฐกิจของประเทศเป็นไปอย่างต่อเนื่อง
8 มีนาคม 2559 พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ออกคําสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 9/2559 เรื่อง การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ให้การดําเนินโครงการหรือกิจการด้านการคมนาคมขนส่ง การชลประทาน การป้องกันสาธารณภัย โรงพยาบาล หรือที่อยู่อาศัย ในระหว่างที่รอผลการพิจารณา รายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมตามวรรคหนึ่ง ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือหน่วยงานอื่นของรัฐ ซึ่งเป็นผู้รับผิดชอบโครงการหรือกิจการนั้น อาจเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาอนุมัติให้ดําเนินการเพื่อให้ได้มาซึ่งเอกชนผู้รับดําเนินการตามโครงการหรือกิจการไปพลางก่อนได้ แต่จะลงนามผูกพันในสัญญาหรือให้สิทธิกับเอกชนผู้รับดําเนินการตามโครงการหรือกิจการไม่ได้