พระราชหัตถเลขาและพระราชนิพนธ์"ไกลบ้าน" ถือเป็นมรดกอันล้ำค่าของชาวไทยใน การศึกษาเรื่องราวในต่างประเทศ ประวัติศาสตร์ สังคม ศิลปวัฒนธรรม และด้านอื่นๆ ในยุคสมัยนั้น ผ่านสายพระเนตรของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ห้า โดยเฉพาะเมืองที่ร่ำรวย ทางด้านศิลปะวัฒนธรรม อย่างประเทศอิตาลีค่ะ
เราพาคุณผู้ชมมาตามรอยพระบาทพระองค์ท่านกันต่อที่เมืองฟลอเรนซ์ หรือ ฟริ เรน เซ่ ในภาษาอิตาเลียน โดยในพระราชนิพนธ์ไกลบ้าน ได้บันทึกเหตุการณ์เมื่อครั้งท่านเสด็จประพาสปีพศ. 2450 แต่อันที่จริงแล้วท่าได้เดินทางมาที่เมืองนี้ หนแรก เมื่อ 10 ปีก่อน คือ2440 แต่ได้บันทึกในพระราชหัตถเลขา
เมืองฟลอเรนซ์เป็นเมืองหลวงของแคว้นทัสคานีที่เต็มไปด้วยศิลปะวิยาการ งานศิลปะ ฟลอเรนซ์เป็นเมืองที่รวมศิลปินดังๆ เอาใว้หลายคน โดยนอกจากรัชกาลที่ 5 จะทรงศึกษาดูงานการก่อสร้างเมืองและสถานที่สำคัญต่างๆ แล้ว ท่านยังทรงเยี่ยมชมงานศิลปะด้วย
ในพระราชนิพนธ์ใกลบ้านมีการกล่าวถึง รูปปั้น สลักหิน ขนาดใหญ่ ทั้งรูปปั้นจำลองเดวิด และ เฮอร์คิวริส ที่ตั้งเรียงรายอยู่ที่บริเวณจตุรัสเพียซซ่า ซินยอเรียด้วย ก่อนจะเข้าชมงานศิลปะ ตามแกลอรี่ชั้นนำอย่าง อูฟิซี่ และยังได้สั่งซื้องานศิลปะชิ้นสำคัญหลายชิ้นเพื่อกลับไปประดิษฐานที่ประเทศไทยด้วย
รัชกาลที่5 ยังทรงแสดงความสนพระทัย ในงานศิลปะอีกทางหนึ่งคือ ท่านมีรับสั่ง เชิญจิตรกรชื่อดังชาวอิตาเลี่ยนมาวาดพระบรมฉายาลักษ์ ทั้งแบบเดี่ยวและหมู่
โดยท่านปลัดกระทรวงวัฒนธรรม ศาสตราจารย์ ดร. อภินันท์ โปษยานนท์ ได้อธิบายถึงความสำคัญของเมืองฟลอเรนซ์และอิทธิพลที่แผ่ขยายไปถึงประเทศไทย
ในการเสด็จเยือนเมืองฟลอนเรนซ์ทั้งสองครั้ง ท่านทรงบรรยาย ถึงเมืองที่สวยงามแห่งนี้ยังมีแม่น้ำขนาดใหญ่และภูเขาสูง ลดหลั่น สลับกัน กับตึกรางบ้านช่อง ในพระราชนิพนธ์ใกลบ้านยังได้มีภาพโปสการ์ดที่ถ่ายจากจุดชมวิวจตุรัสเพียซซ่า มิคัลลันเจโร่อีกด้วยค่ะ ซึ่งพระองค์ท่านได้ระบุใว้ว่า รูปเดวิดที่สนามเมืองฟลอเรนซ์ แม้เวลาจะผ่านไปนาน ร้อยกว่าปีแล้ว แต่จตุรัสแห่งนี้พร้อมรูปปั้นเดวิดเปลือยเปล่าก็ยังยืนรอต้อนรับนักท่องเที่ยวอยู่เหมือนเดิม เพิ่มเติมแค่แผงขายของที่ระลึกที่พากันมาตั้งเรียงราย เพื่อจำหน่ายของที่ระลึกแก่นักท่องเที่ยวจากทั่วโลกค่ะ
ในพระราชนิพนธ์ตอนหนึ่งใจความว่า "ในเมืองสี่เมืองคือเนเปิลเมืองหนึ่ง เวนิศเมืองหนึ่ง ตุรินเมืองหนึ่ง ฟลอเรนศ์เมืองหนึ่งนี้ ต่างเมืองต่างมีอาการกิริยาโฉมหน้าแปลกกันห่างไกลเป็นคนละประเทศ ผู้คนก็ต่างกันหมด จะร้องว่าโน่นคล้ายนี่นี่คล้ายโน่นไม่ได้เลย"ดังนั้น ในครั้งหน้า เราจะพาคุณผู้ชมไป ชมความสวยงามของเมืองเวนิสกันต่อค่ะ
ธนากร ชุมทองถ่ายภาพ
ทิวาพรเทศทิศ รายงาน ค่ะ