เจาะลึกการออกแบบพระเมรุมาศ ตอน ๑

    การออกแบบสถาปัตยกรรมพระเมรุมาศ ต้องอาศัยการสร้างสรรค์ออกแบบจากผู้รู้ลึก และผ่านการทำงานศิลปกรรมของชาติ โดยช่างผู้ออกแบบและช่างก่อสร้าง จะต้องได้รับการถ่ายทอดวิชาความรู้จากครูบาอาจารย์ทั้งงานออกแบบรูปลักษณ์ ก่อสร้างอาคาร การคิดลวดลายขึ้นประดิษฐ์ตกแต่งทุกส่วนให้เข้ากับอาคาร โดยมีหลักเกณฑ์ที่คำนึงถึงว่าพระเมรุมาศของพระองค์ใด ที่แสดงลักษณะของพระองค์นั้น          ในการออกแบบพระเมรุมาศของพระบามสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ก็เป็นผลงานการออกแบบ โดย นายก่อเกียรติ ทองผุด นายช่างศิลปกรรมชำนาญการ และ นายธีรชาติ วีรยุทธานนท์ สถาปนิกชำนาญการ ได้ร่วมกันออกแบบ อาคารพระเมรุมาศ ซึ่งถือเป็นอาคารหลัก ทีจะใช้ในพระราชพิธี  ตามโจทย์ที่ได้รับมาคือ ต้องยิ่งใหญ่ สมพระเกียรติ และ ไม่ซ้ำกับของเดิมที่เคยมีมา
   จากแบบร่างแรก ผ่านการทำงานอย่างหนักร่วมกับทีมงาน  จึงออกมาเป็น "พระเมรุมาศ" ทรงบุษก 9 ยอด สูง 50 เมตร 49 เซนติเมตร เป็นการออกแบบตามหลักโบราณราชประเพณี สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ใช้แนวคิดคติไตรภูมิ คัมภีร์พุทธศาสนา ความเชื่อพระมหากษัตริย์เปรียบเสมือนสมมติเทพตามระบบเทวนิยม มีชั้นเชิงกลอน 7 ชั้น ผัง พื้นที่โดยรอบ เป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัสกว้างด้านละ 60 เมตร มีบันไดทั้ง 4 ด้าน ฐานยกพื้นสูง 3 ชั้น ชั้นบน ทั้งสี่ประกอบด้วย บุษบก ชั้นเชิงกลอนห้าชั้น สำหรับพระพิธีธรรมสวดพระอภิธรรม ฐานชั้นที่2 ประกอบด้วยซุ้มทรงบุษกรูปแบบเดียวกัน ด้วยศิลปกรรมอาคารฉัตร มีสัตว์หิมพาน ประดับ เพิ่มบารมี ความงดงามและความหมายด้วย บันไดพญานาค  พร้อมขุดสระอโนดาส หรือ บ่อน้ำทั้งสี่มุมของพระเมรุมาศ
    โดยคณะออกแบบในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ และพระศพ พระราชวงศ์จักรีมาแล้ว 3 พระองค์ พวกเค้าสั่งสมความรู้และประสบการณ์ จาก พลอากาศตรี อาวุธ เงินชูกลิ่น บรมครูแห่งสถาปัตยกรรมไทย ที่แม้ท่านจะจากไปแล้ว  แต่ ได้ถ่ายทอดประสบการณ์และแนวคิดในการทำงาน ในกับลูกศิษย์ในหน่วยงานสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร เพื่อ สนองงาน รับใช้ราชวงศ์จักรีต่อไป แต่ที่คาดไม่ถึงก็คือ ในการออกแบบสร้างพระเมรุมาศ ในครั้งนี้  มีคำแนะนำขอ ครูผู้ยิ่งใหญ่ เหนือหัวนั่นคือพระราชดำริ ของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ที่เคยให้ใว้นั่นเอง     พวกเค้ายอมรับว่า งานครั้งนี้ ต้องทำแข่งกับเวลา และ ความรู้สึกสูญเสียภายในใจ  แต่ก็ต้อง ทำหน้าที่ ทำงานตามโจทย์ที่ได้รับมา นั่นคือ ไม่ซ้ำ หรือ เหมือนกับของเดิม  ให้ผู้ออกแบบใช้ความรู้ความสามารถ ประสบการณ์ที่มี ทำออกมาให้ ยิ่งใหญ่ งดงาม และ มีความหมาย