สามารถ หนุนพับแลนด์บริดจ์ ดัน Missing Link พลิกโลจิสติกส์ไทย

25 กรกฎาคม 2569 ดร.สามารถ ราชพลสิทธิ์ โพสต์วิเคราะห์หนุนรัฐบาลสั่งพับโครงการ แลนด์บริดจ์ ภาคใต้ หลังผลชี้ชัดไม่คุ้มทุนธุรกิจและเสี่ยงสิ่งแวดล้อมสูง แนะปรับโจทย์หันมาลุยยุทธศาสตร์สร้างโครงข่าย Missing Link เชื่อมต่อเส้นทางรถไฟและท่าเรือระนอง-แหลมฉบัง เพื่อกระจายสินค้าให้ทั่วถึง หวังยกระดับระบบ โลจิสติกส์ไทย ให้เติบโตอย่างยั่งยืน ดีกว่าฝืนลงทุนมหาศาลเพื่อแข่งขัน บนสมมติฐานธรรมชาติช่องแคบมะละกา ที่ยากจะเอาชนะ


ดร.สามารถ ราชพลสิทธิ์ อดีตรองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และผู้เชี่ยวชาญด้านคมนาคมขนส่ง ได้โพสต์วิเคราะห์ผ่านมุมมองที่น่าสนใจ ปมการตัดสินใจ "พับแลนด์บริดจ์" ว่า ไม่ใช่เรื่องของความล้มเหลว แต่คือสัญญาณของการเปลี่ยน "วิธีคิด" ในการพัฒนาประเทศ จากเดิมที่มักจะเริ่มต้นจาก "ตัวโครงการ" แล้วจึงหาข้อมูลมาสนับสนุนความคุ้มค่า เปลี่ยนเป็นการเริ่มจาก "ยุทธศาสตร์" แล้วจึงออกแบบโครงการให้ตอบโจทย์ยุทธศาสตร์นั้นอย่างแท้จริง 

• ยอมรับความจริง: ธุรกิจไม่ใช่แค่เรื่องวิศวกรรม
   

ดร.สามารถ ระบุว่า ปัญหาสำคัญของแลนด์บริดจ์ไม่ใช่เรื่องทางวิศวกรรม แต่คือเรื่องของ "ธุรกิจ" ซึ่งรัฐบาลได้ยอมรับความจริงข้อหนึ่งว่า สายการเดินเรือระดับโลกต่างมีพันธมิตรทางธุรกิจกับท่าเรือเดิมอยู่แล้ว โอกาสที่จะย้ายมาใช้แลนด์บริดจ์ของไทยจึงมีน้อยกว่าที่คาดการณ์ไว้


นอกจากนี้ สมมติฐานที่ว่าประเทศไทยต้องแข่งขันกับ "ช่องแคบมะละกา" อาจเป็นโจทย์ที่ผิดตั้งแต่ต้น เนื่องจากช่องแคบมะละกาคือเส้นทางเดินเรือธรรมชาติที่มีต้นทุนต่ำที่สุด มีเครือข่ายธุรกิจและศูนย์กระจายสินค้าที่เข้มแข็งมานานหลายสิบปี การนำทรัพยากรมหาศาลไปแข่งกับระบบที่มีประสิทธิภาพเช่นนี้ จึงอาจไม่ใช่ทางเลือกที่ชาญฉลาดสำหรับประเทศไทย

• จาก "ทางลัด" สู่ "เครือข่าย": พลังของ Missing Link ในเมื่อการสร้าง "ทางลัด" มีอุปสรรค

ดร.สามารถ ได้เสนอให้รัฐบาลมุ่งเน้นไปที่การสร้าง "เครือข่าย" หรือแนวคิด "Missing Link" ซึ่งเป็นการเติมเต็มโครงข่ายคมนาคมที่ยังขาดหาย เพื่อเชื่อมโยงโครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่แล้วให้ทำงานร่วมกันได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ


จุดเด่นของ Missing Link คือการไม่มุ่งเน้นการแย่งเรือจากช่องแคบมะละกา แต่เป็นการใช้จุดแข็งทางภูมิศาสตร์ของไทยที่เป็นกึ่งกลางภูมิภาค เชื่อมโยงอาเซียนเข้ากับจีน โดยเน้นการเชื่อมต่อท่าเรือฝั่งอันดามันเข้ากับระบบรางของประเทศ เชื่อมต่อไปยังท่าเรือแหลมฉบัง แหล่งผลิต นิคมอุตสาหกรรม ตลอดจนโครงข่ายรถไฟที่เชื่อมไปถึงลาวและจีน ซึ่งจะช่วยลดต้นทุนโลจิสติกส์และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับภาคอุตสาหกรรมไทยอย่างยั่งยืน


อย่างไรก็ตาม ดร.สามารถ ได้ตั้งข้อสังเกตและฝากการบ้านข้อใหญ่ถึงรัฐบาลว่า การเปลี่ยนมาเป็น "Missing Link" จะไม่ใช่คำตอบสุดท้าย หากรัฐบาลยังตอบคำถาม 4 ข้อนี้ไม่ได้:
 

1. ยุทธศาสตร์โลจิสติกส์ที่ชัดเจนของประเทศไทยคืออะไร?
    
2. ตำแหน่งที่ตั้งท่าเรือฝั่งอันดามันควรอยู่ที่ระนองหรือจุดใดที่เหมาะสมที่สุด?
    
3. จะเชื่อมต่อท่าเรือฝั่งอันดามันเข้ากับแหลมฉบังและระบบรางอย่างไรให้ไร้รอยต่อ?
    
4. จะมีกลไกใดในการดึงดูดผู้ประกอบการให้เข้ามาใช้ระบบนี้จริง?

ผมไม่ได้เห็นด้วย เพราะไม่อยากเห็นประเทศไทยลงทุน และไม่ได้เห็นด้วย เพราะไม่เชื่อในศักยภาพของภาคใต้ แต่ผมเห็นด้วย เพราะการลงทุนทุกบาทของประเทศรัฐบาลควรตอบคำถามพื้นฐานให้ได้ว่า คุ้มค่าหรือไม่ มีผู้ใช้จริงหรือไม่ สร้างความสามารถในการแข่งขันได้จริงหรือไม่

การกล้าหยุด กล้าทบทวน และกล้าปรับทิศทาง ย่อมดีกว่าการเดินหน้าต่อด้วยความเสี่ยงของประเทศ และหากรัฐบาลสามารถเปลี่ยนจากการขับเคลื่อนด้วย "โครงการ" มาเป็นการขับเคลื่อนด้วย "ยุทธศาสตร์" ได้จริง

ผมเชื่อว่า... การพับแลนด์บริดจ์ในวันนี้ อาจไม่ใช่จุดจบของความฝัน แต่เป็นจุดเริ่มต้นของยุทธศาสตร์โลจิสติกส์ไทยที่ถูกต้อง! ดร.สามารถ กล่าว