ชวนชมดาวศุกร์ "สว่างที่สุด" ครั้งสุดท้ายในรอบปี เช้ามืดพรุ่งนี้ (8 ก.ค. 63)

โดยสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ เปิดเผยว่า ในช่วงเช้ามืดวันที่ 8 กรกฎาคม 2563 ดาวศุกร์จะปรากฏสว่างที่สุดอีกครั้งและเป็นครั้งสุดท้ายของปีนี้ จึงอยากชวนมาลุ้นถ่ายภาพดาวศุกร์สว่างที่สุดกัน โดยดาวศุกร์จะสว่างเด่นเห็นชัดเจนด้วยตาเปล่า ทางทิศตะวันออกบริเวณกลุ่มดาววัว ตั้งแต่เวลาประมาณ 03:25 น. เป็นต้นไปจนถึงรุ่งเช้า
ปรากฏการณ์ดาวศุกร์สว่างมากที่สุดในรอบปีนั้น มาสาเหตุเนื่องจากเป็นช่วงที่ดาวศุกร์มีขนาดเสี้ยวค่อนข้างใหญ่ และโคจรห่างจากโลกในระยะทางที่เหมาะสม สำหรับในช่วงวันอื่น ๆ แม้ดาวศุกร์จะมีเสี้ยวที่หนากว่า แต่ด้วยตำแหน่งอยู่ห่างจากโลกมาก ความสว่างจึงลดลงตามไปด้วย

(ภาพจำลองตำแหน่งดาวศุกร์ ในวันที่ 8 กรกฎาคม 2563 เวลา 05.00 น. ทางทิศตะวันออก โดยจะเห็นดาวศุกร์อยู่ใกล้กับดาวอัลดิบาแรน และกระจุกดาวลูกไก่ บริเวณกลุ่มดาววัว)

การสังเกตดาวศุกร์ผ่านกล้องโทรทรรศน์

การสังเกตการณ์ดาวศุกร์ด้วยตาเปล่านั้น เราจะมองเห็นเป็นดาวสว่างที่สุดบนท้องฟ้าไม่กระพริบแสง ซึ่งแสงสว่างจากดาวศุกร์นั้นเกิดจากการสะท้อนแสงจากดวงอาทิตย์ หากสังเกตผ่านกล้องโทรทรรศน์ที่มีกำลังขยายตั้งแต่ 30 ขึ้นไป จะสามารถมองเห็นดาวศุกร์ปรากฏเป็นเสี้ยวอยู่เสมอ ความหนาบางของเสี้ยวแตกต่างกันไปในแต่ละตำแหน่งของวงโคจร และปรากฏอยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ได้มากที่สุดไม่เกิน 47 องศา จึงสังเกตเห็นดาวศุกร์ได้ในช่วงเวลาสั้น ๆ ก่อนดวงอาทิตย์ขึ้นหรือหลังดวงอาทิตย์ตกเท่านั้น ไม่เคยปรากฏอยู่กลางท้องฟ้าหรือในช่วงเวลาดึก
ทั้งนี้ หากเห็นดาวศุกร์ทางทิศตะวันตกในช่วงหัวค่ำ คนไทยมักเรียกว่า "ดาวประจำเมือง" หากเห็นดาวศุกร์ทางทิศตะวันออกในช่วงเช้ามืด คนไทยมักเรียกว่า "ดาวประกายพรึก"
การถ่ายภาพดาวศุกร์ในช่วงสว่างที่สุดในรอบปี
สำหรับการถ่ายภาพดาวศุกร์ในช่วงสว่างที่สุดในรอบปีนั้น สามารถถ่ายภาพด้วยเทคนิคง่าย ๆ ดังนี้
1. เลือกใช้กล้องและเลนส์ที่เหมาะสมกับมุมรับภาพ โดยสามารถจำลองมุมรับภาพได้จากโปรแกรม Stellarium ดังภาพตัวอย่างด้านล่าง เป็นการเลือกใช้กล้องดิจิตอลแบบ Full Frame กับเลนส์ทางยาวโฟกัส 70 mm. ที่จัดองค์ประกอบภาพโดยให้ดาวศุกร์กับกลุ่มดาววัวและกระจุกดาวลูกไก่ไว่ในเฟรมเดียวกัน (อ่านต่อ เทคนิคการหามุมรับภาพจากโปรแกรม Stellarium ตามลิงก์ : https://bit.ly/2Dcismp)

2. คำนวณเวลาถ่ายภาพโดยใช้สูตร Rule of 400/600 เพื่อป้องกันไม่ให้ดาวยืดเป็นเส้น (รายละเอียดตามลิงค์ https://bit.ly/2VIaIPt)

.

3. ใช้ Star Filter เพื่อให้ได้ดาวเป็นแฉกที่โดดเด่นสวยงาม ทั้งนี้นอกจากการเพิ่มแฉกดาวด้วย Star Filter แล้ว เรายังสามารถสร้างแฉกดาวด้วยวิธีง่ายๆ ด้วยการขึงเอ็นเป็นรูปกากบาทไว้ที่ด้านหน้าเลนส์ ก็สามารถสร้างให้จุดดาวสว่างกลมๆ เป็นแฉกขึ้นมาได้006

(ตัวอย่าง Star Filter ที่ช่วยให้ภาพจุดสว่าง เช่น แสงดาวเป็นแฉกที่โดดเด่นสวยงาม)

(ตัวอย่างการใช้เส้นด้าย/เส้นเอ็น เล็กๆ มาขึงที่หน้าเลนส์ ก็สามารถสร้างแฉกให้กับภาพดวงดาวได้เช่นกัน)
4. ใช้ค่ารูรับแสงกว้าง เพื่อให้กล้องมีความไวแสงมากที่สุด เช่น f/1.4 หรือค่ารูรับแสงที่กว้างสุดของเลนส์ที่เรามี
5. ใช้ค่าความไวแสงสูง (ISO) เพื่อให้ภาพไม่มืดมากเกินไป ทั้งนี้ค่าความไวแสงนั้นจะขึ้นกับหลายปัจจัย ทั้งรูรับแสงและเวลาการเปิดรับแสงที่คำนวณจากสูตร Rule of 400/600
ขอบคุณข้อมูลจาก สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ