Feature & Lifestyle
22 มิ.ย. 2569 | นพ.นพชัย สิระนาท
หมดปัญหานอนไม่หลับ! เผยเทรนด์การแพทย์ยุคใหม่ นำเสนอหัตถการ "Stellate Ganglion Block" หรือ SGB นวัตกรรมฉีดรีเซ็ตกลุ่มปมประสาทอัตโนมัติบริเวณคอ ช่วยปรับสมดุลระบบ Sympathetic ลดภาวะสมองล้าและแก้อาการนอนไม่หลับเรื้อรังจากต้นตอ
KEY
POINTS
ภาวะความเครียดเรื้อรัง วิตกกังวล นอนไม่หลับ หรืออาการผิดปกติของระบบประสาทอัตโนมัติในปัจจุบัน เริ่มถูกมองว่าไม่ได้เป็นเพียง “ปัญหาทางอารมณ์” หรือ “ความเหนื่อยล้าชั่วคราว” อีกต่อไป แต่เกี่ยวข้องกับการทำงานของระบบประสาท sympathetic nervous system หรือระบบ “fight-or-flight” ของร่างกายโดยตรง ซึ่งเป็นระบบที่ควบคุมการตอบสนองต่อความเครียด การเต้นของหัวใจ ความดันโลหิต การนอนหลับ รวมถึงการหลั่งฮอร์โมนหลายชนิด
เมื่อร่างกายอยู่ในภาวะเครียดสะสมเป็นเวลานาน ระบบประสาทดังกล่าวอาจเกิดภาวะ “overactive” หรือทำงานมากเกินไป ส่งผลให้เกิดอาการหลากหลาย เช่น ใจสั่น นอนไม่หลับ วิตกกังวล เหนื่อยล้า สมองล้า ปวดเรื้อรัง เหงื่อออกผิดปกติ หรือแม้แต่ภาวะ PTSD (Post-Traumatic Stress Disorder) ในผู้ป่วยบางราย
นพ.นพชัย สิระนาท Postdoctoral Research Fellowship จาก Harvard Medical School และ Brigham and Women's Hospital รวมถึงผู้ก่อตั้ง Younify Clinic เผยว่า ปัจจุบันแนวทางการรักษาทางการแพทย์เริ่มให้ความสำคัญกับ “ระบบประสาทอัตโนมัติ” มากขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ป่วยที่มีอาการเกี่ยวข้องกับความเครียดเรื้อรัง การนอนหลับผิดปกติ หรือภาวะที่ระบบ sympathetic ทำงานมากเกินไป ซึ่งหนึ่งในเทคนิคที่เริ่มได้รับความสนใจมากขึ้นในต่างประเทศ คือ “Stellate Ganglion Block” หรือ SGB
Stellate Ganglion Block เป็นหัตถการที่ใช้ยาชาฉีดบริเวณกลุ่มปมประสาท sympathetic ที่อยู่บริเวณคอ ซึ่งเรียกว่า stellate ganglion เพื่อช่วย “รีเซ็ต” หรือปรับสมดุลการทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติ โดยแนวคิดสำคัญของหัตถการนี้คือการลดการกระตุ้นของ sympathetic nervous system ที่มากเกินไป ซึ่งเชื่อว่าเกี่ยวข้องกับอาการของผู้ป่วยหลายกลุ่ม
เดิมที SGB ถูกใช้ในการรักษาอาการปวดเรื้อรังบางชนิด เช่น complex regional pain syndrome (CRPS) อาการปวดจากเส้นประสาท หรือปัญหาการไหลเวียนเลือดของแขนและมือ แต่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เริ่มมีการศึกษาถึงบทบาทของ SGB ในกลุ่มผู้ป่วย PTSD ภาวะวิตกกังวลเรื้อรัง อาการนอนไม่หลับ รวมถึงภาวะ autonomic dysfunction มากขึ้น
กลไกของ SGB คือการลดการส่งสัญญาณของระบบ sympathetic ชั่วคราว ส่งผลให้ร่างกายเข้าสู่ภาวะ “ผ่อนคลาย” มากขึ้น โดยเชื่อว่าอาจช่วยลดการหลั่งสารเคมีความเครียดบางชนิด เช่น norepinephrine รวมถึงช่วยลดภาวะ hyperarousal หรือภาวะที่สมองและร่างกายอยู่ในโหมดตื่นตัวตลอดเวลา ซึ่งพบได้ในผู้ป่วย PTSD และผู้ที่มีความเครียดสะสมเรื้อรัง
ในผู้ป่วยบางราย หลังทำ SGB อาจสังเกตได้ว่าคุณภาพการนอนดีขึ้น ความวิตกกังวลลดลง อัตราการเต้นหัวใจสงบขึ้น หรือรู้สึก “calmer” มากขึ้น อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ของการรักษาอาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล และยังจำเป็นต้องมีการประเมินร่วมกับแพทย์อย่างละเอียด
แม้ในปัจจุบัน SGB จะยังไม่ถือเป็น standard treatment สำหรับทุกภาวะทางอารมณ์หรือการนอนหลับ แต่กำลังได้รับความสนใจมากขึ้นในฐานะทางเลือกหนึ่งของการรักษาแบบ minimally invasive โดยเฉพาะในผู้ป่วยบางกลุ่มที่รักษาด้วยยาเพียงอย่างเดียวแล้วยังควบคุมอาการได้ไม่ดี หรือมีผลข้างเคียงจากการใช้ยาในระยะยาว
อย่างไรก็ตาม SGB ไม่ใช่การรักษาที่เหมาะสำหรับทุกคน ดังนั้นการประเมินโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญยังคงมีความสำคัญ เพื่อค้นหาสาเหตุของอาการและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมในแต่ละบุคคล
ท้ายที่สุดแล้ว สุขภาพของระบบประสาทและการนอนหลับ มีความสัมพันธ์กับสุขภาพทั้งร่างกายในระยะยาวมากกว่าที่หลายคนคิด และแนวทางการรักษายุคใหม่กำลังเริ่มให้ความสำคัญกับ “การปรับสมดุลระบบประสาท” มากขึ้น ไม่ใช่เพียงการรักษาที่ปลายเหตุของอาการเท่านั้น
นพ.นพชัย สิระนาท
Founder at Younify Clinic
-----
หากสนใจปรึกษาเกี่ยวกับข้อมูลทางสุขภาพหรือแนวทางการรักษาเกี่ยวกับความเครียดเรื้อรัง หรือปัญหาการนอนหลับ สามารถติดต่อได้ที่
Younify Clinic ชั้น 2 อาคารยูไนเต็ดเซ็นเตอร์ ถนนสีลม แขวงสีลม เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร 10500
ช่องทางการติดต่อ
