เสนอ ก.ล.ต.คุมอินฟลูฯ โชว์กำไรพอร์ต ชวนซื้อตาม บิดตลาด ปั่นราคา

22 มกราคม 2569 ศ.ดร.อาณัติ ลีมัคเดช อาจารย์ประจำคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) เปิดเผยว่า การที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ประกาศว่า มีแผนจะกำกับดูแลกลุ่มอินฟลูเอนเซอร์ ด้านการเงินและการลงทุน (Finfluencer) ในปี 2569 ส่วนตัวเชื่อว่า จะเป็นการประยุกต์จากหลักการเดิมที่มีอยู่แล้ว แต่จะทำให้มีความชัดเจนขึ้น เพื่อแยกแยะบทบาทอย่างชัดเจน ระหว่างการให้ข้อมูลข้อเท็จจริง กับการให้คำแนะนำเพื่อการลงทุน ซึ่งจะช่วยให้นักลงทุนรู้เท่าทันข้อมูล ลดความเสี่ยงจากการเข้าซื้อสินทรัพย์ในช่วงที่ราคาสูงและเกิดพฤติกรรมที่เรียกว่า ติดดอยอันเป็นผลจากคำแนะนำของ Finfluencer
 

ทั้งนี้ ปัจจุบันการวิเคราะห์ข้อมูลทั่วไป ที่ไม่ได้เจาะจงให้เกิดการซื้อหรือขาย รวมถึงไม่ได้มีการรับเงินเพื่อโฆษณา เกี่ยวกับการลงทุนจะไม่ต้องใช้ใบอนุญาต ส่วนการรับเงินมาเพื่อแนะนำการลงทุน หรือฟันธงเพื่อให้เกิดการซื้อขายหุ้นแก่สาธารณะ กรณีนี้ต้องได้รับใบอนุญาตจาก ก.ล.ต. ส่วนตัวเชื่อว่า แผนการกำกับ Finfluencer น่าจะยังคงอยู่ในหลักการนี้ และคงไม่ถึงกับให้ Finfluencer ต้องมาสอบเพื่อทำใบอนุญาตใหม่ 
 

อย่างไรก็ตาม ประเด็นที่น่าสนใจควบคู่กันไปคือ ในกลุ่มที่กฎเกณฑ์การกำกับควบคุมไปไม่ถึง ได้แก่ กลุ่มคนที่ให้ข้อมูลอยู่ตามเว็บบอร์ด เช่น Pantip ฯลฯ ซึ่งไม่ได้ถูกนับเป็น Finfluencer แต่ก็มีการแนะนำหุ้น หรือการลงทุน และอาจจะมีผลประโยชน์เบื้องหลัง รวมถึงกลุ่มคนที่อ้างว่า ไม่มีผลประโยชน์เบื้องหลัง และใช้การเปิดพอร์ตหุ้นให้ดูว่า ได้กำไรจากหุ้นตัวใดตัวหนึ่ง ซึ่งยังไม่ถูกขายออก
 

และอาจสร้างความฮือฮาจนเป็นกระแสและมีคนซื้อตาม โดยถ้าเป็นการแบ่งปันข้อมูลกันอย่างถูกต้องก็ไม่มีอะไร แต่ถ้ามีผลประโยชน์เบื้องหลัง โดยจุดกระแสผ่านเว็บบอร์ดจนมีคนซื้อตาม และทำให้ราคาหุ้นดีดขึ้นสูง แบบกรณีหุ้น GameStop ของสหรัฐอเมริกา อันนี้ก็เป็นเรื่องที่น่ากังวล และเป็นการบิดเบือนตลาดด้วย
 

“เกณฑ์ของ ก.ล.ต. วันนี้ ยังไม่ได้ครอบคลุมเข้าไปถึงเว็บบอร์ด หรือกระทั่งห้องแชตกลุ่มไลน์ หรือแอปพลิเคชันเทรดหุ้นบางแอปฯ ที่เป็นเหมือน Social investing ซึ่งถ้ามองจากกรณี GameStop ก็เป็นสิ่งที่อาจเกิดขึ้นในประเทศไทยได้ และเชื่อว่า เป็นการได้เปรียบเสียเปรียบอย่างเห็นได้ชัด ในการที่นักลงทุนมีการนำพอร์ตมาโชว์ ดังนั้น ในประเด็นเหล่านี้ ควรจะมีควบคุมในระดับหนึ่งด้วย เพราะคนที่โชว์พอร์ตส่วนใหญ่ โชว์แต่ตอนที่ได้กำไร แต่ถ้าจะให้เกิดความโปร่งใส คือเปิดหมดทั้งที่ได้กำไรและเสีย แต่ก็ไม่ใช่คุมจนขยับตัวไม่ได้เลย” 
 

นักวิชาการธรรมศาสตร์ กล่าวต่อไปว่า การกำกับควบคุม Finfluencer ไม่ควรทำให้มีความแข็งตัวมากเกินไป เนื่องจาก Finfluencer มีส่วนสำคัญที่ช่วยสร้างความรู้ความเข้าใจด้านการเงิน ให้กับคนเป็นวงกว้างได้ แม้ Finfluencer อาจจะไม่ได้จบการศึกษาทางด้านการเงินมา แต่สิ่งสำคัญคือการผลิตเนื้อหาที่น่าสนใจ จนกระตุ้นให้นักลงทุน โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ (Gen Z) เข้าถึงข้อมูล ตลอดจนการให้ข้อมูลเกี่ยวกับสินทรัพย์ดิจิทัลอื่นๆ เช่น เหรียญโทเคน (Token) บิตคอยน์ (Bitcoin) ฯลฯ ซึ่งเป็นเรื่องค่อนข้างใหม่ คนในวงการการเงินห รือนักวิเคราะห์อาจไม่ได้รู้ลึก
 

ขณะที่ Finfluencer ที่ให้ความรู้เรื่องนี้ส่วนใหญ่จบการศึกษาด้านวิศวกรรม มีความเข้าใจในเรื่องซอฟต์แวร์ต่าง ๆ เกี่ยวกับระบบคอมพิวเตอร์ จึงมีความเข้าใจเกี่ยวกับสินทรัพย์ดิจิทัล รวมทั้งระบบนิเวศของการเงินสมัยใหม่ เช่น ระบบการเงินแบบกระจายศูนย์ (DeFi) ค่อนข้างดี
 

สำหรับกรณีที่ ก.ล.ต. เคยเปิดรับฟังความคิดเห็นเมื่อช่วงปลายปี 2568 ที่ผ่านมานั้น เป็นไปเพื่อควบคุมการโฆษณาจาก Finfluencer มากกว่า แต่ไม่ถึงกับให้ Finfluencer ต้องมาสอบใบอนุญาต แบบเดียวกับนักวิเคราะห์การลงทุน หรือที่ปรึกษาด้านการลงทุน ส่วนตัวมองว่าเป็นสิ่งที่เหมาะสมที่จะมีการควบคุมเนื้อหา ที่เป็นการโฆษณาเกี่ยวกับการลงทุน เช่น ถ้ามีการเผยแพร่เนื้อหาเกี่ยวกับการลงทุน โดยที่เป็นการโฆษณาก็ควรจะมีระบุให้ชัดว่า มีเป็นการโฆษณา ฯลฯ เพราะจะช่วยให้คนที่ติดตามเนื้อหาจาก Finfluencer รู้เท่าทันข้อมูล และได้พิจารณาก่อนการตัดสินใจลงทุน
 

“ถ้ามีการพูดถึงเหรียญบางเหรียญ หรือ Investment token อะไรต่างๆ ก็ต้องยอมรับว่า การที่ลิสต์เหรียญใหม่ หรือทำ IPO ของหุ้นใหม่ คนขายหุ้นก็ต้องการขายของ ก็จะมีการจ้าง Finfluencer ให้แนะนำหุ้นหรือเหรียญของตน ในเวลาเดียวกันก็มี Finfluencer หลายคนที่ทำไปโดยไม่ได้รับเงิน หรือผลประโยชน์ใด ๆ ดังนั้นสิ่งสำคัญคือคนรับข้อมูลควรจะแบ่งแยกได้ว่า คอนเทนต์ใดมีสปอนเซอร์ หรือไม่มีสปอนเซอร์ เพื่อทำให้คนฟังไปหาข้อมูลอื่นด้วย แทนที่จะเชื่อหมดใจ” ศ. ดร.อาณัติ กล่าวเสริม