ศ.ดร.นฤมล แนะ ถอดบทเรียนปิดแบงก์ซิลิคอนฯ ชี้ ควรกระจายความเสี่ยงสินทรัพย์

12 มีนาคม 2566 ศ.ดร.นฤมล ภิญโญสินวัฒน์ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงแรงงาน ได้โพสต์ Facebook ระบุว่า เมื่อวันพุธที่ 8 มีนาคม ธนาคารซิลิคอน วัลเลย์ ( Silicon Valley Bank )ประกาศผลขาดทุนจากการขายพันธบัตรร่วม 2 พันล้านเหรียญสหรัฐ วันถัดมาราคาหุ้นของธนาคาร Silicon Valley ได้ร่วงลงอย่างหนักกว่า 60% จนเมื่อวันศุกร์ที่ 10 มีนาคม จึงถูกสั่งปิด ตัวเลขความเสียหายนับว่าใหญ่ที่สุด ที่เคยเกิดกับธนาคารพาณิชย์ตั้งแต่วิกฤตการเงินโลกเมื่อปี พ.ศ. 2551 หลังจากที่ถูกสั่งปิด สินทรัพย์รวม 209 พันล้านเหรียญสหรัฐฯและยอดเงินฝากรวม 175 ล้านเหรียญสหรัฐฯตกอยู่ภายใต้การควบคุมของบริษัทประกันภัยเงินฝากหรือ FDIC ซึ่งนำไปไว้ที่ธนาคารที่ตั้งขึ้นมาใหม่ชื่อ National Bank of Santa Clara

สาเหตุที่ธนาคาร Silicon Valley ต้องขายพันธบัตรที่ราคาขาดทุนมากขนาดนั้นก็เพราะ

     1. ช่วงที่ธุรกิจสตาร์ทอัพได้รับความสนใจสูง มีเงินฝากเข้ามาเป็นจำนวนมาก ธนาคารได้นำเงินฝากไปลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลของสหรัฐอเมริกาเป็นส่วนใหญ่ ไม่ได้มีการกระจายความเสี่ยงที่ดี

     2. ช่วงสองปีที่ผ่านมาธนาคารกลางสหรัฐหรือ เฟดใช้นโยบายขึ้นดอกเบี้ยเพื่อต่อสู้กับเงินเฟ้อ เลยส่งผลให้มูลค่าพันธบัตรรัฐบาลที่ธนาคารถือไว้ร่วงลงอย่างต่อเนื่อง

     3. ผลกระทบทางเศรษฐกิจจากการแพร่ระบาดของโควิด 19 ได้ทำให้ลูกค้าเงินฝากต่างพากันทยอยถอนเงินออกจากธนาคาร

     4. ธนาคารจึงต้องขายพันธบัตรที่ราคาขาดทุนเพื่อนำเงินมาให้ลูกค้าที่ต้องการถอนเงิน

     5. เมื่อประกาศผลขาดทุนจากการขายพันธบัตรสูงถึง 2 พันล้านเหรียญสหรัฐ ยิ่งทำให้ลูกค้าแห่ถอนเงินกันหนักจนธนาคารขาดสภาพคล่อง และถูกสั่งปิดระหว่างวันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ถึงแม้ว่าความเสียหายที่เกิดขึ้นกับธนาคาร Silicon Valley จะมีลักษณะเฉพาะตามที่เล่ามา และนักวิเคราะห์ต่างเชื่อมั่นว่า ความเสียหายน่าจะไม่ขยายวงกว้างจนนำไปสู่วิกฤตการเงินรอบใหม่ แต่ทุกองค์กรแม้แต่ในไทย ควรหันมาตรวจสอบสินทรัพย์ในมือที่ถือกันอยู่ว่า กระจุกตัวอยู่ในสินทรัพย์ประเภทใดมากเกินไปหรือไม่ แม้แต่พันธบัตรรัฐบาลที่เดิมเชื่อกันว่าเป็นสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงต่ำ แต่เหตุการณ์นี้ ทำให้เห็นว่าปัจจัยที่ควบคุมไม่ได้ คือ ดอกเบี้ยขาขึ้นทำให้มูลค่าพันธบัตรร่วงลงมาก เมื่อเกิดเหตุจำเป็นต้องขายเพื่อชดใช้หนี้ ก็สามารถทำให้ขาดทุนจนขาดสภาพคล่องและล้มละลายได้ในที่สุด