ORIGINAL

Vtuber ส่วนผสมระหว่างไอดอลและตัวการ์ตูน

สำหรับท่านที่ใช้งานเว็บไซต์ Youtube และให้ความสนใจหมวดเกม อาจเคยได้ยินเรื่อง Vtuber กับภาพของตัวการ์ตูนที่มาออกรีแอคชั่นตามคลิปต่างๆ กันมาบ้าง วันนี้เราจะมาอธิบายว่า Vtuber คืออะไร และทำไมถึงได้รับความนิยม

Highlights

การเติบโตของ Youtube ทำให้เกิดอาชีพใหม่อย่าง Youtuber และช่องทางการนำเสนอสื่อในรูปแบบที่แตกต่างจากเดิม โดยมีความเป็นอิสระและผ่อนคลายมากขึ้น จากการสามารถผลิตได้ด้วยตัวคนเดียว
นำมาสู่การเกิดขึ้นของ Vtuber ที่อาศัยรูปตัวการ์ตูนมาแทนตัว คอยสร้างความสนุกให้แก่ผู้ชมโดยไม่เปิดเผยใบหน้าหรือตัวตนได้รับความนิยม โดยเริ่มต้นมาจาก Vtuber ที่ชื่อ Kizuna Ai ตั้งแต่ปี 2016 เป็นต้นมา
การไม่เปิดเผยหน้าตาถือเป็นเสน่ห์อีกอย่างภายในวงการ อีกทั้ง Youtuber มากมายก็ประสบความสำเร็จได้แม้ไม่เคยแสดงตัวจริงให้ใครเห็น ไม่ว่าจะเป็น Doyser, The Moof หรือ HEARTHROCKER
ปัจจุบันมี Vtuber เกิดขึ้นมากมายทั้งมีและไม่มีสังกัด รวมถึงสามารถสร้างรายได้เป็นกอบเป็นกำ โดยอันดับ 1 อย่าง Kiryu Coco สามารถทำรายได้ถึง 150 ล้านบาทเลยทีเดียว

--------------------

อาชีพ Youtuber ถือเป็นหนึ่งในอาชีพที่ได้รับความนิยมมากขึ้น ภายหลังการเติบโตของอินเตอร์เน็ตความเร็วสูงเข้าถึงบ้านเรือน ไปจนความเบื่อหน่ายรายการที่ฉายบนทีวีถูกจำกัดกรอบ รวมถึงกระแสต่างประเทศทำให้คนรุ่นใหม่สนใจการสร้างคอนเทนต์หรือคลิปวีดีโอบนเว็บไซต์ Youtube.com มากขึ้น นำไปสู่ทิศทางใหม่ภายในวงการสื่อ

รูปแบบการนำเสนอคอนเทนต์ในเว็บไซต์ Youtube มีมากมาย นอกจากข้อห้ามด้านโป๊เปลือย, ความรุนแรง, ลิขสิทธิ์, การเหยียดเพศและเชื้อชาติแล้วก็ไม่มีหลักเกณฑ์มากำหนด จะทำคลิปสั้นแค่ 10 นาทีเพื่อให้กระชับ หรือจะเป็นคลิปยาวนานหลายชั่วโมงให้ได้รับชมกันจุใจก็ได้ทั้งสิ้นจึงมีความอิสระมากกว่า

คอนเทนต์ที่เกิดขึ้นจึงสามารถมีได้หลากหลาย ตั้งแต่ด้านเพลง แฟชั่น อาหาร สุขภาพ ท่องเที่ยว เกร็ดความรู้เหมือนรายการที่เราคุ้นตา ไปจนถึงเรื่องเกม การ์ตูน ของเล่น หรือรายละเอียดเชิงลึกต่างๆ ทำให้เป็นพื้นที่เปิดกว้างสำหรับทุกคนที่มีโอกาสและความสามารถ และเป็นช่องทางให้สามารถสร้างรายได้จากการสร้างสรรค์ผลงานได้เป็นจำนวนมาก

วันนี้เราจึงมาพูดถึงการสร้างคอนเทนต์อีกรูปแบบที่กำลังเป็นกระแสในประเทศไทยอย่าง Vtuber กันบ้าง

Vtuber คืออะไร? แตกต่างจากยูทูปเบอร์ทั่วไปตรงไหน?
Vtuber หรือ Virtual Youtuber คือยูทูปเบอร์ที่มีหน้าที่สร้างและผลิตคอนเทนต์เหมือนยูทูปเบอร์ทั่วไป ตั้งแต่เล่นเกม ร้องเพลง พูดคุย หรือกิจกรรมสันทนาการใดๆ ก็ตามเพื่อสร้างความสนุกสนานเพลิดเพลินแก่ผู้ชม โดยพื้นฐานการสร้างคอนเทนต์ไม่แตกต่างจาก Youtuber ทั่วไป แต่ Vtuber ใช้ภาพของตัวการ์ตูนมาเป็นภาพแทนรูปลักษณ์ของตัวเอง

นี่อาจสร้างความสงสัยให้ผู้ชมหน้าใหม่ว่าแล้วแบบนี้ Vtuber จะแตกต่างจากตัวการ์ตูนตรงไหน? ในเมื่อไม่สามารถเห็นใบหน้าค่าตาที่แท้จริงของเจ้าตัวได้ นี่จะเป็นแค่งานอนิเมชั่นคุณภาพสูงมากกว่าหรือเปล่า? สำหรับข้อสงสัยในส่วนนี้คงต้องพูดถึงรูปแบบการใช้งานตัวละครของ Vtuber กันเสียก่อน

ภาพการ์ตูนตัวแทน Vtuber มักถูกออกแบบมาอย่างดีให้มีลักษณะสวยงามหรือน่ารักน่าเอ็นดู ตามแต่บุคลิกของตัวละครและบทบาทของ Vtuber แต่ละคน จากนั้นจึงนำภาพการ์ตูนมาประกอบกับซอฟท์แวร์ในการทำ Motion Capture สามมิติเหมือนในภาพยนตร์ ด้วยเหตุนี้ทำให้ตัว Vtuber สามารถแสดงอารมณ์ผ่านหน้าค่าตาตัวการ์ตูนได้ดังใจ

ผู้นำเอาแนวคิดการใช้ภาพตัวการ์ตูนมาแทนรูปลักษณ์ตัวเองบน Youtube เป็นรายแรกๆ คือช่อง AMI YAMATO ตั้งแต่ 18 พฤษภาคม 2011 เป็นต้นมา โดยมีเนื้อหานำเสนอด้านการท่องเที่ยวหรือชีวิตประจำวัน โดยเน้นความสดใส ร่าเริง สนุกสนาน ชวนให้ผู้ชมอบอุ่นหัวใจ มีเอกลักษณ์ในการสร้างโมเดลตัวการ์ตูนสามมิติมีลักษณะคล้ายอนิเมชั่นของ Pixar ที่สามารถขยับร่างกายและปากตามคำพูดได้ในการนำเสนอ จนได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล Short Award ครั้งที่ 11 อีกด้วย

แต่ผู้ริเริ่มทำให้กระแสของ Vtuber โด่งดังไปทั่วคือการมาถึงของ Kizuna Ai เปิดตัวครั้งแรกวันที่ 29 พฤศจิกายน 2016 ผู้บุกเบิกวงการ Vtuber ที่ได้รับความนิยมและโด่งดัง จนมียอดติดตามใน Youtube เกือบ 3 ล้านคน อัดแน่นไปด้วยคอนเท้นต์รูปแบบต่างๆ ตั้งแต่ร้องเพลง เล่นเกม พูดคุย จนถึงสอนโยคะ กลายเป็นแรงบันดาลใจให้ Vtuber รุ่นหลังมากมาย

ความโด่งดังของ Kizuna Ai ทำให้วงการ Vtuber เป็นที่รู้จักและจับตามองของผู้คน ทำให้เกิดเป็น Vtuber รุ่นหลังมากมายทยอยตามกันออกมา ได้รับความนิยมแพร่หลายในญี่ปุ่นจนเกิดเป็นกระแส จนเริ่มมีแนวคิดการสร้าง Vtuber ของไทยเองขึ้นมาแล้วเช่นกัน

แต่อาจทำให้คนที่ไม่คุ้นชินกับสังคมออนไลน์สงสัยอยู่สักหน่อยว่าเหตุใดคนปิดบังหน้าตาจึงได้รับความนิยมขนาดนี้

Kizuna Ai ผู้บุกเบิกวงการ Vtuber รายแรกของโลก เอกลักษณ์และเสน่ห์ของ Vtuber ส่วนผสมการปิดบังตัวตนในโลกออนไลน์และตัวการ์ตูน
สำหรับท่านที่ไม่คุ้นชินกับโลกออนไลน์อาจรู้สึกว่าการติดตามคนปิดบังหน้าตาเป็นเรื่องแปลก แต่มันช่วยเป็นอย่างยิ่งในการปกป้องความเป็นส่วนตัว โดยเฉพาะภายในโลกออนไลน์ที่เราไม่อาจรู้ได้ว่าจะถูกนำไปวิจารณ์เสียๆ หายๆ เช่นไร หนึ่งในตัวเลือกที่ดีที่สุดคือการไม่เปิดเผยหน้าตาตั้งแต่ต้น ตัดประเด็นปัญหามากมายที่จะตามมาในอนาคตได้หมดสิ้น

แน่นอนการไม่ยอมเผยหน้าตามีข้อเสียและขีดจำกัดหลายด้านในการรับงาน แต่ในโลกออนไลน์มันไม่ได้จำเป็นขนาดนั้น บางครั้งการทำความรู้จักหรือสร้างคอนเทนท์ให้เป็นที่ชื่นชอบหน้าตาไม่ได้สำคัญเสมอไป คุณภาพคอนเท้นท์ที่สร้างรวมถึงบุคลิกการแสดงออกของเราต่างหาก ที่เป็นตัวตัดสินว่าจะเป็นที่ชื่นชอบได้รับความนิยมขนาดไหน

ตัวอย่างของ Youtuber ที่ไม่เปิดเผยหน้าตาแต่ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางเช่น Doyser ช่องรายการที่เน้นเนื้อหาสาระข้อมูลเชิงลึกโดยละเอียดเกี่ยวกับเกมมือถือแนว MOBA ที่ได้รับความนิยมสูงสุด จากผู้ติดตามกว่า 2 ล้านคน, The Moof ช่องที่นำเนื้อเรื่องในเกม ภาพยนตร์ ซีรีย์ ทั้งหลายมาวิเคราะห์อย่างสบายๆ เป็นกันเอง จนมีผู้ติดตามเกือบ 1 ล้านคน และที่ขาดไม่ได้ HEARTHROCKER เกมเมอร์ชื่อดังที่แฟนเกมชาวไทยต้องรู้จัก ด้วยผู้ติดตามในปัจจุบันกว่า 7.5 ล้านคน

เห็นได้ชัดว่าในโลกออนไลน์การปิดบังหน้าตาไม่ใช่ของใหม่แต่เป็นสิ่งที่ทุกคนคุ้นเคยและยอมรับ ทำให้ความรู้สึกที่มีต่อ Vtuber ของผู้รับชมไม่ได้ต่อต้าน และยิ่งได้ประโยชน์มากขึ้นจากการนำตัวการ์ตูนมาแทนรูปลักษณ์ ด้วยพื้นเพของคนรุ่นใหม่ไม่ว่าในไทยหรือญี่ปุ่นล้วนเติบโตมากับตัวการ์ตูน ทำให้คนที่ชื่นชอบลายเส้นการ์ตูนอยู่แล้วเข้าถึงง่าย เพราะเหมือนได้พูดคุยกับตัวละครในการ์ตูนจริงๆ

นอกจากเป็นการดึงดูดแฟนคลับหรือผู้ชมที่ชื่นชอบตัวการ์ตูนอยู่แล้ว การจ้างนักวาดนอกจากใช้เป็นตัวแทนยังมีส่วนช่วยโปรโมทในทางหนึ่ง จากการได้แฟนคลับของนักวาดคนดังกล่าวมาด้วย เพราะสำหรับผู้ติดตามนักวาดแล้ว การที่ตัวละครของนักวาดคนนั้นถูกนำไปเป็น Vtuber คือการที่ตัวละครนั้นจะได้ออกมาโลดแล่นมีชีวิต ย่อมเป็นที่ถูกใจของแฟนคลับ

ดังนั้นจึงไม่ใช่เรื่องแปลกเลยที่ Vtuber จะได้รับการสนับสนุนและแพร่หลายเป็นวงกว้าง เนื่องจากสามารถดึงดูดฐานแฟนคลับได้หลากหลาย และส่วนมากก็ล้วนมีลูกค้าหรือรสนิยมความชอบทางเดียวกันอยู่แล้ว จึงได้รับการสนับสนุนอย่างหนาแน่นและเติบโตมาจนทุกวันนี้

HEARTHROCKER หนึ่งใน Youtuber ยอดนิยมของไทยที่ไม่เคยเปิดเผยหน้าตาของตัวเอง ความนิยมของ Vtuber ในปัจจุบัน
จำนวนของ Vtuber ในปัจจุบันมีมากเกินกว่าจะนับไหว ภายหลังการโด่งดังเป็นกระแสทั่วโลกก็เริ่มโผล่ออกมามากมาย ทำให้เกิด Vtuber มากหน้าหลายตา แม้แต่ในประเทศไทยก็เริ่มมี Vtuber จากน้ำมือคนไทยทยอยเปิดตัวขึ้นมาเป็นจำนวนมากแล้วเช่นกัน

ปัจจุบันความนิยมของ Vtuber แพร่หลายทำให้เกิดหน้าใหม่ขึ้นมาในวงการมากมาย รวมถึงบริษัทที่พยายามผลักดัน Vtuber ออกมา ที่ประสบความสำเร็จสูงสุดในปัจจุบันเห็นจะไม่พ้น Hololive จากการครองยอดบริจาคสูงสุดของแฟนคลับไปมากกว่า 9 ใน 10 โดยอันดับ 1 อย่าง Kiryu Coco สามารถทำรายได้เกือบ 150 ล้านเยนทีเดียว

แต่ไม่ได้หมายความว่า Vtuber จะต้องมีสังกัดหรือบริษัทเสมอไป บางคนอาจว่าจ้างนักวาดเป็นการส่วนตัว ออกมาสร้างช่องบน Youtube และเป็น Vtuber อิสระได้เหมือน Youtuber ทั่วไป ขึ้นกับว่าจะสามารถเป็นที่รู้จักและสร้างความสนุกสนานเพื่อมัดใจผู้ชมได้มากขนาดไหน

Kiryu Coco หนึ่งใน Vtuber ที่ประสบความสำเร็จมากที่สุด แม้ Vtuber จะยังเป็นแนวทางใหม่สำหรับรูปแบบการนำเสนอบน Youtube แต่ถือว่าน่าสนใจ เพราะมันทำให้เราสามารถไล่ตามฝันในการสร้างความสนุกสนานและเสียงหัวเราะให้ผู้คน โดยไม่ถูกผูกมัดด้วยข้อจำกัดทางรูปลักษณ์หน้าตา เปิดเผยตัวจริงจนเสี่ยงต่อชีวิตประจำวัน สร้างอีกหนึ่งตัวตนขึ้นมาให้เราได้ปลดปล่อยความเป็นตัวเองออกมาอย่างเต็มที่