ทำไมไอเอสพุ่งเป้าโจมตีรัสเซีย ปูตินพลาดตรงไหน

กลุ่มรัฐอิสลามของแคว้นโคราซาน หรือ ไอซิส-เค (ISIS-K) ออกแถลงการณ์แสดงความรับผิดชอบในเหตุกราดยิงและขว้างระเบิดโจมตีสถานที่จัดคอนเสิร์ต โครคัส ซิตี ฮอลล์ ในกรุงมอสโก ก่อนการแสดงของวงร็อค “ปิกนิก” ในยุคสหภาพโซเวียตเมื่อคืนวันศุกร์ ที่ขณะนี้มีตัวเลขผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 133 ราย และผู้บาดเจ็บอีกกว่า 100 ราย

กลุ่มไอซิส-เค (ISIS-K) เป็นใคร

กลุ่มไอซิส-เค เป็นกลุ่มที่เคลื่อนไหวมากที่สุดของเครือข่ายก่อการร้าย กลุ่มรัฐอิสลามอิรักและซีเรีย หรือ ไอซิส (ISIS) หรือ ไอเอส (IS) กลุ่มนี้มักเคลื่อนไหวอยู่ในอัฟกานิสถาน ปากีสถาน อิหร่าน และเติร์กเมนิสถาน  กลุ่มนี้ก่อตั้งขึ้นในแคว้นโคราซานทางภาคตะวันออกของอัฟกานิสถานช่วงปลายปี 2557 ประกอบด้วยนักรบที่แยกตัวจากกลุ่มตาลีบันปากีสถาน และนักรบท้องถิ่น ที่ประกาศสวามิภักดิ์ต่อ อาบู บาการ์ อัล-บักดาดี อดีตผู้นำของไอเอส ที่เสียชีชีวิตไปแล้ว นับจากนั้นกลุ่มนี้ก็มีชื่อกระฉ่อนในเรื่องความโหดร้ายทารุณและแนวคิดหัวรุนแรง

กลุ่มนี้เคยโด่งดังที่สุดในช่วงปี 2561 ก่อนอ่อนแอลง  แต่ก็ยังถือเป็นภัยคุกคามใหญ่ที่สุดของตาลีบัน ที่กลับเข้ามายึดครองอัฟกานิสถานในปี 2564 และนักรบไอซิส-เค ก่อเหตุโจมตีที่ด้านนอกสนามบินในกรุงคาบูลของอัฟกานิสถานในปี เดียวกัน ทำให้พลเรือนเสียชีวิต 175 ราย และทหารสหรัฐฯ เสียชีวิต 13 นาย

นอกจากนี้ไอซิส-เค ยังก่อเหตุระเบิดฆ่าตัวตายที่สถานทูตรัสเซียในกรุงคาบูลของอัฟกานิสถานในเดือนกันยายน 2565 และเหตุระเบิดโจมตีใกล้สุสานของนายพลคนสำคัญของอิหร่านในเมืองเคอร์มาน ในวันครบรอบการเสียชีวิต ทำให้มีผู้เสียชีวิตเกือบ 100 คน เมื่อเดือนมกราคม 2567 

ทำไมไอเอสโจมตีรัสเซีย

นักวิเคราะห์ด้านการทหารและความมั่นคง มองว่า กลุ่มนี้แสดงจุดยืนต่อต้านประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ในช่วงไม่กี่ปีมานี้  โดยกล่าวหาว่า รัสเซียกดขี่ข่มเหงชาวมุสลิม และนโยบายต่างประเทศของรัสเซียเป็นภัยคุกคามอันดับต้น ๆ ของไอเอส โดยยกตัวอย่างเหตุการณ์โซเวียตบุกอัฟกานิสถาน รัสเซียปราบปรามเชชเนีย และความสัมพันธ์ใกล้ชิดระหว่างรัสเซียกับรัฐบาลซีเรียและอิหร่าน และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง การที่รัสเซียทำสงครามปราบปรามไอเอสในซีเรีย และทำสงครามผ่านกลุ่มนักรบรับจ้าง “แวกเนอร์” ในบางส่วนของทวีปแอฟริกา  

นักวิคเราะห์ บอกด้วยว่า ไอซิส-เค ก่อเหตุสะเทือนขวัญครั้งใหญ่ในมอสโกเมื่อวันที่ 22 มีนาคม 2567 เพื่อหวังบรรลุเป้าหมายการเป็นองค์กรก่อการร้ายที่มีอิทธิพลระดับโลก ด้วยการแสดงให้เห็นศักยภาพการโจมตีในดินแดนรัสเซีย และเมื่อการโจมตีเพิ่มความน่าเชื่อถือให้กลุ่มมากขึ้น ก็จะทำให้ได้รับเงินสนับสนุน สามารถเกณฑ์สมาชิก และเผยแพร่โฆษณาชวนเชื่อได้กว้างขวางมากขึ้น

ไอเอสเคยโจมตีรัสเซียมาก่อน

ไอเอสเคยก่อเหตุโจมตีสถานทูตรัสเซียในกรุงคาบูลของอัฟกานิสถานในปี 2565 และในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา หน่วยความมั่นคงรัสเซียยกระดับการกวาดล้างกลุ่มที่สนับสนุนไอเอสทั้งในรัสเซีย และพรมแดนรอบข้าง โดยเฉพาะ ในเอเชียกลาง และแถบคอเคซัส โดยในช่วงต้นเดือนนี้ หน่วยความมั่นคงรัสเซีย สามารถสกัดแผนร้ายของไอเอสหลายครั้ง รวมถึง แผนโจมตีโบสถ์ยิวในกรุงมอสโก และมีการสังหารสมาชิกไอเอสและผู้บัญชาการหน่วยรบคนหนึ่งของไอเอสด้วย

รัสเซียไม่เชื่อคำเตือนสหรัฐฯ เรื่องไอเอสพุ่งเป้าโจมตี

สถานทูตสหรัฐฯ ประจำกรุงมอสโก ได้แจ้งเตือนพลเมืองเมื่อวันที่ 7 มีนาคม 2567ว่า มีกระแสข่าวว่า กลุ่มสุดโต่งวางแผนโจมตีการรวมตัวกลุ่มใหญ่ในกรุงมอสโก เช่น คอนเสิร์ต ในเร็ว ๆ นี้ และเตือนให้พลเมืองหลีกเลี่ยงการรวมตัวของฝูงชนกลุ่มใหญ่ภายใน 48 ชั่วโมงข้างหน้า และสภาความมั่นคงแห่งชาติสหรัฐฯ เปิดเผยว่า รัฐบาลแบ่งปันข้อมูลข่าวกรองนี้ให้ทางการรัสเซียภายใต้ “นโยบายการเตือนตามหน้าที่”

แต่ประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน กล่าวเมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2567 ประณามคำเตือนดังกล่าว โดยบอกว่า เป็นการยั่วยุ และการแบล็กเมล และมีเจตนาข่มขู่และทำลายเสถียรภาพในสังคมรัสเซีย

และโศกนาฏกรรมที่เกิดขึ้นที่คอนเสิร์ตฮอลล์ในอีกเพียง 3 วันต่อมา บ่งชี้ว่า ไม่เพียงหน่วยข่าวกรองของรัสเซียไม่อาจล่วงรู้เบาะแสและไม่สามารถยับยั้งไว้ได้ แต่ปูตินยังไม่เชื่อคำเตือนของสหรัฐฯ จึงเป็นการง่ายกว่า ที่รัสเซียจะกล่าวโทษว่า ยูเครนมีส่วนเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ซึ่งจะสามารถเรียกเสียงสนับสนุนต่อการทำสงครามในยูเครนต่อไป แทนที่จะยอมรับว่า ตัวเองผิดพลาดอะไรตรงไหน