ชาวเฮติวิ่งหนีกระสุนรายวัน ไร้วี่แววโลกยื่นมือคืนความสงบ

ประชาชนวิ่งหนีกระเจิงขณะมีเสียงปืนดังสนั่นใกล้อาคารหลายหลัง รวมถึง โรงพยาบาล ทำเนียบประธานาธิบดี และทัณฑสถาน ในกรุงปอร์โตแปรงซ์ เมืองหลวงของเฮติเมื่อวันพฤหัสบดี (21 มีนาคม)

เหตุยิงสนั่นกลางเมืองครั้งใหม่เกิดขึ้นในขณะที่แก๊งอาชญากรกลุ่มต่าง ๆ ที่ควบคุมพื้นที่ราว 80% ของเมือง ยังคงก่อเหตุเข่นฆ่าประชาชน และปล้นสะดมอย่างเหิมเกริมในหลายพื้นที่อย่างต่อเนื่อง นับจากการบุกปล่อยนักโทษเกือบ 4,000 คน ในเรือนจำที่ใหญ่ที่สุด 2 แห่ง ยิงถล่มสถานีตำรวจ และโจมตีสนามบินหลักของเมืองเมื่อวันที่ 29 กุมภาพันธ์ และจนถึงขณะนี้มีประชาชนหลายสิบคนเสียชีวิต และอีกราว 17,000 คน อพยพออกจากบ้านเรือน

คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ ออกแถลงการณ์เมื่อวันพฤหัสบดี โดยประณามอย่างรุนแรงต่อความรุนแรงละการโจมตีของกลุ่มติดอาวุธ และย้ำให้ประชาคมโลกเพิ่มความพยายามเป็นสองเท่า เพื่อจัดหาความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมแก่ประชาชนชาวเฮติ และให้การสนับนุนการปฏิบัติงานของสำนักงานตำรวจแห่งชาติในเฮติ 

และในขณะที่แก๊งติดอาวุธยังคงพยายามยึดพื้นที่ต่าง ๆ ในเมืองมากขึ้น และพุ่งเป้าโจมตีสถานีตำรวจและหน่วยงานของรัฐ ชาวบ้านก็จัดตั้งกองกำลัง และตั้งป้อมเพื่อป้องกันชุมชน รวมถึงสังหารและเผาคนนอก ที่สงสัยว่า เป็นสมาชิกหรือสายให้กับแก๊งมาเฟีย

สถานการณ์ในเฮติเลวร้ายอย่างต่อเนื่อง แม้ผ่านมาเกือบ 18 เดือนแล้วนับจากนายกรัฐมนตรีอาเรียล อองรี ร้องขอความช่วยเหลือทางทหารจากนานาชาติเป็นครั้งแรก ในช่วงที่แก๊งอาชญากรขยายพื้นที่ยึดครองทั่วกรุงปอร์โตแปรงซ์ และอีกเกือบ 6 เดือนผ่านมานับจากคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติอนุมัติภารกิจสนับสนุนทางทหาร รวมทั้งผ่านมาแล้ว 2 เดือนนับจากสาธารณรัฐโดมินิกัน ที่เป็นประเทศเพื่อนบ้านเตือนว่า เฮติใกล้ถลำเข้าสู่สถานการณ์อันตรายแล้ว แต่จนถึงขณะนี้ประชาคมโลกยังไม่มีการส่งกองกำลังใด ๆ เข้าไปเพื่อกวาดล้างแก๊งติดอาวุธ 

ขณะที่ความพยายามของกลุ่มประเทศแถบแคริบเบียนที่จะช่วยจัดตั้งคณะบริหารชุดเปลี่ยนผ่านในเฮติ ที่เกิดสุญญากาศทางการเมือง โดยไม่มีทั้งประธานาธิบดีและนายกรัฐมนตรี ยังไม่สามารถสรรหาบุคคลได้

ประธานาธิบดีโฌโวแนล โมอิส ถูกลอบสังหารเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2564 และนายกรัฐมนตรีอองรี ประกาศเมื่อวันที่ 11 มี.ค. 2567 ว่าจะลาออกจากตำแหน่งตามแรงกดดันของกลุ่มติดอาวุธ โดยจะมีผลหลังจากการจัดตั้งคณะบริหารชุดเปลี่ยนผ่านเสร็จสิ้น เขาประกาศลาออกขณะอยู่ในเปอร์โตริโก หลังจากเยือนเคนยาเพื่อเจรจาขอให้เคนยาเป็นผู้นำภารกิจรักษาความปลอดภัยระหว่างประเทศ ที่ได้รับการสนับสนุนจากยูเอ็น

แต่ชาวเฮติคนหนึ่ง บอกว่า ความคิดที่ว่า การจัดตั้งคณะบริหารชุดเปลี่ยนผ่าน อาจสร้างความสงบระยะสั้นได้ จะไม่มีทางเกิดขึ้นได้อย่างสิ้นเชิง และ “มีแค่พระเจ้าเท่านั้นที่จะเปลี่ยนแปลงดินแดนแห่งนี้ได้”

และที่ปรึกษาสำนักงานตำรวจ มองว่า การที่เฮติไม่มีรัฐบาล ตำรวจขาดแคลนทั้งทรัพยากร อาวุธ และขวัญกำลังใจ ทำให้คาดว่า การส่งกองกำลังนานาชาติไปเฮติจะประสบความล้มเหลว