เมื่อวันที่ 26 มกราคม ที่อาคารมหาวชิราลงกรณ์ รพ.พระมงกุฎ มีการแถลงข่าว ความสำเร็จของการผ่าตัดใส่กระดูกเทียมไทเทเนียม เพื่อทดแทนกระดูกนิ้วหัวแม่มือที่ถูกทำลายจากเนื้องอกกระดูกเป็นรายแรกของโลก โดยพล.ท.รศ.นพ.ไตรโรจน์ ครุธเวโช เจ้ากรมแพทย์ทหารบก กล่าวว่า ความสำเร็จในครั้งนี้ถือเป็นนวัตกรรมที่ทันสมัยในการสร้างกระดูกเทียมจากไทเทเนียมโดยใช้การพิมพ์ 3 มิติมาผ่าตัดใส่กระดูกเทียมแทนที่นิ้วมือ นับเป็นรายแรกของโลก ซึ่งเป็นความสำเร็จร่วมระหว่างกองออร์โธปิดิกส์ รพ.พระมงกุฎเกล้า และภาควิชาวิศวกรรมโลหการ คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ใช้เวลาในการทำวิจัยร่วมนานกว่า 2 ปี จากการทดลองในห้องปฏิบัติจนสามารถนำมาใช้ได้จริงกับผู้ป่วย เป็นความภาคภูมิใจอย่างย่ิงต่อสายงานการแพทย์ของกองทัพบก
ศ.ดร.บัณฑิต เอื้ออาภรณ์ คณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า การผลิตกระดูกนิ้วมือผู้ป่วยจากไทเทเนียมเป็นการผลิตเองของประเทศไทย เป็นการพิสูจน์ว่าประเทศไทยสามารถทำได้ ซึ่งคณะวิศวกรรมศาสตร์ให้ความสำคัญมากในการวิจัยเชื่อมต่อระหว่างสาขาวิศวะและทางการแพทย์กลายเป็นวิศวกรรมทางการแพทย์ โดยงานวิจัยสามารถนำมาใช้ประโยชน์ด้มากขึ้น และหววังว่าจะใช้เป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาประเทศ
ผศ.ดร.บุญรัตน์ โล่ห์วงศ์วัฒน หังหน้าโครงการผลิตกระดูกโลหะไทเทเนียมโดยการพิมพ์สามมิติ คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวว่า ขั้นตอนการผลิตกระดูกเทียมจากโลหะไทเทเนียมโดยการพิมพ์สามมิติ คือ 1.ใช้เครื่องเอ็กซเรย์อมพิวเตอร์ทำการสแกนกระดูกต้นแบบของผู้ป่วย โดยจะใช้กระดูกปกติชิ้นเดียวกันที่อยู่ฝั่งตรงข้ามกับด้านที่เป็นโรคมาเป็นต้นแบบ 2. นำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์และประมวลผลด้วยคอมพิวเตอร์ เพื่อแยกเอาชิ้นกระดูกต้นแบบที่ต้องการออกจากเนื้อเยื่อและกระดูกชิ้นอื่นๆที่อยู่ติดกัน
3.นำข้อมูลกระดูกต้นแบบมาปรับแต่งกลับข้างจากซ้ายเป็นขวา พร้อมทั้งใช้คอมพิวเตอร์ช่วยออกแบบบเพื่อเจาะรูบนกระดูกต้นแบบที่กลับข้างแล้ว สำหรับใช้เย็บตรึงกับเส้นเอ็นของผู้ป่วย ขั้นตอนนี้จะทำร่วมกับคำแนะนำของคณะแพทย์เพื่อให้ได้ขนาดและตำแหน่งของรูที่เหมาะสมประกอบการออกแบบทางวิศวกรรมให้ทนรับแรงกระทำ 4.แปลงข้อมูลและป้อนเข้าเครื่องพิมพ์สามมิติ ทำการพิมพ์กระดูกต้นแบบโดยใช้เรซิน จากนั้นตรวจสอบความถูกต้องสมบูรณ์ 5.นำกระดูกต้นแบบเรซินที่ได้จากการพิมพ์สามมิติมาใช้เป็นต้นแบบเพื่อผลิตเป็นกระดูกเทียมโลหะด้วยเทคโนโลยีการหล่อโลหะแบบขี้ผึ้งหาย โดยใใช้โลหะไทเทเนียมเป็นวัตถุดิบ และ6 .นำกระดูกไทเทเนียมที่ได้มาขัดผิว ทคำวามสะอาด และฆ่าเชื้อโรค
พ.อ.รศ.นพ.ทิพชาติ บุณยรัตพันธุ์ หัวหน้าทีมแพทย์ผ่าตัด กองออร์โธปิดิกส์ รพ.พระมงงกุฎเกล้ากล่าวว่า การผ่าตัดในครั้งนี้ ทำในผู้ป่วยหญิง อายุ 37 ปี ที่กระดูกนิ้วหัวแม่มือถูกทำลายโดยเนื้องอกกระดูกชนิดเซลล์ยักษ์(giant cell tumor of bone) ขั้นตอนการรักษาโดยแพทย์ออร์โธปิดิกส์ทำการผ่าตัดเอากระดูนิ้วหัวแม่มือที่เป็นเนื้องอกออกทั้งชิ้น และทำการผ่าตัดใส่กระดูไทเทเนียมจากการพิมพ์สามมิติ ที่สร้างขึ้นโดยภาควิชาวิศวกรรมโลหการ จุฬาฯแทดแทนกระดูกที่ถูกตัดไป ซึ่งใช้กระดูกปกติด้านตรงข้ามของนิ้วแม่มือเป็นแม่แบบในการผลิต ผ่านขั้นตอนการทำเออ็กซเรย์คอมพิวเตอร์สามมิติหลังจากนั้น หน่วยศัลยกรรมทางมือ กองออร์โธปิดิกส์ ได้ใช้เทคนิควิธีพิเศษเย็บเอ็นที่ได้จากข้อมือติดกับไทเทเนียมเพื่อยึดกระดูกเทียมให้เข้าที่ หลังการผ่าตัด2-3 วันผู้ป่วยสามารถกลับบ้านได้ ใช้เวลา1-2 เดือนเริ่มฝึกขยับนิ้วมือได้ การติดตามเมื่อครบ 4 เดือน พบว่าผู้ป่วยมีอาการเหมือนปกติ สามารถขยับนิ้วหัวแม่มือได้ดี หยิบจับสิ่งของ เขียนหนังสือได้ ไม่พบปัญหาแทรกซ้อนจากการผ่าตัด กระดูกเทียมไทเทเนียมสามารถเข้ากับร่างกายผู้ป่วยได้ดี รวมระยะเวลาทั้งหมดมากกว่า 1 ปี ส่วนค่ารักษาพยาบาลยังอยู่ในขั้นตอนการวิจัยจึงใช้งบในการวิจัย ในอนาคตเมื่อการรักษามีความมั่นคงจะประสานรัฐบาลในการกำหนดสิทธิประโยชน์การรักษาต่อไป
การรักษาผู้ป่วยเนื้องอกกระดูกนิ้วมือ แต่เดิมใช้กระดูกของผู้ป่วยเองบริเวณขาและเท้ามาเชื่อมข้อติดกัน ทำให้การเคลื่อนไหวของข้อไม่มีเพราะได้ทำการเชื่อมติดกันไปแล้ว ขณะที่การใช้โลหะชนิดอื่นมาทดแทนจะมีปัญหาในการรักษา ส่วนการใช้ไทเทเนียมมาเย็บเอ็นเข้าด้วยกันจะอยู่คงทนและขยับได้ ซึ่งการผ่าตัดใช้กระดูกไทเทเนียมทดแทนนิ้วมือส่วนที่เป็นเนื้องอก ครั้งนี้ถือเป็นความสำเร็จรายแรกของโลก ไม่เคยมีใครทำมาก่อน เพราะมีความยาก จากการที่มีขนาดเล็ก ที่ผ่านมาเคยมีการทำเฉพาะที่บริเวณเชิงกรานและคอ ขณะนี้อยู่ระหว่างการขอจดสิทธิบัตร รวมทั้ง ส่งผลความวิชาการไปตีพิมพ์ในวารสารทางการแพทย์ในต่างประเทศ และจัดเตรียมความพร้อมในการผ่าตัดรายที่ 2 ซึ่งเป็นเนื้องอกกระดูกที่ข้อมือพ.อ.รศ.นพ.ทิพชาติกล่าว
พ.ท.รศ.นพ.สุริยา ลือนาม รองหัวหน้าทีมแพทยย์ผ่าตัด กล่าวว่า ข้อดีของการผลิตกระดูกเทียมจากโละไทเทเนียม โดยการพิมพ์สามมิติ คือ มีขนาดและรูปร่างเหมือนกระดูกปกติของผู้ป่วยคนนั้นๆทุกประการ สามารถผลิตใช้เฉพาะบุคคลเข้ากับสรีระกระดูกเหมือนกระดุเดิมของผู้ป่วย มีน้ำหนักเบา แข็งแรงทนทาน มีความปลอดภัยสูงเพราะเข้ากันได้กับเซลล์ของมนุษย์ กระบวนการผลิตใช้เวลาไม่นานประมาณ 1 สัปดาห์ สามารถใช้ได้ในกระดูที่ไม่สามารถหาวัสดุอื่นมาทดแทนได้ ราคาประหยัดและผลิตได้ในประเทศไทย
พ.อ.รศ.นพ.ทิพชาติ กล่าวเพิ่มเติมว่า อุบัติการณ์ของเนื้องอกกระดูกนิ้วมือในเอเชียมีประมาณ 20 % ในประเทศไทยยังไม่มีการเก็บข้อมูล ซึ่งการพบโรคในเอเชียจะมากกว่าในประชากรยุโรปและอเมริกา สาเหตุยังไม่ทราบแน่ชาติ แต่ทราบว่าเกิดจาการแบ่งเซลล์ที่ผิดปกติ ผู้ป่วยจะมีอาการที่สำคัญคือปวดกระดูกบริเวณที่มีเนื้องอกในเวลากลางคืน รวมทั้ง มีคลำพบก้อนและมีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ หากมีอาการเช่นนี้ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อทำการรักษา
