อ.เจษฎ์ เตือนภัย ยาดมมีอันตรายกว่าที่คิด ดมบ่อย ดมมากอาจเจอปอดอักเสบ

ชวนส่องโพสต์ดีๆ ของ อ.เจษฎ์ หรือ ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ อ.ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้โพสต์เรื่องราวเกี่ยวกับ ยาดมเอาไว้ ในเพจ อ๋อ มันเป็นอย่างนี้นี่เอง by อาจารย์เจษฎ์ หลังมีคนเข้าไปถามว่า "อาจารย์ครับ ถ้าเราดมยาดมบ่อยๆ พวก xxxไทย อะไรแบบนี้ จนติด มันจะเป็นอันตราย หรือมีผลกับร่างกายในระยะยาวมั้ยครับ ขอบคุณครับ"

ในโพสต์ล่าสุดของ อ.เจษฎ์  มี ใจความระบุว่า 
..
"ติดดมยาดม ก็อันตรายต่อสุขภาพได้ครับ"

ได้คำถามจากแฟนเพจมาว่า

"อาจารย์ครับ ถ้าเราดมยาดมบ่อยๆ พวก xxxไทย อะไรแบบนี้ จนติด มันจะเป็นอันตราย หรือมีผลกับร่างกายในระยะยาวมั้ยครับ ขอบคุณครับ " !?

ยาดม ถ้านานๆ ทีดมที ก็ไม่น่ามีปัญหาครับ แต่ถ้าดมบ่อย ดมมาก ดมจนติด ก็ต้องระวังผลข้างเคียงที่ตามมาต่อสุขภาพ โดยเฉพาะระบบทางเดินหายใจครับ

ขอเอาข้อมูลจากโรงพยาบาลเพชรเวช มาอธิบายตามด้านล่างนี้นะครับ

#ยาดม
ยาดม คือ คือยาประเภทใช้ภายนอก ใช้สำหรับสูดดม เพื่อบรรเทาอาการหวัด คัดจมูก แก้วิงเวียนศีรษะ แต่ถ้าหากบุคคลใดที่ไม่ได้มีอาการเป็นหวัด คัดจมูก หรือวิงเวียนศีรษะ แต่กลับใช้ยาดมบ่อยๆ สามารถเกิดการระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจได้ เช่น การเกิดภาวะโพรงจมูกอักเสบ จนถึงขึ้นปอดอักเสบได้ เป็นต้น

#ส่วนประกอบของยาดม
ยาดม มักจะประกอบไปด้วย เมนทอล การบูร พิมเสน น้ำมันหอมระเหยที่สกัดจากสมุนไพรอื่นๆ เช่น สะระแหน่ กานพลู หรือยูคาลิปตัส รวมทั้งการบูร และพิมเสน ซึ่งเมื่อสูดดมส่วนประกอบของยาดมเหล่านี้ จะรู้สึกสดชื่น เย็นในโพรงจมูก
- #พิมเสน มีลักษณะเป็นเกล็ดเล็กๆ แบนๆ สีขาวขุ่น ซึ่งพิมเสนบริสุทธิ์จะมีรูปร่างลักษณะเป็นหกเหลี่ยม เกิดจากการหุงการบูร และตัวยาอื่นๆ รวมกัน อีกทั้งในปัจจุบันยังสามารถสังเคราะห์พิมเสนได้ แต่จะมีรสเผ็ดกัดลิ้นต่างจากพิมเสนธรรมชาติ
- #การบูร มีลักษณะเป็นเกล็ดมันวาว สีขาว มีกลิ่นหอมฉุน และเย็น ในอดีตการบูรสกัดมาจากต้นของการบูร แต่ในปัจจุบันยังสามารถสังเคราะห์การบูรในราคาถูกได้ การสกัดจากพืชธรรมชาติ
- #เมนทอลหรือเกล็ดสะระแหน่ มีลักษณะเป็นผลึกสีขาว มีกลิ่นหอมเย็น สกัดจากใบมินต์ มักจะอยู่ในนำมันหอมระเหยของผลิตภัณฑ์จากใบมินต์

#ประโยชน์ของยาดม
 1. สามารถบรรเทาอาการหวัด คัดจมูก
 2. แก้อาการวิงเวียนศีรษะ
 3. กลิ่นของยาดมช่วยให้ร่างกายผ่อนคลาย สดชื่น
 4. หากเป็นแบบน้ำ สามารถใช้บรรเทาอาการเคล็ด ขัดยอก หรือแมลงสัตว์กัดต่อยได้

#ผลเสียจากการใช้ดมบ่อยๆ
 1. ส่วนประกอบของยาดม จะมีสารที่ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่ออวัยวะในระบบทางเดิน ได้แก่ จมูกแห้ง โพรงจมูกอักเสบ และปอดอักเสบ
2. ส่วนประกอบของยาดม จะมีสารที่ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อระบบประสาท เนื่องจากมีฤทธิ์ที่สามารถกระตุ้นประสาท ซึ่งส่งผลให้เกิดการเสพติดในชนิดที่ไม่รุนแรงได้ อีกทั้งผลเสียจากการเสพติดใช้ดมบ่อยๆ จะทำให้เสียบุคลิกภาพ
3. การใช้ยาดมร่วมกับผู้อื่น มีความเสี่ยงในการติดเชื้อบริเวณจมูก โดยเฉพาะยาดมที่มีลักษณะผลิตภัณฑ์แบบหลอด

4. อาจเกิดอุบัติเหตุจากการใช้ยาดมได้ เช่น หากยาดมกระเด็นเข้าตา จะทำให้ดวงตาเกิดการระคายเคืองได้ หรือถ้าหากยาดมกระเด็นเข้าปาก จะทำให้ลิ้น และช่องปากเกิดความแสบร้อนได้

#การใช้ยาดมอย่างถูกวิธี
 1. อ่านวิธีใช้บนฉลากผลิตภัณฑ์ ก่อนใช้ยาดม
 2. ในการใช้ยาดม ควรถือยาดมพอให้ห่างมือ ไม่ควรสูดดมยาดมโดยตรง และสอดแท่งยาดมไว้ในจมูก
 3. ค่อยๆ สูดดมยาดมช้าๆ พอให้ร่างกายรู้สึกสดชื่น ไม่ควรสูดดมอย่างรุนแรง
 4. ไม่ควรใช้ยาดมต่อเนื่องกันเป็นระยะเวลานานๆ
 5. ในการยาดมชนิดแบบน้ำ ควรชุดสำลีเพียงเล็กน้อยในการสูดดม หากใช้ทาผิวหนังควรทางแบบบางๆ และไม่ควรทาบริเวณที่มีแผลเปิด
 6. เมื่อใช้ยาดมเสร็จแล้ว ควรเช็ดบรรจุภัณฑ์ให้สะอาด และปิดฝาให้มิดชิด

#ผู้ที่ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาดม
 1. เด็กที่มีอายุต่ำกว่า 6 ปี
 2. ผู้ป่วยที่มีปัญหาเกี่ยวกับโพรงจมูก เช่น ผู้ป่วยโรคโพรงจมูกอักเสบ ผู้ป่วยโรคไซนัสอักเสบ และผู้ป่วยที่ติดเชื้อในโพรงจมูก
 3. สตรีตั้งครรภ์ หรืออยู่ในช่วงให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาดม
 4. ผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาดม เช่น ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ผู้ป่วยโรคหัวใจ ผู้ป่วยโรคหอบหืด และผู้ป่วยโรคหลอดลมอักเสบ

#การเสพติดยาดม

• สำหรับผู้ที่สูดดมยาดมเป็นประจำแล้ว หากวันไหนไม่ได้สูดดมยาดม แล้วมีอาการอยากสูดยาดม นั่นแสดงถึงความเสี่ยงที่จะเป็นผู้เสพติดยาดม 
• ในการใช้ยาดมนั้น หากใช้ในปริมาณที่พอดี และใช้ในเวลาที่เหมาะสม จะสามารถได้ประโยชน์จากการสูดดม และห่างไกลจากความเสี่ยงต่อการระคายเคืองระบบทางเดินหายใจ

ขอขอบคุณ >> อ๋อ มันเป็นอย่างนี้นี่เอง by อาจารย์เจษฎ์

นอกจากนี้ อีกแหล่งข้อมูลที่น่าสนใจ อ้างอิงจากเว็บไซต์ โรงพยาบาลเปาโล ยังได้มีข้อแนะนำอีกว่า

เมื่อพูดถึง “ยาดม” ภาพของผู้สูงอายุที่พกยาดมติดตัวอยู่ตลอดเวลา เพื่อบรรเทาอาการหน้ามืด เวียนศีรษะ เริ่มลดน้อยลง แต่กลับแทนที่ด้วยภาพของวัยรุ่น หนุ่มสาววัยทำงานที่สูดดมยาดม ชนิดที่ว่าพกยาดมติดตัวไปด้วยทุกที่มีมากขึ้นเรื่อยๆ โดยที่ไม่มีอาการหน้ามืด วิงเวียนศีรษะ หรือเป็นหวัดคัดจมูกแต่อย่างใด หากคุณเป็นหนึ่งกลุ่มคนเหล่านี้ ขอเตือนไว้เลยว่าคุณอาจจะกำลังเสี่ยงต่อ “ภาวะโพรงจมูกอักเสบ”

ทำไมผู้คนถึงติด “ยาดม”

ยาดม ที่วางจำหน่ายในท้องตลาด ไม่ว่าจะเป็นแบบแห้ง น้ำมันสูดดม หรือขี้ผึ้งส่วนใหญ่ประกอบไปด้วยการบูร พิมเสน เมนทอล รวมถึงน้ำมันหอมระเหยอื่นๆ เข้ามาเสริมฤทธิ์เพื่อให้ดมง่าย เช่น น้ำมันยูคาลิปตัส น้ำมันกานพูล น้ำมันเขียว น้ำมันสะระแหน่ ซึ่งทำให้เมื่อสูดดมไปแล้วรู้สึกเย็นที่โพรงจมูก สดชื่น ตื่นตัว โล่งจมูก จึงมีสรรพคุณช่วยบรรเทาอาการหวัด วิงเวียนศรีษะ ช่วยให้จมูกโล่ง

แต่ทว่า มีหลายๆ คนกลับเสพติดกลิ่นหอมของยาดม และสูดดมในปริมาณที่มากเกินไปและบ่อยครั้ง เพราะคิดว่าไม่อันตรายเนื่องจากเป็นสารสกัดจากสมุนไพร จึงอาจส่งผลให้จมูกแห้ง เยื่อบุโพรงจมูกเกิดการอักเสบ หรือเกิดการระคายเคืองบริเวณทางเดินหายใจเมื่อสูดดม และอาจทำให้ปอดอักเสบได้ อีกทั้งสูดดมเมนทอล และการบูรที่เข้มข้นและบ่อยครั้ง จะส่งผลต่อระบบประสาทเนื่องจากมีฤทธิ์กระตุ้นประสาทอาจก่อให้เกิดการเสพติดในชนิดที่ไม่รุนแรงมากได้

ยาดมไม่ได้มีประโยชน์อย่างเดียวหากใช้ผิดวิธี

การใช้ยาดมร่วมกับผู้อื่นมีโอกาสที่จะทำให้เกิดการติดเชื้อจากหลอดยาดมได้ (ยกเว้นกรณีเห็นคนเป็นลมต่อหน้า) การทายาน้ำยาดมในบริเวณเยื้ออ่อนบริเวณใกล้จมูก ใช้จมูกสัมผัสกับยาดมโดยตรง นอกจากนี้ไม่ควรให้เด็กดมยาดม เพราะโพรงจมูกของเด็กยังไม่แข็งแรงดีพอที่จะรับสารเคมีเข้าสู่ร่างกายได้ นอกจากนี้ยังเป็นการเสียบุคลิกภาพจากการติดยาดมที่ต้องหยิบขึ้นมาดมบ่อยๆ หรือบางรายถึงขั้นเสียบค้างคารูจมูกไว้

สิ่งที่คุณควรทราบอีกประการคือ ปัจจุบันการนำส่วนประกอบของยาดม เช่น การบูร พิมเสน เมนทอล ไปใช้ในวิธีการอื่นๆ อย่างแพร่หลาย นำไปบรรจุเป็นถุงเล็ก แขวนไว้ในรถยนต์ห้องที่มีกลิ่นอับ แต่ไม่รู้เลยว่าเป็นภัยใกล้ตัวที่มีผลต่อระบบทางเดินหายใจโดยตรงคือ เมื่อการบูร พิมเสน เมนทอล อยู่ในสถานที่ปิดจะเปลี่ยนแปลงจากของแข็ง หรือเกล็ดเล็กๆ กลายเป็นไอ อยู่ภายในห้อง หรือรถยนต์ โดยเฉพาะในรถยนต์ที่อากาศถ่ายเทได้น้อย อาจส่งผลให้คุณได้รับความเข้มข้นของ การบูร พิมเสน เมนทอล ในปริมาณที่มากจนเกินไป บางรายมีอาจอาการวิงเวียนศีรษะโดยเฉพาะในเด็กเล็ก

รู้หรือไม่ผู้ป่วยไซนัสอักเสบไม่ควรดมยาดม

กลุ่มคนที่มีปัญหาเกี่ยวโพรงจมูก เช่น ไซนัสอักเสบ ไม่แนะนำให้ดมยาเพราะอาจจะทำให้เกิดความเสียหายกับเนื้อเยื่อในโพรงจมูกมากขึ้นได้ และอาจอักเสบรุนแรงแบบเรื้อรัง รวมถึงเด็กเล็ก และหญิงตั้งครรภ์

ขอขอบคุณที่มา : โรงพยาบาลเปาโล พหลโยธิน มา ณ โอกาสนี้