"ซอ ชิต ตู" ตัวแปรสำคัญของสงครามในเมียวดี

สำนักข่าวรอยเตอร์ ได้เผยแพร่บทความเกี่ยวกับ "พันเอกซอ ชิต ตู" (Saw Chit Thu) ผู้นำกองกำลังแห่งชาติกะเหรี่ยง (Karen National Army) หรือ KNA และผู้ทรงอิทธิพลที่มีบทบาทสำคัญต่อสงครามในเมืองเมียวดี ด่านหน้าที่กุมการค้าชายเเดนไทย-เมียนมา ซึ่งมีเงินหมุนเวียนราว 1,000 ล้านดอลลาร์ (37,000 ล้านบาท) ต่อปี

สำหรับ KNA พันเอกซอ ชิต ตู คือ ขุนศึกของพวกเขา ที่นำกองกำลังติดอาวุธปักหลักอยู่ตรงข้ามฝั่งชายแดนไทยมายาวนาน ส่วนในเมืองเมียวดีเขาคือบุคคลที่ทรงอิทธิพลในดินแดนที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์แห่งนี้ ซึ่งกลายเป็นสมรภูมิระหว่างทหารฝ่ายรัฐบาลเผด็จการกับกองกำลังฝ่ายต่อต้าน ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา 

พันเอกซอ ชิต ตู เคยมีความสัมพันธ์ที่ดีกับกองทัพรัฐบาล ทั้งยังเคยได้รับการชื่นชมจากพลเอกอาวุโส มิน ออง หล่าย ผู้รัฐบาลเผด็จการในปัจจุบันว่า มีผลงานด้านการทหารดีเยี่ยมเมื่อปี 2565 แต่ในระดับนานาชาติ เขาถูกสหราชอาณาจักรลงโทษด้วยการคว่ำบาตร ในข้อหาละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นรุนเเรง เช่น การค้ามนุษย์และบังคับใช้แรงงาน

นักวิเคราะห์ระบุว่า พันเอกซอ ชิต ตู พัวพันขบวนการต้มตุ๋นบริเวณชายแดน หรือที่รู้จักในชื่อ "แก๊งคอลเซ็นเตอร์" ที่ดำเนินการโดยเครือข่ายอาชญากรรมจีน โดยเมื่อปี 2560 เขามีส่วนร่วมในการก่อสร้างเขตเศรษฐกิจพิเศษ "ชเว โก๊กโก่" (Shwe Kokko) ตามแนวชายแดนไทย-เมียนมา ที่กลายเป็นศูนย์กลางของอาชญากรรมข้ามชาติและการพนัน ที่ได้รับการสนับสนุนจากแก๊งชาวจีน โดยมีรายได้จาก KNA ประมาณ 190 ล้านดอลลาร์ (7,000 ล้านบาท) ต่อปี 

เมื่อต้นเดือนเมษายน สหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยง (Karen National Union) หรือ KNU ได้เอาชนะทหารฝ่ายรัฐบาล ทำให้พันเอกซอ ชิต ตู ที่เคยสวามิภักดิ์ ได้กลับลำประกาศว่ากลุ่ม KNA ของเขา จะเลิกรับเงินเดือนและการสนับสนุนจากกองทัพเมียนมา ทำให้พวกเขานิ่งเฉยตอนที่ทหารฝ่ายรัฐบาลเพลี่ยงพล้ำที่เมียวดี โดยยืนยันชัดเจนว่า "เราไม่ต้องการสู้รบกับคนกะเหรี่ยงด้วยกัน"

สถาบันสันติภาพแห่งสหรัฐฯ (United States Institute of Peace) หรือ USIP ให้ความเห็นว่า การไม่ได้รับความช่วยเหลือจาก KNA ที่มีกำลังพลราว 8,000 คน ทำให้ทหารฝ่ายรัฐบาลตกอยู่ในสถานการณ์ลำบาก เสียการควบคุมพื้นที่หลายแห่งทั่วประเทศ



เป็นที่น่าสังเกตว่า กองกำลัง KNA ไม่ได้เข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง คือ "ไม่ได้ช่วยรัฐบาลทหาร แต่ก็ไม่ได้เข้าร่วมกับกองกำลังฝ่ายต่อต้านต่าง ๆ" ทำให้จุดยืนของซอ ชิต ตู ถูกจับตามากขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะเมื่อทหารฝ่ายรัฐบาลเริ่มมีอาวุธมาใช้เพิ่ม และโต้กลับในเมืองเมียวดี จนฝ่าย KNU ต้องถอยร่นเป็นการชั่วคราว ซึ่งไม่แน่ชัดว่ามี "ดีลพิเศษ" ระหว่างซอ ชิต ตู กับรัฐบาลทหารหรือไม่