svasdssvasds
เนชั่นทีวี

Feature & Lifestyle

รับมืออากาศร้อนจัด! แนะวิธีลดเสี่ยง "ฮีตสโตรก" อันตรายถึงชีวิต

16 ก.พ. 2569

ประเทศไทยเข้าสู่ช่วงอากาศร้อนรุนแรง แพทย์เตือนระวังภาวะ "ฮีตสโตรก" หรือโรคลมแดดที่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต พร้อมแนะกลุ่มเสี่ยงและวิธีดูแลตัวเองสำหรับคนทำงานกลางแจ้งเพื่อความปลอดภัย

ประเทศไทยกำลังเข้าสู่ช่วงอากาศร้อนที่มีแนวโน้มรุนแรงขึ้น อุณหภูมิที่สูงต่อเนื่องไม่เพียงทำให้ไม่สบายตัว แต่ยังเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพหลายด้าน โดยเฉพาะภาวะ “ฮีตสโตรก (Heat Stroke)” หรือภาวะช็อกจากความร้อน ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ หากไม่ได้รับการช่วยเหลืออย่างทันท่วงที

นอกจากนี้ อากาศร้อนมักมาพร้อมปัจจัยเสี่ยงอื่น เช่น ความแห้งแล้ง ไฟป่า ฝุ่น PM2.5 หรือการขาดแคลนน้ำ ซึ่งล้วนส่งผลต่อสุขภาพทั้งทางตรงและทางอ้อม จึงจำเป็นต้องเตรียมตัวรับมือทั้งในระดับบุคคล ครอบครัว และสถานที่ทำงาน

ใครบ้างที่เสี่ยงได้รับผลกระทบจากความร้อน

แม้ทุกคนได้รับผลกระทบได้ แต่กลุ่มต่อไปนี้ควรระวังเป็นพิเศษ

  • ผู้สูงอายุและเด็กเล็ก (ควบคุมอุณหภูมิร่างกายได้ไม่ดี)
  • สตรีมีครรภ์
  • ผู้ป่วยโรคหัวใจ ปอด ไต เบาหวาน หรือความดันโลหิตสูง
  • ผู้ที่ต้องทำงานกลางแจ้งหรือใช้แรงมาก เช่น งานก่อสร้าง เกษตร ขนส่ง
  • ผู้ที่เข้าถึงเครื่องปรับอากาศ น้ำสะอาด หรือที่พักเย็นได้จำกัด

อีกประเด็นที่ถูกพูดถึงมากขึ้นคือ “ความร้อนในบ้าน” ซึ่งเกิดได้ในบ้านที่อากาศถ่ายเทไม่ดี หรือไม่มีระบบลดความร้อน ทำให้บางคนป่วยโดยไม่รู้ตัวแม้ไม่ได้ออกไปกลางแดด

วิธีป้องกันผลกระทบจากอากาศร้อน

แพทย์แนะนำแนวทางดูแลตัวเองง่าย ๆ ที่ทำได้ทันที ได้แก่

1) ดื่มน้ำให้เพียงพอ

  • ดื่มน้ำสม่ำเสมอ แม้ไม่รู้สึกกระหาย
  • ผู้สูงอายุควรดื่มบ่อยเป็นพิเศษ
  • ผู้ที่ต้องจำกัดน้ำเพราะโรคประจำตัวควรปรึกษาแพทย์ก่อน

2) ลดอุณหภูมิร่างกาย

  • อยู่ในที่เย็น ห้องแอร์ หรือที่ร่ม
  • อาบน้ำหรือเช็ดตัวด้วยน้ำเย็น
  • ใช้พัดลมช่วยระบายอากาศ

3) เลี่ยงกิจกรรมช่วงร้อนจัด

  • โดยเฉพาะช่วงเที่ยงถึงบ่าย
  • หากค่าฝุ่นหรือควันสูง ควรลดกิจกรรมนอกบ้าน
  • ติดตามค่าคุณภาพอากาศอย่างสม่ำเสมอ

คำแนะนำสำหรับคนทำงานกลางแจ้ง

การทำงานในสภาพอากาศร้อนต้องมีการจัดการที่เหมาะสม เพื่อลดความเสี่ยงต่อโรคลมแดดหรืออุบัติเหตุจากความอ่อนล้า

แนวทางสำคัญ ได้แก่

  • ดื่มน้ำประมาณ 1 แก้วทุก 20 นาที ขณะทำงานกลางแจ้ง
  • พักเป็นระยะในที่ร่มหรือที่เย็น
  • ปรับเวลางาน ทำงานหนักช่วงเช้าหรือเย็น
  • หลีกเลี่ยงงานหนักช่วงเที่ยง–บ่าย
  • ทำงานเป็นคู่เพื่อช่วยสังเกตอาการกัน

หากอากาศร้อนจัดร่วมกับฝุ่นหรือควันไฟ ควรจำกัดงานกลางแจ้งให้มากที่สุดเพื่อลดความเสี่ยงต่อระบบทางเดินหายใจและหัวใจ

สัญญาณอันตรายของฮีตสโตรก

หากพบอาการต่อไปนี้ ต้องรีบช่วยทันที

  • อ่อนเพลียมาก สับสน พูดไม่ชัด
  • ตัวร้อนจัด ผิวแห้งหรือเหงื่อออกผิดปกติ
  • เวียนศีรษะ หมดสติ

วิธีช่วยเบื้องต้น

  1. ย้ายผู้ป่วยเข้าที่ร่มหรือที่เย็นทันที
  2. คลายเสื้อผ้า เช็ดตัวหรือประคบเย็น
  3. รีบนำส่งโรงพยาบาลโดยเร็ว

อย่ารอให้อาการดีขึ้นเอง เพราะอาจเกิดอันตรายรุนแรงได้

การเตรียมตัวล่วงหน้า ลดความเสี่ยงได้จริง

การวางแผนล่วงหน้าช่วยป้องกันปัญหาสุขภาพได้มาก เช่น

  • ตรวจพยากรณ์อากาศเป็นประจำ
  • เตรียมน้ำดื่มหรือเกลือแร่หากต้องทำงานหนัก
  • มองหาสถานที่เย็นใกล้บ้านหรือที่ทำงาน
  • ดูแลผู้สูงอายุหรือกลุ่มเสี่ยงในครอบครัว

อากาศร้อนเป็นสิ่งหลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่ผลกระทบต่อสุขภาพสามารถลดลงได้ หากรู้เท่าทันและเตรียมตัวอย่างเหมาะสม การดื่มน้ำสม่ำเสมอ พักผ่อนให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงความร้อนจัด คือกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ผ่านฤดูร้อนไปได้อย่างปลอดภัยและสุขภาพดี