lifestyle1
11 ม.ค. 2565
ปัจจุบันนมพร้อมดื่มรูปแบบต่างๆถือเป็นแหล่งสารอาหารทางเลือกรูปแบบหนึ่งที่เรานิยมบริโภคในชีวิตประจำวันเพราะหาซื้อง่าย ได้ประโยชน์ แถมยังมีให้เลือกหลากหลายรสชาติและรูปแบบ หลายคนจึงให้ความสนใจหาข้อมูลเกี่ยวกับนมที่ตัวเองเลือกดื่มเพื่อให้แน่ใจว่านมนั้นๆ มีคุณภาพ สดใหม่ หรือมีประโยชน์มากที่สุดแต่เราจะแน่ใจได้อย่างไรว่า ข้อมูลเหล่านั้นถูกต้อง น่าเชื่อถือและความเข้าใจเกี่ยวกับการเลือกดื่มนมที่เรามีนั้น ถูกต้องหรือไม่
เลือกนมโคพร้อมดื่มตามกระบวนการให้ความร้อน
"นมโคพร้อมดื่ม" ที่ผลิตในประเทศไทยสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภทหลักเมื่อจำแนกตามกระบวนการให้ความร้อน ได้แก่
ซึ่งกระบวนการให้ความร้อนถือเป็นกระบวนการสำคัญในการเก็บรักษานมเนื่องจากเป็นการทำลายจุลินทรีย์ทั้งที่ก่อให้เกิดโรค (pathogenicmicroorganisms )และจุลินทรีย์ที่ทำให้อาหารเสื่อมเสีย (foodspoilage microorganisms ) เนื่องจากนมเป็นอาหารที่มีสารอาหารครบถ้วนเหมาะแก่การเจริญเติบโตของจุลินทรีย์นอกจากนี้การให้ความร้อนยังทำลายเอนไซม์ต่าง ๆ ที่เป็นสาเหตุทำให้นมเสื่อมเสียอีกด้วย
นมสเตอริไลซ์มีการให้ความร้อนในระดับสูงเป็นเวลานาน เช่น 118C เวลา12 นาที นมชนิดนี้มักบรรจุในกระป๋องโลหะและไม่ต้องเก็บในตู้เย็น สามารถเก็บได้นานถึง12 เดือนข้อเสียของนมประเภทนี้คือการเปลี่ยนแปลงของสีและกลิ่น เนื่องจากการให้ความร้อนและมีการสูญเสียวิตามินบางชนิดเช่น วิตามิน B1 B6 B9 และ B12
นมยูเอชที(Ultra-High-Temperature) มีการให้ความร้อนที่อุณหภูมิสูงกว่า 136 C เป็นเวลาไม่ต่ำกว่า4 วินาที สามารถเก็บได้นาน 6-8 เดือนโดยไม่ต้องแช่เย็น และแทบไม่มีการเปลี่ยนแปลงกลิ่นรสและการสูญเสียวิตามินเลย
นมพาสเจอร์ไรซ์มีการให้ความร้อนที่ระดับต่ำ เช่น 63C นาน 30นาที หรือ 72C นาน 15 วินาทีนมชนิดนี้มีอายุการเก็บต่ำที่สุดประมาณ 7-10 วันและต้องแช่เย็นเท่านั้นแต่ข้อดีของการให้ความร้อนในระดับนี้คือรสชาติและสีของนมจะไม่เกิดการเปลี่ยนแปลงเนื่องจากการให้ความร้อนและแทบไม่มีมีการสูญเสียวิตามินเช่นเดียวกับนมยูเอชที
เลือกนมโคพร้อมดื่ม ตามชนิดของนมที่นำมาผลิต
น้ำนมโค คือ น้ำนมดิบที่อาจผ่านกระบวนการแยกไขมันออกหรือไม่แยกก็ได้แล้วนำไปผ่านกระบวนการให้ความร้อนแบบต่างๆ ก่อนบรรจุลงในบรรจุภัณฑ์ผลิตภัณฑ์ที่ได้ไม่ว่าจะผ่านการให้ความร้อนแบบใดจะเรียกว่าน้ำนมโคทั้งสิ้น
นมคืนรูป คือ การนำนมผงคุณภาพไปละลายน้ำให้ได้ปริมาณสารอาหารเทียบเท่ากับน้ำนมโคแล้วจึงนำไปผ่านกระบวนการให้ความร้อน นมที่ได้จะมีชื่อเรียกต่างกันตามชนิดของนมผงที่นำไปใช้คือหากใช้นมผงไขมันเต็มจะได้เป็นนมคืนรูปชนิดเต็มมันเนยถ้าใช้นมผงปราศจากไขมันจะได้ผลิตภัณฑ์นมคืนรูปชนิดขาดมันเนย แต่หากใช้นมผงปราศจากไขมันที่มีมันเนย (milkfat ) ในปริมาณน้อยกว่าไขมันที่พบในน้ำนมทั่วไปจะเรียกผลิตภัณฑ์ที่ได้ว่านมคืนรูปชนิดพร่องมันเนย
ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์นมพร้อมดื่ม
จากข้อมูลที่เผยแพร่กันในโลกออนไลน์อาจทำให้หลายคนเข้าใจผิดได้ว่า นมพร้อมดื่มที่ใช้น้ำนมโคเป็นส่วนประกอบอย่างเดียว 100% ในการผลิตจะมีคุณค่าทางโภชนาการสูงกว่านมพร้อมดื่มชนิดอื่นๆและยังปราศจากสิ่งปลอมปนจากนมผงที่นำเข้าจากต่างประเทศ ซึ่งข้อมูลการเขียนดังกล่าวนั้นไม่ถูกต้อง ไม่มีแหล่งอ้างอิงที่น่าเชื่อถือและงานวิจัยใดๆมาสนับสนุน
ในทางตรงกันข้ามเราพบว่ามีข้อมูลทางวิทยาศาสตร์และงานวิจัยที่สนับสนุนเกี่ยวกับคุณภาพของนมผงหรือ คุณค่านมที่ผลิตด้วยการผสมผสานคุณค่าจากนมหลากหลายประเภท เช่นนมคืนรูปพร้อมดื่มในประเด็นดังต่อไปนี้
คุณภาพของนมผง ที่หลายคนเข้าใจว่ากระบวนการผลิตนมผงจะทำให้น้ำนมโคเสียคุณค่าทางอาหารและเกิดการปนเปื้อนนั้นแท้ที่จริงแล้วไม่ถูกต้องตามหลักการ เพราะในกระบวนการแปรรูปนมผงที่ได้มาตรฐานสากลจะเริ่มจากการทำให้น้ำบางส่วนในนมระเหยออกไปแล้วจึงนำไปผ่านเครื่องทำแห้งแบบสเปรย์ (spraydryer ) ซึ่งจะพ่นน้ำนมออกมาเป็นละอองเล็กๆ เมื่อสัมผัสกับอากาศร้อนน้ำที่เหลืออยู่จะระเหยออกไปอย่างรวดเร็วโดยไม่มีการสูญเสียคุณค่าทางโภชนาการแต่อย่างใดจะเปลี่ยนไปบ้างก็แค่กลิ่นรสของน้ำนมดิบเท่านั้น
คุณค่าทางโภชนาการ ระหว่างน้ำนมโคพร้อมดื่มและนมคืนรูปพร้อมดื่มมีผลการวิจัยของ Al Kanhal และคณะ ( 2001 )ได้ศึกษาเปรียบเทียบคุณภาพของโปรตีนในนม UHT ที่ผลิตจากน้ำนมโคและที่ผลิตจากนมคืนรูป พบว่าเมื่อเก็บนมทั้งสองชนิดนี้ไว้นาน 3 เดือนคุณภาพของโปรตีนในนม UHT ทั้งสองชนิดนั้นไม่มีความแตกต่างกัน
ยิ่งไปกว่านั้น ในบางครั้งถ้าพบว่าปริมาณสารอาหารในน้ำนมโคที่นำมาผลิตนมพร้อมดื่มไม่ได้มาตรฐานตามที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนดซึ่งอาจเกิดขึ้นได้จากหลายๆสาเหตุเช่นสายพันธุ์ของโคนม ระยะการให้นมของแม่โค การดูแลโคนม อาหาร และสภาพอากาศ ดังนั้นการจะผลิตนมพร้อมดื่มให้ได้มาตรฐานสูงจำเป็นต้องมีการปรับมาตรฐานนม (standardization ) โดยการเติมมันเนยหรือนมผงปราศจากไขมันเพื่อให้นมพร้อมดื่มที่ผลิตออกมามีปริมาณสารอาหารคงที่หรือเพิ่มโภชนาการให้ดีกว่าเดิม
เมื่อทราบข้อมูลอีกด้านของนมโคพร้อมดื่มแล้วหลายคนน่าจะมีความเข้าใจเกี่ยวกับคุณค่าสารอาหารในนมโคพร้อมดื่มมากขึ้นและสามารถเลือกซื้อหานมได้ตามความชอบด้านรสชาติ หรือตามความต้องการด้านโภชนาการของร่างกายที่แตกต่างกันมาดื่มเพื่อสุขภาพทีดีได้อย่างเหมาะสมหรืออาจศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมจากนักวิชาการ และบทความวิจัย ที่นี่