วิวัฒนาการของวัตถุมงคลยุคดิจิทัล

จากการขุดค้นทางโบราณคดีจะพบตุ๊กตาดินเผาทำเป็นรูปชาย-หญิงเปลือย นั่งหรือยืนกอดกันเข้าลักษณะเครื่องรางทางเหนือที่เรียกว่า อิ้น มีข้อสันนิษฐานในแวดวงวิชาการว่า อิ้น มีลักษณะเป็นรูปผู้ชาย ผู้หญิง ยืนหรือนั่งโอบกอดกัน ซึ่งผู้สร้างตั้งใจสร้างเพื่อเอาไปใช้ในด้านนี้โดยเฉพาะ
อิ้น น่าจะเป็นเครื่องรางรุ่นแรกๆ ที่นอกจากแสดงถึงความรักระหว่างชายหญิงที่ชัดเจนแล้ว ยังเป็นเครื่องมือที่ใช้สอนให้สังคมรู้จักแสดงความรักที่มีขอบเขตตามมาตรฐานของสังคมนั้นๆ รวมทั้งเป็นเครื่องมือสอนเพศศึกษาในยุคโบราณด้วย

นอกจากนี้ยังมีเครื่องรางที่มีรูปลักษณะเหมือนคนที่คนไทยรู้จักกันดี คือ หุ่นพยนต์ ซึ่งในวงการไสยศาสตร์เป็นที่ยอมรับกันดีเรื่องมีภูตผีเป็นผู้รับใช้ติดตามจะสายไหนก็มักจะมีข้ารับใช้เสมอ ทั้งสายเทพ สายพราย สายภูติ สายผี สายเวทย์
หุ่นพยนต์มีหลายรูปแบบแตกต่างกันออกไป เริ่มตั้งแต่สัตว์เล็กไปจนถึงสัตว์ และอมนุษย์ก็ตาม ขึ้นอยู่กับพลังกระแสจิตของคณาจารย์ท่านนั้น พระเกจิอาจารย์ชื่อดังสายเขาอ้อเคยกล่าวไว้ว่า หุ่น คือ รูปตุ๊กตา รูปแบบที่จำลองจากของจริงแบบต่างๆ รูปปั้นหรือรูปแกะสลักที่ทำไว้เป็นแบบพยนต์ คือสิ่งที่ผู้ทรงวิทยาคมปลุกเสกให้มีชีวิตขึ้น หุ่นพยนต์ แปลรวมๆ ได้ความว่า ตุ๊กตารูปแบบต่างๆ ที่จำลองมาจากของจริงได้รับการปลุกเสกจากพระเกจิอาจารย์ผู้ทรงวิทยาคมให้มีชีวิตจิตวิญญาณขึ้น
เมื่อมีผู้คนคิดปองร้ายหรือมีเจตนาที่ไม่ดี ถ้าเป็นสถานที่ต่างๆ หุ่นพยนต์จะแสดงฤทธิ์ดูแลรักษาเฝ้าทรัพย์สินในพื้นที่นั้นๆ แสดงฤทธิ์คอยปกป้องเมื่อมีผู้คิดร้าย หรือถ้าหากเป็นสถานที่ต่างๆ ขับไล่สิ่งอัปมงคลอำนาจชั่วร้ายและภูติ ผี ปีศาจ กันคุณไสย ลมเพลมพัด กันและแก้ของไม่ดี บูชาไว้ติดตัวได้ทั้งหญิงและชาย บูชาไว้ในรถ สำนักงานร้านค้าเฝ้าเรือกสวนไร่นา กันขโมย ปกป้องกันภัยให้แคล้วคลาดจากอันตรายทั้งปวง

แต่ที่เป็นที่รู้จักและถูกสร้างมากที่สุดต้องยกให้ แม่นางกวัก ซึ่งเป็นเทพที่มีชื่อเสียงมาก ด้านช่วยกวักโชคกวักลาภ กวักเงินกวักทอง แม้แต่เรื่องความรักความใคร่ แม่นางกวักท่านยังช่วยกวักให้รักนั้นสมหวังได้
แม่นางกวักเป็นเทพที่มีเรื่องเล่าขานถึงท่านกันมานมนานตั้งแต่โบร่ำโบราณ และมีการปั้นหล่อเป็นรูปลักษณ์นั้น เท่าที่พบเจอว่ามีอายุเก่าที่สุด อยู่ในสมัยอยุธยาประมาณนั้น และส่วนมากพบเป็นขนาดบูชา มีทั้งที่สร้างจากเนื้อโลหะ เนื้อดินเผา และแกะจากเนื้อไม้ เป็นต้น

สมัยรัตนโกสินทร์ยุคต้น มีการสร้างรูปแม่นางกวักไว้จำนวนมากเช่นกัน ซึ่งได้สร้างจากเนื้อโลหะ เนื้อดินเผา และแกะจากเนื้อไม้เช่นเดียวกันกับในสมัยอยุธยา ส่วนมากจะพบเป็นขนาดบูชา ในสมัยรัตนโกสินทร์ยุคต้นนี้ แม่นางกวักที่เป็นขนาดบูชาจะนิยมสร้างเน้นศิลปะความงดงาม มีการลงรักปิดทอง จะเน้นลวดลายชุดอาภรณ์สวมใส่

มนุษย์แต่ละยุคจะสร้างเครื่องรางขึ้นมาเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวและที่พึ่งทางใจ ตุ๊กตาลูกเทพก็เป็นเครื่องรางอย่างหนึ่งที่ได้รับความนิยมอยู่ในขณะนี้ เมื่อเวลาผ่านไปกระแสความนิยมก็จะลดลง ปรากฏการณ์นี้จะเป็นเช่นเดียวกับกระแสความนิยมจตุคามรามเทพเมื่อหลายปีก่อน ในที่สุดแล้วก็จะไม่ได้รับความนิยม อ.ราม กล่าวทิ้งท้าย