Nation Story
25 ก.พ. 2569
การเมืองไทยไม่เคยขาดพรรคดาวรุ่ง แต่สิ่งที่พิสูจน์ความแข็งแรงของพรรค ไม่ใช่ช่วงขาขึ้น หากเป็นช่วงที่ต้องเผชิญมรสุม ตลอดสองเดือนที่ผ่านมา พรรคที่เคยถูกมองว่าเป็นความหวังของการเมืองใหม่อย่างพรรคประชาชน ต้องรับแรงกระแทกทางภาพลักษณ์ต่อเนื่อง จนเกิดคำถามในวงการการเมืองว่า กระแส “ส้ม” กำลังเริ่มอ่อนแรงลงหรือไม่
แม้ตัวเลขความนิยมในกลุ่มคนรุ่นใหม่และชนชั้นกลางเมืองยังไม่ตกฮวบ แต่สิ่งที่เริ่มปรากฏคือสัญญาณ “ความลังเล” ในหมู่ผู้สนับสนุนกลาง ๆ ซึ่งเป็นฐานสำคัญต่อการขยายตัวในระยะยาว และต้นตอของความลังเลนั้น มาจากข่าวฉาวที่สะสมต่อเนื่องในช่วงสั้น ๆ
หากไล่เรียงเหตุการณ์ จะพบว่าปัญหาที่กระทบพรรคในช่วงนี้ไม่ได้เกิดจากนโยบายหรือการทำหน้าที่ฝ่ายค้าน แต่เป็นเรื่องภาพลักษณ์ภายในพรรคเอง
กลุ่มแรกคือปัญหาพฤติกรรมส่วนบุคคลของนักการเมืองในสังกัด มีข่าวเกี่ยวกับความสัมพันธ์เชิงชู้สาว พฤติกรรมไม่เหมาะสมต่อผู้ร่วมงาน ไปจนถึงกรณีการสื่อสารส่วนตัวหลุดสู่สาธารณะ แม้บางเรื่องยังอยู่ในระดับข้อกล่าวหา แต่ในยุคโซเชียล การตัดสินทางสังคมมักเกิดก่อนข้อเท็จจริง
กลุ่มที่สองคือข้อครหาเรื่องกระบวนการคัดเลือกคน พรรคถูกวิจารณ์ว่าเติบโตเร็วเกินไปจนระบบคัดกรองไม่ทัน การขยายตัวของผู้สมัครจำนวนมากทำให้คุณภาพไม่สม่ำเสมอ บางพื้นที่เกิดความขัดแย้งภายในทีมงานท้องถิ่น ภาพที่สะท้อนออกมาคือพรรคอาจเข้มแข็งด้านกระแส แต่ยังไม่แข็งแรงพอในเชิงโครงสร้าง
กลุ่มที่สามคือปัญหาการสื่อสาร พรรคซึ่งเคยได้เปรียบด้านโซเชียล กลับเริ่มเสียแต้มจากการตอบโต้ข่าวอย่างรวดเร็วเกินไป การปกป้องคนในพรรคก่อนข้อเท็จจริงชัด หรือการปล่อยให้ฐานแฟนคลับออนไลน์กลายเป็นแนวปะทะกับสังคมวงกว้าง จึงถูกตั้งคำถามเรื่องวุฒิภาวะทางการเมือง
กลุ่มสุดท้ายคือแรงกดดันทางกฎหมายและการตรวจสอบ การเติบโตของพรรคทำให้ถูกจับตามากขึ้น มีทั้งการร้องเรียนคุณสมบัตินักการเมือง การติดตามเรื่องเงินสนับสนุน แม้หลายกรณียังไม่ถึงขั้นคดี แต่เพียงเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบก็เพียงพอจะสร้างแรงสั่นสะเทือนทางความเชื่อมั่น
ในความเป็นจริง ข่าวฉาวทางการเมืองไม่ใช่เรื่องใหม่ พรรคเก่าแก่จำนวนมากผ่านเหตุการณ์ลักษณะเดียวกันมาแล้ว แต่เหตุใดเมื่อเกิดกับพรรคประชาชน จึงดูรุนแรงเป็นพิเศษ
…คำตอบอยู่ที่ความคาดหวัง…
พรรคสร้างตัวตนบนภาพการเป็น “มาตรฐานใหม่ทางการเมือง” เมื่อประกาศความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และมีจริยธรรมสูง สังคมย่อมใช้ไม้บรรทัดที่สูงกว่า หากเกิดกรณีคล้ายพรรคการเมืองแบบเดิม ความผิดหวังจึงคูณสอง
อีกเหตุผลคือฐานเสียงของพรรคยึดโยงกับความเชื่อทางคุณค่า ไม่ใช่เครือข่ายอุปถัมภ์ เมื่อความเชื่อสั่นคลอน การสนับสนุนจึงอาจถดถอยเร็วกว่าพรรคที่ยึดโยงผลประโยชน์เชิงพื้นที่
และสุดท้าย พรรคถูกมองว่าอาจเป็นตัวแปรเปลี่ยนสมดุลการเมืองของไทย คู่แข่งทางการเมือง สื่อ และกลไกตรวจสอบจึงจับตาเป็นพิเศษ ทุกความผิดพลาดจึงถูกขยายใหญ่กว่าปกติ
คำถามสำคัญไม่ใช่ว่าพรรคกำลังอ่อนแรงหรือไม่ แต่คือพรรคจะรับมือกับช่วงหัวเลี้ยวหัวต่ออย่างไร พรรคการเมืองที่เติบโตเร็วแทบทุกพรรคต้องเผชิญจุดนี้เสมอ เพราะเมื่อจาก “ขบวนการทางการเมือง” กลายเป็น “สถาบันทางการเมือง” ความท้าทายจะเปลี่ยนจากการสร้างกระแส ไปสู่การสร้างระบบ ได้แก่ ระบบคัดเลือกคนต้องเข้มขึ้น ระบบวินัยพรรคต้องชัดขึ้น และระบบสื่อสารต้องมีชั้นเชิงมากขึ้น
หากพรรคสามารถจัดการปัญหาภายในอย่างตรงไปตรงมา ลงโทษผู้กระทำผิดโดยไม่เลือกปฏิบัติ และปรับโครงสร้างให้สอดคล้องกับการเป็นพรรคใหญ่ มรสุมครั้งนี้อาจกลายเป็นบทพิสูจน์ที่ทำให้พรรคแข็งแรงขึ้น
แต่หากยังปล่อยให้ข่าวฉาวเกิดซ้ำ โดยตอบสนองแบบตั้งรับหรือใช้ฐานแฟนคลับเป็นเกราะป้องกัน ความรู้สึก “ส้มอ่อนแรง” อาจค่อย ๆ แทรกซึมจากการเป็นเพียงวาทกรรม ไปสู่การรับรู้ของประชาชนจริง ๆ
การเมืองไทยในรอบหลายปีพิสูจน์แล้วว่า กระแสสามารถพาพรรคขึ้นสูงได้รวดเร็ว แต่สิ่งที่จะทำให้ยืนระยะได้ยาว คือความสามารถในการจัดการวิกฤตของตัวเอง
สองเดือนที่ผ่านมาอาจเป็นเพียงพายุลูกแรก
คำถามคือพรรคจะใช้มันเป็นบทเรียน
หรือปล่อยให้มันกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการสูญเสียแรงส่งทางการเมืองในอนาคต
บทความโดย ผศ.ดร.เชษฐา ทรัพย์เย็น อาจารย์วิทยาลัยพัฒนามหานคร มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช