เด็กไทยสุขภาพใจน่าห่วง พบ 29% เหงา-โดดเดี่ยว แนะใช้ศิลปะเยียวยา

ท่ามกลางโลกที่หมุนไปอย่างรวดเร็วและการแข่งขันที่สูงขึ้น "เด็กไทย" กำลังเผชิญกับวิกฤตสุขภาพจิตที่รุนแรงอย่างไม่เคยปรากฏมาก่อน ข้อมูลล่าสุดจากการสำรวจเยาวชนไทยกว่า 12,000 คนทั่วประเทศในปี 2568 โดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับศูนย์ความรู้นโยบายเด็กและครอบครัว (คิด for คิดส์) พบสถิติที่น่าตกใจว่า เด็กและเยาวชนถึง 29% รู้สึกเหงาและโดดเดี่ยว ขณะที่อีก 14% ต้องเผชิญกับความเครียดบ่อยครั้ง

สิ่งที่น่ากังวลที่สุดคือ มีเด็กไทยราว 7% หรือคิดเป็นจำนวนมหาศาลถึง 9 ล้านคน ที่ระบุว่า "ไม่พึงพอใจในชีวิตตัวเอง" โดยสาเหตุหลักไม่ได้มาจากปัจจัยภายนอกเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจาก "รอยร้าว" ภายในบ้าน คือการขาดความสัมพันธ์และความเชื่อมโยงระหว่างกันในครอบครัว ซึ่งสอดคล้องกับรายงานสถานการณ์เด็กที่พบว่า ปัญหาความเครียดเรื่องความสัมพันธ์กับคนในครอบครัวพุ่งสูงขึ้นจาก 43.5% ในปี 2566 เป็น 56.1% ในปี 2568

"ศิลปะด้านใน" เครื่องมือเติมเต็มใจให้ลูกน้อย

เนื่องในโอกาสวันเด็กแห่งชาติปี 2569 สสส. จึงได้เสนอทางออกผ่านกิจกรรม "ดูแลวัยเด็กด้วยศิลปะด้านใน" เพื่อสร้างสุขภาวะที่ดีให้เด็กทั้งทางร่างกาย จิตใจ และจิตวิญญาณ โดยเน้นย้ำว่า "เวลาคุณภาพ" และ "กระบวนการทางศิลปะ" คือกุญแจสำคัญที่จะช่วยฟื้นฟูจิตใจของเด็กๆ ได้

นางภรณี ภู่ประเสริฐ ผู้ช่วยผู้จัดการกองทุน สสส. อธิบายว่าศิลปะด้านในไม่ใช่เพียงการวาดภาพเพื่อความสวยงาม แต่เป็นกระบวนการที่ทำให้เด็กๆ ได้พบกับความสงบภายในและใช้จินตนาการเพื่อเยียวยาความรู้สึก ซึ่งผู้ปกครองสามารถนำองค์ความรู้นี้ไปปรับใช้ที่บ้านได้ผ่าน 3 รูปแบบกิจกรรมง่ายๆ

• การเล่านิทานสร้างพลังใจ: การฟังนิทานช่วยเสริมสร้างจินตนาการที่ไร้ขีดจำกัด และเป็นช่วงเวลาที่เด็กได้รับฟังน้ำเสียงที่อบอุ่นจากพ่อแม่ ช่วยสร้างความรู้สึกปลอดภัยและเป็นส่วนหนึ่งของครอบครัว
• ศิลปะระบายสีน้ำแห่งความสุข: การใช้สีน้ำซึ่งมีคุณลักษณะที่ไหลลื่นและโปร่งแสง ช่วยให้เด็กได้ปลดปล่อยอารมณ์ความรู้สึกที่ติดค้างอยู่ภายในออกมาผ่านสีสัน เป็นการระบายความเครียดที่ได้ผลดีเยี่ยม
• ศิลปะด้วยเสียงและจังหวะ: การใช้บทกลอน เสียงเพลง หรือจังหวะท่าทางง่ายๆ ช่วยให้เด็กเกิดสมาธิและสร้างความเชื่อมโยงระหว่างร่างกายและจิตใจให้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน

กุศโลบายวันเด็ก 69: เปลี่ยนความเหงาเป็นความผูกพัน

นายอนุพันธุ์ พฤกษ์พันธ์ขจี หัวหน้าโครงการศิลปะด้านในฯ ย้ำว่ากิจกรรมเหล่านี้มุ่งเน้นการเรียนรู้แบบองค์รวม โดยเฉพาะใน "โซนกิจกรรมวงกลมยามเช้า" ที่ชวนพ่อแม่ลูกมาทำกิจกรรมร่วมกัน เพื่อสร้างความตระหนักรู้ถึงปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพและสร้างทักษะการใช้ชีวิตที่ปลอดภัย

สสส. หวังว่าวันเด็กปีนี้จะเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้ผู้ปกครองหันมาให้ความสำคัญกับ "สุขภาพใจ" ของลูกมากกว่าเพียงแค่การพาไปเที่ยวหรือซื้อของขวัญให้ แต่เป็นการมอบ "ใจ" และ "เวลา" ผ่านงานศิลปะ เพื่อสร้างโอกาสให้เด็กไทยมีสุขภาวะที่ดีอย่างเข้มแข็งและยั่งยืน ลดช่องว่างความเหงา และเปลี่ยน 9 ล้านความเสียใจให้กลายเป็นความภูมิใจในตัวเองอีกครั้ง