เนชั่นทีวี

Exclusive

สถานะไทยลูกไล่มหาอำนาจ จับมือจีนไทยพ่าย จับมือสหรัฐไทยแพ้

19 พ.ย. 2569 | teewat_cho

สถานะไทยลูกไล่มหาอำนาจ จับมือจีนไทยพ่าย จับมือสหรัฐไทยแพ้

เมื่อพิจารณาในรอบสัปดาห์นี้ “รัฐบาลสีน้ำเงิน” ได้พบเจอกับผู้นำชาติมหาอำนาจทั้ง “สหรัฐ-จีน” แต่บทสรุปของ “สถานะประเทศไทย” หลังเผชิญสงครามการค้า สงครามมหาอำนาจ และภูมิรัฐศาสตร์โลก กลับถูกมองเป็นเพียง “ลูกไล่” ชาติมหาอำนาจเท่านั้น

เมื่อพิจารณาในรอบสัปดาห์นี้ “รัฐบาลสีน้ำเงิน” ได้พบเจอกับผู้นำชาติมหาอำนาจทั้ง “สหรัฐ-จีน” แต่บทสรุปของ “สถานะประเทศไทย” หลังเผชิญสงครามการค้า สงครามมหาอำนาจ และภูมิรัฐศาสตร์โลก กลับถูกมองเป็นเพียง “ลูกไล่” ชาติมหาอำนาจเท่านั้น

KEY

POINTS

  • การทำข้อตกลงทางการค้ากับสหรัฐฯ ทำให้ไทยตกอยู่ในสถานะเสียเปรียบ โดยมีแนวโน้มต้องยอมลดภาษีนำเข้าและเปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐฯ แม้รัฐบาลจะพยายามนำเสนอว่าเป็นผลดี
  • ความร่วมมือกับจีนไม่สามารถแก้ปัญหาสำคัญที่กระทบต่อไทยได้จริงจัง เช่น ปัญหามลพิษข้ามพรมแดนและขยะอุตสาหกรรม จนถูกวิจารณ์ว่าไทยกลายเป็นพื้นที่ทิ้งขยะของจีน
  • บทสรุปสถานะของไทยคือการเป็น 'ลูกไล่' ของมหาอำนาจ โดยไม่มีอำนาจต่อรองที่แท้จริงทั้งกับสหรัฐฯ และจีน ทำให้ไม่สามารถปกป้องผลประโยชน์ของชาติได้อย่างเต็มที่

“ประเทศไทยไม่ได้เสียประโยชน์จากการลงนาม เพราะถ้าไทยเสียประโยชน์ ใครจะไปลงนาม”  การให้สัมภาษณ์ของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ภายหลังเซ็น Joint Statement ร่วมกับประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ว่าด้วยข้อตกลงทางการค้าต่างตอบแทน ที่อาจทำให้ได้ต้องยอมแลกบางอย่าง เพื่อรักษาตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทยเอาไว้

 

แต่การให้สัมภาษณ์ของ “โดนัลด์ ทรัมป์” ทำให้คนไทยรู้สึกว่า นี่เรายอมเขาทุกอย่างถึงขั้นยกเว้นภาษีศุลกากรให้กับสินค้าอเมริกาที่จะเข้าสู่ไทยทั้งหมดอย่างนั้นเลยหรือ แม้ภายหลัง “ศุภจี สุธรรมพันธุ์” รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์จะออกมาโต้แย้งว่าไม่ใช่การยกเลิกภาษีทั้งหมด ทรัมป์เพียงแค่พูดเอาใจเกษตรกรและประชาชนในอเมริกาเท่านั้น

 

ทว่า การให้สัมภาษณ์ของ “สีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว” รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ กลับต่างออกไป “เราทุกฝ่ายต้องเสียสละและประนีประนอม…แต่เราจะทำอะไรได้ สหรัฐฯเป็นตลาดใหญ่” และบอกด้วยว่า “ไทยจะเดินหน้าไปสู่การยกเลิกภาษีศุลกากรให้เหลือ 0% และเปิดตลาดให้เนื้อสุกรจากสหรัฐฯ” นี่คือสิ่งที่ให้สัมภาษณ์ไว้กับ บลูมเบิร์กทีวี สื่อต่างประเทศ นำมาสู่คำถามว่า “คนไทย” เรายังได้รับข้อมูลอะไรไม่ครบหรือไม่

 

พอมีคนตั้งคำถามมากเข้า เรียกร้องให้เปิดเผยรายละเอียดของการเจรจากลับโดนนายกฯ กรวดน้ำใส่ “คนที่ตั้งใจจะมานั่งดูว่าประเทศไทยได้ประโยชน์น้อยกว่าอเมริกา ผมก็เห็นหลายคน ซึ่งส่วนใหญ่ก็อยู่ตรงข้ามรัฐบาลทั้งนั้น เราก็กรวดน้ำไปให้เขาเถอะครับ เขาไม่เข้าใจ นี่คือเหตุผลที่เขาไม่ได้บริหารประเทศ”

“สัญญาณบวก” อาจเป็นเพียง “ภาพลวงตา”

 

“กฤษฎา บุญเรือง” นักวิชาการอิสระ จากสหรัฐอเมริกา มองความเคลื่อนไหวของรัฐบาล ทั้งระดับรัฐมนตรี และโฆษก ที่ยืนยัน “สัญญาณบวก” จากแถลงการณ์ร่วมไทย-สหรัฐฯ เกี่ยวกับข้อตกลงทางการค้าต่างตอบแทน โดยชี้ว่า นี่คือ “ภาพลวงตา” และ “จงใจพูดด้านเดียว”

 

จริงๆ แล้วทั้งฝ่ายไทยและสหรัฐฯ ต่างกำลังเล่นบทบาท "ผู้ชนะ" เพื่อป้อนข่าวดีให้ฐานเสียงของตน สำหรับฝ่ายไทย เมื่อพิจารณาจากข้อเท็จจริงทางกฎหมายและโครงสร้างอำนาจต่อรอง คำประกาศของตัวแทนรัฐบาลจึงมีลักษณะของการ "คาดหวังเกินจริง" และพยายามกลบเกลื่อนต้นทุนที่ไทยต้องจ่ายอยู่มากพอสมควร

 

 แต่ในเวลาเดียวกัน สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) กลับประกาศต่อชาวอเมริกันในมุมตรงกันข้ามอย่างสิ้นเชิงว่า ไทยยอม "ยกเลิกภาษีนำเข้าสินค้าให้สหรัฐฯ ถึง 99%" พร้อมปลดล็อกตลาดเกษตร อุตสาหกรรม และยอมรับมาตรฐานรถยนต์ของสหรัฐฯ อย่างเต็มรูปแบบ

 

ปรากฏการณ์นี้สะท้อนธรรมชาติของการเมืองระหว่างประเทศได้อย่างชัดเจน คือ รัฐบาลทรัมป์ต้องการภาพลักษณ์ของผู้นำที่บีบให้คู่ค้ายอมเปิดประตูบ้านจนหมดสิ้น ในขณะที่รัฐบาลไทยต้องการภาพลักษณ์ของทีมเจรจาที่เก่งกาจจนได้รับคำชม และได้รับปากกาที่ระลึกจากทรัมป์ แต่ในเชิงเนื้อหา นี่คือดีลที่ “ไม่สมดุลอย่างยิ่ง”

 

จับมือจีน..ไทยพ่าย

 

ในขณะที่ฝั่งพี่ใหญ่อย่างจีน เมื่อ 13 - 15 พ.ย. ที่ผ่านมา “หลี่ เฉียง” นายกรัฐมนตรีจีน เยือนไทย ลงนาม MOU 8 ฉบับ ไม่มีข้อตกลงผูกพันโดยตรงเรื่องการควบคุมเหมืองแร่ในเมียนมา หรือปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์ นายกฯ อนุทินหยิบยกปัญหาสารพิษในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย ขึ้นหารือ ได้ข้อสรุปเพียง “จัดตั้งห้องปฏิบัติการร่วม” เพื่อตรวจวัดและทดสอบคุณภาพน้ำในพื้นที่ภาคเหนือของไทย ภายใต้กรอบความร่วมมือแม่โขง–ล้านช้าง

สนับสนุนเทคโนโลยีและองค์ความรู้ด้านการบำบัดน้ำและดิน โดยฝ่ายไทยยืนยันว่าทั้งจีนและเมียนมายินดีร่วมมือแก้ไขปัญหามลพิษทางน้ำข้ามพรมแดน   เตรียมจัดทำ MOU ว่าด้วยการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืน เป็นกรอบความร่วมมือในระยะต่อไป

 

ภาคประชาสังคม สส.ฝ่ายค้าน และ สว.บางส่วน เรียกร้องให้รัฐบาลเจรจากับจีนอย่างจริงจังมากกว่านี้ทั้ง 2 ปัญหา คือ แก้สารพิษ – ขยะพิษ ด้าน “ศ.กิตติคุณ ดร.สุรชาติ บำรุงสุข” บอกกับ “เนชั่นทีวี” ว่า “ในทางภูมิรัฐศาสตร์ ไทยและเพื่อนบ้านในภูมิภาคเป็น ‘หลังบ้านจีน’ แต่ในความจริง ไทยวันนี้คือ ‘ถังขยะจีน’ “

 

“จีนทำความสะอาดบ้าน ด้วยการเอา ‘อุตสาหกรรมสกปรก’ ออกจากประเทศเขา แต่กลับให้อุตสาหกรรมเหล่านั้นมาสร้างปัญหาในไทย และรัฐบาลไทยคงไม่กล้าเรียกร้องความรับผิดชอบจากจีน จนเสมือนว่า สยามวันนี้คือ ‘เขตทิ้งขยะ’ ของจีนไปแล้ว” - ศ.กิตติคุณ ดร.สุรชาติ บำรุงสุข

 

สถานะไทย ลูกไล่มหาอำนาจ

 

บทสรุปของ “สถานะประเทศไทย” ภายใต้รัฐบาลสีน้ำเงิน หลังเผชิญสงครามการค้า สงครามมหาอำนาจ และภูมิรัฐศาสตร์โลก คือ 1.จีน ไทยกดดันอะไรไม่ได้เลย ทั้งสแกมเมอร์ ขยะพิษ สารพิษ รอจีนเปิดปฏิบัติการเอง โดยข้ามหัวไทย กรณีตัวอย่างเช่น ส่ง หลิว จงอี้ ผู้ช่วยรัฐมนตรีกระทรวงความมั่นคงสาธารณะของจีนมาลุยเอง ผลกระทบส่งถึงคนไทยรากหญ้า เกษตรกร เอสเอ็มอี

 

เสียเปรียบจีนแทบทุกเรื่อง แม้แต่ท่าทีต่อกัมพูชา จีนยังส่งยุทโธปกรณ์ให้เขมรตามกรอบข้อตกลงที่เคยทำ

 

2.สหรัฐฯ ต่อรองอะไรไม่ได้เลย นอกจากยอม แนวโน้มเสียเปรียบ เสียจุดยืนที่เคยเน้นย้ำอย่างแข็งแกร่ง ผลกระทบส่งถึงคนไทยรากหญ้า เกษตรกร เอสเอ็มอี จับตาภาคเทคโนโลยี เอไอ พลังงาน โดยเฉพาะเอทานอล ซึ่งทรัมป์พูดเองระหว่างแถลง

 

สาเหตุที่รัฐบาลสั่งลดราคา E20 B20 เพื่อทดลองตลาดหรือไม่ ปล่อยให้สหรัฐฯ สร้างผลงาน ทวงบุญคุณเรื่องกัมพูชา ทั้งๆ ที่ปัญหาไม่ได้จบ และสหรัฐฯไม่ได้ยืนข้างไทย

 

ผลทางการเมืองที่เกิดขึ้นหลังพ่าย เป็นลูกไล่มหาอำนาจ เพราะ 8 เดือนยังตามหาความสำเร็จไม่เจอ เป็นรัฐบาลที่ปกป้องผลประโยชน์ชาติจริงหรือ? ยกตัวอย่างกรณีเอทานอล

 

เพิ่มประเด็นให้ฝ่ายค้านในศึกซักฟอก ธ.ค. ระวังโดนถอดหน้ากาก “รักชาติ - ทำเพื่อประชาชน” เพิ่มน้ำหนักการชุมนุมของม็อบกำนันมะโน และฝ่ายต้านรัฐบาล

ข่าวล่าสุด