คมชัดลึก "หนี้ท่วม...สายการบิน ?"

ดร.นวทัศน์ ก้องสมุทร อาจารย์ภาควิชาวิศวกรรมการบินและอวกาศ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กล่าวว่า จริงๆ แล้วไม่เฉพาะเจาะจงอยู่ที่ธุรกิจสายการบินเท่านั้น ธุรกิจอื่นๆ ก็เช่นกัน พอตลาดขยายตัว และเป็นช่วงของการเติบโตในช่วงแรก ก็จะมีคู่แข่งเข้ามาเล่นในเกมมากขึ้น และเมื่อไหร่มีผู้เล่นเยอะขึ้น การแข่งขันก็สูงขึ้น ถึงแม้ตลาดจะใหญ่ก็ตาม จะมีทั้งผู้ที่เล่นเก่งมาก เก่งปานกลาง เก่งน้อย
ฉะนั้น สุดท้ายแล้วก็จะมีผู้เล่นที่อยู่ไม่ได้ บิสซิเนส โมเดล ที่่เขาออกแบบอาจจะไม่สอดรับกับตลาดที่เขาทำอยู่ ก็จะมีเหตุการณ์ขาดทุนเกิดขึ้น ไม่ว่าตลาดไหนก็จะเป็นเช่นนี้
การคาดประมาณว่า จะมีเหลืออยู่กี่บริษัทนั้น การประมาณการได้ยาก ใน 48 การบินที่เหลืออยู่จาก 50 ราย ต้องบอกว่า ทำการบินจริงๆ เชื่อว่า ไม่ถึง 20 ราย ตัวเลข 50 รายนั้นเป็นผู้ที่ได้รับการอนุญาตให้ทำการบิน แต่ยังไม่ได้ทำการบินเพราะยังรอบุคลากร รอเครื่องบิน ฯลฯ
ขนาดของตลาดเป็นตัวหนึ่งที่จะบอกได้ว่า จะเหลือผู้เล่นกี่ราย แต่ในทางตรงกันข้าม ผู้เล่นแต่ละรายโตขึ้นเรื่อยๆ และโตอย่างรวดเร็ว โตใกล้เคียงกัน อาจจะอยู่ได้ 25 ราย แต่อาจจะมี 5 ราย โตอย่างรวดเร็วเก่งมาก ก็อาจจะต้องลดลง จำนวนที่นั่งขึ้นอยู่กับเครื่องบิน ถ้าเขามีเยอะ แสดงว่า ซัพพลายเขาเยอะ ต้องดูความสามารถของแต่ละสายการบิน ถ้ามีแอร์ไลน์ที่โดดเด่นมาก โตเร็ว แอร์ไลน์ที่โตช้าก็อาจจะเป็นผู้แพ้
ขณะนี้ในไทยมีสายการบินที่บินแบบประจำ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ มีอยู่ประมาณ 10 ราย ส่วนอีกประเภท 7-8 ราย บินแบบไม่ประจำ หรือที่เรียกว่า ชาร์เตอร์ไฟลท์ ซึ่งเป็นการบินในลักษณะที่ผูกขาดกับเรื่องของการท่องเที่ยว
การส่งงบประมาณให้แก่หน่วยที่ดูแลกำกับตรวจสอบทุกปี แต่บางประเทศส่งทุกไตรมาส เพราะจะทำให้เห็นได้ชัดในเรื่องของการประเมินความเสี่ยง ที่อาจจะเกิดขึ้นในเรื่องของความปลอดภัยได้

ดร.จุฬา สุขมานพ อธิบดีกรมท่าอากาศยาน กระทรวงคมนาคม กล่าวว่า การแก้ไขปัญหาสภาพคล่องของสายการบิน ขณะนี้ทางคมนาคมก็มีการจับตาดูว่า สายการบินที่มีความเสี่ยงจะไปไม่ไหว ใบอนุญาตประกอบการบิน มีเกณฑ์กำหนดว่า จะต้องมีสภาพทางการเงินที่จะทำงานได้ อยู่รอดได้
ระยะหลังนี้ ทางคมนาคมก็เข้ามาดู เนื่องจากเกรงว่าขาดสภาพคล่องไป จะไปลดค่าใช้จ่ายเรื่องมาตรฐานความปลอดภัย และทำให้ระบบความปลอดภัยต่ำกว่ามาตรฐาน
จากที่สุ่มตรวจสภาพฐานะทางการเงิน การประกอบการ พบ 4 ราย บางรายมีหนี้ที่ค้างจ่ายอยู่เยอะ ถือว่า มีความเสี่ยงสูง แต่จริงๆ ยังไม่ถึงกับเพิกถอนแต่อย่างใด ติดตามดูเท่านั้น
ในการตรวจ จะตรวจเรื่องความปลอดภัยเป็นหลัก ปกติจะตรวจปีละครั้ง แต่ระยะหลังมีการร้องเรียน จึงต้องเข้ามาดูแล
สำหรับสองสายการบินที่หยุดการบินนั้น เนื่องจากมีคำสั่งให้พิทักษ์ทรัพย์จากศาล ในทางปฏิบัติเขาทำเองไม่ได้แล้ว ต้องผ่านเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์
นอกจากนี้ ยังไม่มีสายการบินใดถูกจับตามองเป็นพิเศษ ในขณะนี้ได้สั่งการให้ทุกสายการบินส่งงบการเงินภายในเดือนมีนาคม เพื่อตรวจดูสภาพคล่องทางการเงิน รวมทั้งแผนฉุกเฉิน หากเกิดสไตรค์ จะมีแผนรองรับอย่างไร เพื่อให้กระทบต่อผู้โดยสารน้อยที่สุด
ในมุมมองของผู้กำกับดูแล คิดว่าจำนวนสายการบินในเมืองไทยที่เหมาะสมควรจะมีกี่เจ้าที่อยู่รอด ตรงนี้ ตลาดไม่เหมือนกัน ผู้ที่ทำเป็นชาร์เตอร์ ก็ขึ้นอยู่กับผู้มาใช้ แต่สายการบินประจำ ก็จะมีเครื่องบินเยอะหน่อย เพราะลูกค้าต่างกลุ่มกัน
การเลื่อนไฟลท์ หรือยกเลิก ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน จริงๆ แล้ว สายการบินไม่อยากยกเลิกไฟลท์ เพราะมีผลต่อค่าใช้จ่าย

ร.อ.สมพงษ์ สุขสงวน เจ้าของกานต์แอร์ กล่าวว่า เห็นข่าวแล้วตกใจ เกิดอะไรขึ้น ที่บอกว่า กานต์แอร์ขาดสภาพคล่องทางการเงิน ก็สั่งให้ลูกน้องไปตรวจดูว่า เป็นหนี้เท่าไหร่ ไปจ่ายหนี้ให้หมด จากนั้นก็ให้ลูกน้องไปจ่ายหนี้กว่า 10 ล้านบาท จริงๆ แล้วเป็นข้อมูลทางธุรกิจที่ไม่สามารถเปิดเผยได้
เริ่มต้นขาดทุนไม่กี่เดือน ปัจจุบัน ผู้โดยสารของกานต์แอร์เต็มเกือบทุกไฟลท์ มีวันพุธวันเดียวที่ไม่ได้บินไปหัวหิน และอู่ตะเภา ใช้เครื่องคุ้ม เริ่มกำไร และจะนำเครื่องเข้ามาเพิ่มอีกในเร็วๆ นี้ เพิ่งจ่ายเงินค่าเครื่องบินไปหนี้สินสะสมกานต์แอร์ ไม่เยอะ ธุรกิจกานต์แอร์เป็นธุรกิจเล็กๆ เท่านั้น แต่สิ่งที่ทำเป็นการบุกเบิกในเส้นทางที่ไม่มีใครสนใจที่จะทำธุรกิจการบิน

น.ท.ปิยะ ตรีกาลนนท์ ประธานกรรมการบริหาร บจก.บางกอก เอวิเอชั่น กล่าวว่า นักบินที่จบมาใหม่ ยังไม่สามารถที่จะขับเครื่องบินลำใหญ่ได้ จะต้องเข้าฝึกอบรมอีก ทางสายการบินจะต้องลงทุนฝึกให้อีก ซึ่งต้องมีค่าใช้จ่ายในเรื่องของเชื้อเพลิง ครูฝึก และนักบินจะต้องเก็บชั่วโมงบินให้ครบ หลังจากนั้นจะขึ้นมาเป็นผู้ช่วยนักบิน
ปัจจุบันบอกได้ว่า นักบินขาดแคลน เพราะการแข่งขันดึงตัวนักบินไทยไปใช้ ปัญหาใหญ่ที่จะเกิดใน 2-3 ปี ข้างหน้า ก็คือ วันนี้ไทยยังติดธงแดงของการบินพลเรือนระหว่างประเทศ เขาติดไว้หมายถึง ไทยยังไม่พร้อม ทำให้สายการบินตะวันออกกลาง ในภูมิภาคเอเชีย ยังไม่เปิดรับนักบินไทย ทั้งๆ ที่ เขาก็ขาด แต่ต้องดึงจากประเทศอื่น ที่ไม่ใช่คนไทย ก่อนหน้านี้ มีนักบินไทยออกไปทำงานต่างประเทศนับร้อยคน