ตุรกียอมถอย เปิดทางรับสวีเดนเข้านาโต

เยนส์ สโตลเทนเบิร์ก เลขาธิการองค์การสนธิสัญญาป้องกันแอตแลนติกเหนือ (นาโต) พบหารือกับประธานาธิบดีเรเจป ไตยิบ แอร์โดอาน ของตุรกี และนายกรัฐมนตรี อูลฟ์ คริสเตอร์สสัน ของสวีเดน ที่กรุงวิลนีอัสของลิทัวเนียเมื่อวันจันทร์ (10 กรกฎาคม 2566) เพื่อผ่าทางตันในประเด็นที่ตุรกี ซึ่งเป็นหนึ่งในสมาชิกนาโตคัดค้านการรับสวีเดนเข้าเป็นสมาชิกนาโต และช่วงหนึ่งของการหารือ ผู้นำตุรกีเสนอเงื่อนไขให้สหภาพยุโรป (อียู) เข้ารับตุรกีเป็นสมาชิกก่อน รัฐสภาตุรกีจึงจะให้สัตยาบันรับรองสวีเดนเข้าเป็นสมาชิกนาโต 
ต่อมาโตลเทนเบิร์ก แถลงผลการหารือว่า ประธานาธิบดีตุรกีเห็นด้วยที่จะรับสวีเดนเข้าเป็นสมาชิกนาโต โดยเขาจะยื่นเรื่องและผลักดันให้สภาแห่งชาติตุรกีลงมติให้สัตยาบันรับรองสวีเดนเข้าเป็นสมาชิกนาโตโดยเร็วเท่าที่เป็นไปได้ ซึ่งสโตลเทนเบิร์ก กล่าวชื่นชมว่า วันนี้เป็นประวัติศาสตร์

แต่ยังไม่ทราบแน่ชัดว่า สวีเดนจะสามารถเป็นสมาชิกลำดับที่ 32 ได้เมื่อใด โดยขึ้นอยู่กับว่า ตุรกีจะให้สัตยาบันรับรองเมื่อใด นอกจากนี้ฮังการีเป็นอีกหนึ่งชาติที่ยังไม่ลงมติรับรองสวีเดนเป็นสมาชิกนาโต แต่สโตลเทนเบิร์ก บอกเมื่อวันจันทร์ด้วยว่า ฮังการีเคยบอกว่า จะไม่ใช่ชาติสุดท้ายที่ให้สัตยาบันรับรองสวีเดน  

ตลอดหนึ่งปีที่ผ่านมาตุรกีขัดขวางไม่ให้รับสวีเดนเข้านาโต นับจากสวีเดนและฟินแลนด์ยื่นใบสมัครสมาชิกตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2565 และฟินแลนด์ได้เข้าเป็นสมาชิกนาโตเมื่อเดือนเมษายน 2566  ตุรกีให้เหตุผลที่คัดค้านการรับสวีเดน โดยอ้างว่า สวีเดนให้ที่พักอาศัยแก่สมาชิกพรรคแรงงานเคอร์ดิสถาน (พีเคเค) ที่ตุรกีระบุเป็นกลุ่มก่อการร้ายชาวเคิร์ด และเมื่อวันจันทร์เป็นครั้งแรกที่ประธานาธิบดีแอร์โดอานยื่นเงื่อนไขให้อียูรับตุรกีเข้าเป็นสมาชิกก่อน หลังจากตุรกีรอคอยมานานกว่า 50 ปี

แต่โฆษกของคณะกรรมาธิการยุโรป แถลงในวันเดียวกันว่า การรับสมาชิกของนาโตและอียูเป็นกระบวนการที่แยกจากกัน และไม่สามารถนำมาเชื่อมโยงกัน

นาโต เปิดเผยว่า ระหว่างการหารือสามฝ่ายเมื่อวันจันทร์ ประธานาธิบดีแอร์โดอาน และนายกรัฐมนตรีคริสเตอร์สสัน  ตกลงด้วยว่า จะยังประสานงานเรื่องความร่วมมือปราบปรามการก่อการร้ายต่อไป และนาโตจะตั้งผู้ประสานงานพิเศษด้านการปราบปรามการก่อการ้าย ส่วนสวีเดนจะให้การสนับสนุนอย่างแข็งขันในการผลักดันการรับตุรกีเข้าเป็นสมาชิกอียู

ขณะที่ชาติสมาชิกนาโตบางประเทศ เชื่อว่า ตุรกี ที่พยายามขอซื้อเครื่องบินขับไล่เอฟ-16 และการปรับปรุงเครื่องบินรบที่มีอยู่อีกเกือบ 80 ลำ รวมมูลค่า 20,000 ล้านดอลลาร์ ใช้เรื่องการรับรองสวีเดนเข้านาโต เป็นเครื่องต่อรองให้สหรัฐฯ อนุมัติเรื่องนี้

ประธานาธิบดีโจ ไบเดน มีกำหนดพบปะกับประธานาธิบดีแอร์โดอาน นอกรอบระหว่างการร่วมประชุมสุดยอดนาโตนานสองวันที่จะเริ่มขึ้นในกรุงวิลนีอัสของลิทัวเนียในวันอังคาร (11 กรกฎาคม 2566)