เปิดพินัยกรรม "พระสังฆราช"

พระศากยวงศ์วิสุทธิ์ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหาร กล่าวว่า ในระหว่างที่ทีมงานจัดทำหนังสือพระประวัติกำลังรวบรวมเอกสารสำคัญต่างๆ เกี่ยวกับสมเด็จพระสังฆราช ที่พระตำหนักคอยท่าปราโมช วัดบวรนิเวศ อยู่นั้น ก็ได้พบเอกสารสำคัญที่ยังไม่เคยเผยแพร่ที่ไหนมาก่อน ซึ่งก็คือ วินัยกรรม ชีวิตา หรือ พินัยกรรมของสมเด็จพระสังฆราช
ซึ่งพระองค์ทรงลิขิตไวด้วยลายพระหัตถ์ของพระองค์เอง ลงบนกระดาษ 1 แผ่น ตั้งแต่วันที่ 15 พ.ค. 2492 ขณะที่ทรงมีพระชนมายุ 36 พรรษา ดำรงสมณศักดิ์พระราชาคณะชั้นสามัญที่พระโศภณคณาภรณ์
พระศากยวงศ์วิสุทธิ์ บอกอีกว่า จากนั้นเมื่อพระองค์ทรงได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดบวรฯ ในขณะที่ดำรงสมณศักดิ์รองสมเด็จพระราชาคณะที่ พระสาสนโสภณ ก็ได้มีการแก้ไขพินัยกรรมดังกล่าวอีกครั้ง เมื่อวันที่ 25 ก.ค.2509
สำหรับเนื้อหาสำคัญของพินัยกรรมดังกล่าว ระบุไว้ชัดเจนว่า บริขาร (เครื่องใช้ของพระสงฆ์) ทั้งปวงของพระองค์ หากอยู่ที่วัดบวรฯ ให้ถวายแด่พระกรรมการวัดบวรฯ หากอยู่ที่วัดเทวสังฆาราม จ.กาญจนบุรี ให้ถวายแด่ท่านเจ้าอาวาส และพระเถระผู้รองลงมาอีก 3 รูป
นอกจากนี้หากอยู่ที่ผู้ใดที่ไหนให้แก่ผู้นั้นที่นั้น ทั้งนี้จากพินัยกรรมดังกล่าวแสดงให้เห็นถึงความพร้อมในการดำเนินชีวิตของพระองค์ เพื่อไม่ให้เกิดปัญหากับคนรอบข้างหากต้องจากโลกนี้ไป