ก.อุตฯรับไร้อำนาจคุมดาต้าเซ็นเตอร์ จี้ 4 กระทรวงคุมเข้มค่าไฟ

25 กรกฎาคม 2569 กระทรวงพลังงาน ร่วมมือ กระทรวงอุตสาหกรรม เร่งแก้ปม ควบคุมดาต้าเซ็นเตอร์ กว่า 31 แห่งในไทย หลังพบช่องว่างกฎหมายหวั่นกระทบ ค่าไฟฟ้า ดาต้าเซ็นเตอร์ ที่อาจถูกผลักภาระให้ประชาชน โดย กระทรวงอุตสาหกรรม เตรียมปรับนิยามโรงงาน และดึงอีก 4 กระทรวงร่วมตีกรอบโซนนิ่งและสิ่งแวดล้อม เพื่อคุ้มครองผู้บริโภค และเร่งสร้างหลักประกันพลังงานอย่างเร่งด่วนในสัปดาห์นี้ เพื่อสกัดกั้นวิกฤตความร้อนชุมชน ควบคู่กับการประกาศใช้กฎหมายควบคุมอาคาร และการกำหนดพื้นที่สีม่วง สำหรับธุรกิจดูดพลังงานสูงในอนาคตอันใกล้


จากกรณีความตื่นตัวของนักลงทุนต่างชาติ ที่ตบเท้าเข้าเตรียมปักหมุดสร้าง “ดาต้า เซ็นเตอร์” (Data Center) ขนาดใหญ่ในประเทศไทย จนนำมาสู่ความกังวลของสังคมเรื่อง “ภาระค่าไฟฟ้า” ที่อาจถูกผลักภาระไปให้ภาคประชาชน


ล่าสุด เนชั่นออนไลน์ ได้เจาะลึกข้อมูลพบประเด็นที่น่าตกใจว่า ปัจจุบันมีศูนย์ข้อมูลเหล่านี้ผุดขึ้นมากมาย โดยเฉพาะในพื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑล ที่มีอยู่ไม่น้อยกว่า 31 แห่ง แต่ทว่าหน่วยงานหลักอย่างกระทรวงอุตสาหกรรมกลับยอมรับว่า “ไม่มีอำนาจ” เข้าไปควบคุมดูแล 

เปิดช่องโหว่! ก.อุตสาหกรรมชี้ “ดาต้า เซ็นเตอร์” ไม่ใช่โรงงาน

แหล่งข่าวระดับสูงจากกระทรวงอุตสาหกรรม เปิดเผยกับทีมข่าวเนชั่นออนไลน์ว่า ในปัจจุบันกระทรวงฯ ยังไม่มีอำนาจในการเข้าไปควบคุมหรือกำกับดูแล “ดาต้า เซ็นเตอร์” ได้อย่างเต็มที่ เนื่องจากนิยามของศูนย์ข้อมูลเหล่านี้ไม่เข้าข่ายเป็น “โรงงาน” เพราะไม่มีเครื่องจักรตามข้อกำหนด ส่งผลให้การพิจารณาอนุมัติหรืออนุญาตจัดตั้ง ตกไปอยู่ในอำนาจหน้าที่ของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) หรือสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) แทน


ขณะที่แหล่งข่าวจากกระทรวงพลังงาน ระบุว่า ดาต้า เซ็นเตอร์ ส่วนใหญ่ที่ปรากฏเป็นข่าวในปัจจุบัน เป็นโครงการที่เกิดขึ้นก่อนรัฐบาลชุดนี้ และเกือบทั้งหมดได้รับสิทธิประโยชน์ส่งเสริมการลงทุนจาก BOI ไปเรียบร้อยแล้ว ซึ่งในส่วนของกระทรวงพลังงานเอง มีอำนาจจำกัดเพียงการดูแลเรื่อง “ค่าไฟ” เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการแย่งใช้ไฟจากภาคประชาชน หรือการนำอัตราค่าไฟบ้านไปใช้ในธุรกิจขนาดใหญ่จนสร้างความเดือดร้อน 

โฆษกพลังงานเสนอทางออก จี้ 4 กระทรวงจับมือท้องถิ่นสกัดมลพิษ

ด้าน พงศ์พล ยอดเมืองเจริญ หรือ “ลอรี่” โฆษกกระทรวงพลังงาน ให้ข้อมูลกับทีมข่าวเนชั่นออนไลน์ว่า ปัจจุบันมี “ช่องว่างทางกฎหมาย” อยู่จริง โดยเฉพาะฝั่งกระทรวงอุตสาหกรรม จึงมีข้อเสนอให้เร่งแก้ไขผ่านการออก “ประกาศกระทรวง” เพื่อล้อมคอกปัญหาที่อาจตามมา ดังนี้:
 

1. กระทรวงอุตสาหกรรม: ควรปรับนิยามคำว่าโรงงาน เพื่อตีกรอบให้ดาต้า เซ็นเตอร์ ที่ใช้ไฟฟ้าแรงสูง (เช่น 10-20 MW ขึ้นไป) ถือเป็น “โรงงาน” ซึ่งต้องขอใบอนุญาต รง.4
    
2. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม: ออกประกาศดึงดาต้า เซ็นเตอร์ ขนาดใหญ่เข้าสู่บัญชีที่ต้องทำรายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) หรือรายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบื้องต้น (IEE) ก่อนเริ่มก่อสร้าง
    
3. กระทรวงมหาดไทย และ กทม./ท้องถิ่น: ต้องบังคับใช้ พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 เพื่อตรวจสอบความปลอดภัยระบบไฟฟ้า และการปล่อยมลพิษความร้อน (Heat Rejection) สู่ชุมชน รวมถึงการกำหนดผังเมืองให้ตั้งใน “พื้นที่สีม่วง” หรือนิคมอุตสาหกรรม แทนการตั้งในพื้นที่ไข่แดงใจกลางเมือง
    
4. กระทรวงพลังงาน: ดำเนินการตามมติ กพช. เพื่อไม่ให้ประชาชนแบกรับภาระค่าไฟ

• มาตรการเข้ม! แยกมิเตอร์ประเภท 9-วางเงินค้ำประกัน
   

ดังนั้นเพื่อให้เกิดความชัดเจนในการบริหารจัดการ กระทรวงพลังงานได้กำหนดกรอบการทำงานผ่าน 2 มาตรการหลัก คือ การแยกประเภทผู้ใช้ไฟฟ้าสำหรับดาต้า เซ็นเตอร์ เป็น “ประเภท 9” เพื่อใช้ไฟในอัตราพิเศษที่ไม่กระทบต่อโครงสร้างราคาค่าไฟบ้าน และมาตรการ “Grid Guarantee” หรือเงินค้ำประกันการใช้ไฟฟ้า เพื่อเป็นหลักประกันด้านเสถียรภาพระบบ และใช้เป็นวงเงินเยียวยาหากมีการก่อมลพิษหรือเกิดปัญหาแย่งชิงทรัพยากรน้ำจากภาคเกษตรกรรมในอนาคต


วิกฤตช่องว่างทางกฎหมายในครั้งนี้ จึงเป็นโจทย์ใหญ่ที่รัฐบาลต้องเร่งบูรณาการหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การลงทุนด้านเทคโนโลยีระดับโลก ไม่กลายเป็นภาระที่ย้อนกลับมาทำร้ายคุณภาพชีวิตของพี่น้องประชาชนชาวไทยในระยะยาว