Healthy-Safety-Save the Earth แนวโน้มเทรนด์อาหารแห่งปี

พฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไปส่งผลให้อุตสาหกรรมอาหารต้องปรับตัว จากความนิยมในอาหารแพลนท์เบสกับกระแสวีแกนที่โตไม่ยั้ง ดันตัวเลขคนกินพืชมากขึ้น ลดปริมาณการบริโภคเนื้อสัตว์ลง ส่งผลให้เกิดอุตสาหกรรมอาหาร “ไร้เนื้อสัตว์” เติบโต ซึ่งจากผลสำรวจ Food Trend 2023 โดยในงาน Food ingredients ครั้งล่าสุด มีการเผยถึงเทรนด์อาหารแห่งปีทั้ง Healthy-Safety-Save the Earth ตอบโจทย์ประเด็นดีต่อสุขภาพ ปลอดภัย และรักษ์โลก เชื่อมโยงกับการช่วยลดภาวะโลกร้อน และสนใจในเรื่อง zero waste, food waste, sustainable ที่อาจไม่ได้เป็นเพียงกระแสแต่กลายเป็นกฎหมายสังคมของโลกไปแล้ว ซึ่งแนวโน้มเทรนด์อาหารแห่งปีที่จะช่วยให้โลกใบนี้ดีขึ้น ประกอบด้วย

Food for Your Mood อาหารที่ส่งผลต่ออารมณ์

นอกจากผู้บริโภคจะสนใจอาหารที่ดีต่อสุขภาพแล้ว ก็ต้องดีต่อระบบประสาทและสมอง รวมไปถึงส่งผลดีต่ออารมณ์และสุขภาพจิตอีกด้วย ซึ่งขณะนี้เศรษฐกิจด้านสุขภาพจิตทั่วโลกมีมูลค่าสูงถึง 120,800 ล้านดอลลาร์ โดยกลุ่มสารอาหารที่ส่งเสริมการทำงานของระบบประสาทและสมอง (Brain-Boosting Nutraceuticals) มีสัดส่วนมากกว่า 1 ใน 3 ของทั้งหมดเลยทีเดียว ทั้งนี้ จากผลสำรวจ  2022 Food and Health survey from the International Food Information Council ยังกล่าวอีกว่าคนรุ่นใหม่โดยเฉพาะ Gen Z มีแนวโน้มบริโภคอาหารและเครื่องดื่มที่ส่งผลดีต่อสุขภาพจิต 

Sustainability and Laboratory Food

ต้องบอกว่าต่อไป "ความยั่งยืน" จะไม่มาเป็นกระแส แต่จะกลายเป็นไลฟ์สไตล์ใหม่ที่ทุกคนจะเริ่มหันมาใช้อย่างจริงจัง ทั้งการเลือกกินให้ดีขึ้น รวมถึงการใช้ชีวิตประจำวันอย่างสมดุลและใส่ใจสิ่งแวดล้อมรอบตัว เช่นเดียวกับเทรนด์อาหารสุขภาพที่จะมีอะไรใหม่ๆ ให้ติดตามตลอดปี ซึ่งหนึ่งในนั้นก็คือ "อาหารจากห้องทดลอง" ที่จะเป็นแหล่งอาหารของพวกเราในโลกอนาคต เนื่องจากล่าสุด FDA หรือองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา ได้รับรองให้ผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์จากห้องแล็บ (Lab-grown Meat) ปลอดภัยสำหรับการบริโภคแล้ว

Upcycling and Sustainable Foods เทรนด์กินอาหารแบบรักษ์โลก

ปัจจุบันผู้บริโภคกำลังตระหนักถึงความไม่ยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อมจากขยะอาหารมากขึ้น ความมั่นคงทางอาหารจึงกลายเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่จุดประเด็นให้เทรนด์อาหารรักษ์โลกยังคงมาแรง ซึ่งโดยเฉลี่ยคนไทยสร้างขยะอาหารคนละ 254 กิโลกรัมต่อปี คิดเป็น 64% ของขยะมหาศาลทั้งหมดที่เกิดขึ้นในแต่ละวันของประเทศไทย ยิ่งอยู่ในยุคที่เดลิเวอรี่กลายเป็นเซอร์วิสประเภทหนึ่งที่คนขาดไม่ได้ ก็มีแนวโน้มที่คนไทยจะผลิตขยะ ทั้งกล่อง ช้อน ส้อมพลาสติกแบบใช้แล้วทิ้งต่างๆ จากการบริโภคมากขึ้นตามไปด้วย ฉะนั้น พฤติกรรมการบริโภคที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมจึงเป็นเรื่องที่ขาดไปไม่ได้เลยในสมัยนี้ หลายคนจึงมองหาตัวเลือกการใช้บรรจุภัณฑ์ที่ปลอดภัยต่อโลก ย่อยสลายได้ ลดการใช้ขยะพลาสติก และลดขยะอาหารให้น้อยลงที่สุด จะได้ส่งผลดีต่อโลกและสิ่งแวดล้อม  

ซึ่งด้วยแนวคิดกิบแบบรักษ์โลกนี้ ทำให้นักวิทยาศาสตร์อาหาร ยังคงทำงานไม่หยุดเพื่อพัฒนารูปแบบอาหารสำหรับโลกใหม่ ทั้งผงสำเร็จรูป ซอส หรือในรูปแบบอาหารอบแห้งที่แค่เติมน้ำก็กินได้และยังคุณค่าสารอาหาร อันเป็นการใช้วิทยาศาสตร์ตอบโจทย์วิถีชีวิตเร่งรีบหลังยุคโควิด ด้วยกระบวนการผลิตที่ลดคาร์บอนและเลือกใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติ ทั้งยังตอบโจทย์โลจิสติกส์ที่ประหยัดพื้นที่ ค่าขนส่ง และช่วยลดปริมาณก๊าซพิษที่เกิดจากการเผาไหม้ของเครื่องยนต์และท่อไอเสีย

50 Shades of Milk ความนิยมนมทางเลือกที่ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์มากขึ้น

สำหรับเทรนด์อาหารปี 2023 ต้องมีเรื่องของตัวเลือกนมที่หลากหลาย เพราะขณะนี้ผู้บริโภคให้ความสนใจและเห็นคุณค่าของนมทางเลือกมากขึ้น ซึ่งดีต่อชาววีแกน กลุ่มคนที่มีอาหารแพ้อาหารต่างๆ หรือคนที่ไม่สามารถดื่มนมที่มาจากวัวหรือสัตว์อื่นๆ ได้ โดยอาจมาใจรูปแบบของนมข้าวโอ๊ต นมอัลมอนด์ นมมันฝรั่ง ฯลฯ โดยในนมเหล่านี้ยังคงมีโปรตีนและสารอาหารอื่นๆ เทียบเท่ากับนมวัว แถมนมบางประเภทยังมีปริมาณแคลอรี่ต่ำ เหมาะกับคนที่อยากควบคุมน้ำหนัก จึงสามารถดื่มแทนกันได้โดยไม่ต้องกังวล 

Fantastic “Protein” and Where to Find Them โปรตีนสุดเจ๋งที่ไม่ได้มาจากเนื้อสัตว์

สารอาหารอย่างโปรตีน เป็นสารอาหารที่สำคัญอย่างมากสำหรับร่างกายของมนุษย์ แม้โดยปกติเราจะรู้ว่าแหล่งโปรตีนที่สำคัญส่วนใหญ่มาจากเนื้อสัตว์ เช่น เนื้อหมู เนื้อวัว เนื้อไก่ แต่ในปัจจุบันผู้บริโภคหันมาใส่ใจเรื่องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและตระหนักถึงปัญหาโลกร้อนที่เกิดจากการทำการประมงและปศุสัตว์มากขึ้น อีกทั้งการฆ่าสัตว์เพื่อนำมาเป็นอาหารยังเป็นการทำลายสวัสดิภาพของสัตว์ ไม่ตอบโจทย์กับกลุ่มคนที่มีความตระหนักเกี่ยวกับ Animal Welfare และ Climate Change  จึงทำให้ความต้องการของผู้บริโภคก็มีแนวโน้มที่จะบริโภคผลิตภัณฑ์จากสัตว์น้อยลงเช่นกัน 

ยกตัวอย่าง 1 ใน 3 ของผู้บริโภคชาวอินเดีย ทานมังสวิรัติสิ่งเหล่านี้กลายเป็นโอกาสที่สำคัญของแหล่งโปรตีนใหม่ๆ ของโลก ได้แก่ โปรตีนทางเลือกจากพืช (Plant-Based Protein) โปรตีนจากแมลง (Insect – Based Protein) โปรตีนสังเคราะห์จากเซลล์ (Cultured meat, Cell-Based Protein) โปรตีนจากอากาศ (Air Protein) และโปรตีนจากเชื้อรา (Mycoprotein) ซึ่งล้วนมีจุดเด่นที่แตกต่างกัน สามารถตอบโจทย์ที่หลากหลายในการบริโภคโปรตีนได้ ในอนาคต เราคงมีโอกาสได้เจอผลิตภัณฑ์โปรตีนที่มาจากแหล่งต่างๆ รวมไปถึงเห็นเมนูอาหารที่ประกอบไปด้วยโปรตีนที่ไม่ได้มาจากเนื้อสัตว์เยอะมากขึ้น

Good for Gut อาหารที่ดีต่อลำไส้ช่วยให้สุขภาพดี

พรีไบโอติกส์ (Prebiotics) และโพรไบโอติกส์ (Probiotics) มาแรงในอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม ปรากฏเป็นอาหารหมักดองรูปแบบต่างๆ เช่น โยเกิร์ต กิมจิ คอมบูชา ขนมปัง sourdough รวมไปถึงผัก ผลไม้ต่างๆ เป็นต้น เพราะทั้งพรีไบโอติกส์ และโพรไบโอติกส์ ส่งผลดีต่อสุขภาพทางเดินอาหารข ที่สำคัญคือมันยังดีต่อสุขภาพองค์รวมทั้งร่างกายและจิตใจ โดย American Psychological Association เผยข้อมูลอีกว่าแบคทีเรียและจุลินทรีย์ต่างๆ ในลำไส้ของเรา มีส่วนช่วยในการผลิตสารสื่อประสาทช่วยควบคุมกระบวนการทางจิตใจ โดยเชื่อว่า 95% ของปริมาณฮอร์โมนเซโรโทนินซึ่งเป็นฮอร์โมนแห่งความสุข ถูกผลิตจากแบคทีเรียในลำไส้ ฉะนั้นถ้าได้กินอาหารที่ดีต่อลำไส้ก็สามารถส่งผลดีต่อสุขภาพจิตของเราด้วย 

ด้านผู้บริโภคชาวไทยกว่า 46% เห็นด้วยว่าประเภทอาหารที่บริโภคเป็นประจำจะส่งผลกระทบต่อสุขภาพมากที่สุด จึงกลายเป็นเหตุผลที่ผลักดันให้ 70% ของผู้บริโภคพยายามรับประทานอาหารที่สมดุลกว่าเพื่อสุขภาพที่ดีที่สุดของพวกเขา  ฉะนั้น ยิ่งแบรนด์มีการโปรโมตอาหารหรือเครื่องดื่มที่ชูเรื่องประโยชน์ทางสุขภาพโดยเฉพาะอาหารที่ดีกับระบบทางเดินอาหาร ก็สามารถขยับขยายช่องทางในการหารายได้ที่ไม่ตกเทรนด์ ตอบโจทย์ผู้บริโภคได้ดียิ่งขึ้น 

Eating Experience การกินที่ให้มากกว่าแค่กิน

นอกจากการกินอาหารเพื่อความอร่อย การกินเพื่อประสบการณ์ก็สำคัญมากขึ้น โดยข้อมูลจาก FI-Asia ชี้ว่าตอนนี้การท่องเที่ยวเชิงอาหาร หรือ Gastronomy Tourism ก็เป็นอีกกิจกรรมสร้างประสบการณ์การกินที่มีแนวโน้มว่าจะเติบโตอย่างมากหลังสถานการณ์โควิดคลี่คลายลง โดยคาดว่ามูลค่าตลาดการท่องเที่ยวด้านการทำอาหารทั่วโลกจะสูงถึง 1,796 ล้านดอลลาร์ภายในปี 2027 ดังนั้น การผลิตอาหารออกมาในรูปแบบใหม่ๆ ก็จะช่วยสร้างความน่าสนใจให้กับผู้บริโภคมากขึ้น ยิ่งร้านอาหารแสดงความน่าสนใจผ่านการเล่าเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นการเดินทางของวัตถุดิบตั้งแต่แรก ก่อนจะมาจบลงบนจานอาหาร ก็ถือว่าเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตร สร้างงาน สร้างรายได้ให้เกษตรกร และสนับสนุนให้ผู้บริโภคตระหนักรู้ถึงการใช้วัตถุดิบที่ปลอดภัยส่งตรงจากฟาร์ม หรือสามารถเล่าเรื่องราวที่เป็นมรดกภูมิปัญญาที่มอบอรรถรสได้มากกว่าแค่รสชาติ ก็เป็นสิ่งที่ผู้บริโภคให้ความสนใจมากในช่วงนี้