โพลชี้คนไทยพร้อมเลือกตั้ง 2569 แต่ยังไม่มั่นใจความยุติธรรม

9 มกราคม 2569 สถาบันพระปกเกล้า เปิดเผยผลสำรวจ เรื่อง “ความพร้อมของประชาชนต่อการเลือกตั้ง 8 ก.พ. 69” ซึ่งเป็นการสำรวจ KPI Poll ครั้งที่ 3 ที่ศูนย์ฯ ได้ทำการสำรวจ ระหว่างวันที่ 26 - 29 ธ.ค. 2568 จากประชาชนที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป กระจายตามภูมิภาคทั่วประเทศ จำนวน 2,000 ตัวอย่าง  โดยมีบทสรุปสำคัญจากผลสำรวจ ดังนี้
 

1. ภาพรวม คนไทย “พร้อมเลือกตั้ง” แต่ยัง “ไม่เชื่อมั่นระบบ”
 

• ความพร้อมโดยรวมของประชาชนอยู่ที่ ค่าเฉลี่ย 7.81 จาก 10 คะแนน

• ด้านความรู้ความเข้าใจในการเลือกตั้ง อยู่ในระดับค่อนข้างสูง (8.46 คะแนน)

• ด้านทัศนคติต่อการเลือกตั้ง ยังไม่สูง (7.81 คะแนน) โดยด้านความสุจริตและเที่ยงธรรมคะแนนค่อนข้างต่ำ

• ด้านการมีส่วนร่วมค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด (7.18 คะแนน)
 

สะท้อนว่า บรรยากาศการเลือกตั้งอยู่ในภาวะ “พร้อมเดินหน้า” ประชาชนรู้และเข้าใจระบบเลือกตั้ง แต่ยังไม่มั่นใจว่าเลือกแล้วจะยุติธรรมและยังไม่รู้สึกเป็นเจ้าของการเมืองอย่างแท้จริง

2. ประชาชนทุกภูมิภาคมีความพร้อมต่อการเลือกตั้งในระดับค่อนข้างสูงถึงสูงมาก แต่ไม่ได้กระจายอย่างเท่าเทียมตามพื้นที่
 

• กรุงเทพมหานคร (8.81 คะแนน) ภาคตะวันออก (8.35 คะแนน) ภาคกลาง (8.19 คะแนน)

• ภาคเหนือ (7.85 คะแนน) ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (7.39 คะแนน) ภาคใต้ (7.36 คะแนน)

 

สะท้อนว่า กรุงเทพมหานคร ภาคตะวันออก และภาคกลาง มีคะแนนความพร้อมสูง สะท้อนบทบาทของพื้นที่เมือง ศูนย์กลางเศรษฐกิจ อุตสาหกรรม และการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารที่เอื้อต่อความตื่นตัวทางการเมืองและการใช้สิทธิเลือกตั้ง ในขณะที่ ภาคอีสาน และ ภาคใต้ มีความพร้อมต่ำกว่าภาคอื่น สะท้อนถึงปัจจัยเชิงโครงสร้างและบริบททางสังคมที่จำกัดระดับความพร้อม เช่น ความเชื่อมั่นต่อการจัดการเลือกตั้ง

 

3.ความเชื่อมั่นต่อความสุจริตเที่ยงธรรมของการเลือกตั้ง “เหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่” อย่างชัดเจน

 

• กรุงเทพฯ เชื่อมั่นสูงสุด (8.41 คะแนน)

• เชื่อมั่นต่ำกว่าค่าเฉลี่ยประเทศอย่างมีนัยสำคัญ คือ ภาคอีสาน (5.63 คะแนน) และ ภาคใต้ (4.30 คะแนน)

 

สะท้อนให้เห็นว่า กกต. ยังไม่สามารถซื้อใจคนในภูมิภาคได้เท่ากับคนเมืองหลวง โดยเฉพาะภาคใต้ ซึ่งแนวโน้มมองว่าการเลือกตั้งไม่โปร่งใสตั้งแต่แรก และความเชื่อมั่นไม่ได้ขึ้นกับ “ความพร้อมเลือกตั้ง” โดยตรง แต่ผูกโยงกับประสบการณ์และการรับรู้ต่อความเป็นธรรมของระบบ

 

4. ความกล้ารายงานทุจริตสูงกว่าความเชื่อมั่น แต่กระจุกตัวในบางพื้นที่ “คนกรุง” ตื่นตัวสูงลิ่ว
 

• กรุงเทพมหานคร สูงสุด (9.19 คะแนน)

• กล้าน้อยสุด คือ ภาคใต้ (6.13 คะแนน) และ ภาคอีสาน (5.80 คะแนน)

 

สะท้อนว่า ในหลายภูมิภาค ประชาชน “กล้ารายงาน” มากกว่า “เชื่อว่าระบบยุติธรรม” คน กทม. มีความตื่นตัวสูงมาก ในขณะที่ภาคอีสาน และ ภาคใต้อาจยังรู้สึกไม่มั่นใจว่ากระบวนการจะให้ผลที่เป็นธรรมและปลอดภัย การรายงานไปยัง กกต. อาจไม่เกิดผล หรือ เกรงกลัวอิทธิพลในพื้นที่

 

บทสรุปจาก KPI Poll ครั้งที่ 3 ผลสำรวจชี้ชัดว่า ประชาชนไทยพร้อมสำหรับการเลือกตั้งแล้วในทุกภูมิภาค ความท้าทายจึงไม่ใช่ “การกระตุ้นประชาชนให้พร้อม” แต่โจทย์เร่งด่วน คือ กกต. และ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ต้องเร่งฟื้นฟู “ความเชื่อมั่นต่อความสุจริตเที่ยงธรรม” ของการเลือกตั้ง โดยเฉพาะ ภาคใต้ และ ภาคอีสาน โดยต้องรณรงค์แบบมุ่งเป้า เพื่อเสริมสร้างความเชื่อมั่นมากกว่าการให้ความรู้ซ้ำ ในการสร้างความเชื่อมั่นต้องไปไกลกว่าการรณรงค์ให้แจ้งเบาะแส แต่ต้องทำให้ประชาชนเห็นว่าการร้องเรียน “ปลอดภัยและเกิดผลจริง" การรณรงค์ควรให้ความสำคัญกับกลุ่มเกษตรกรและผู้มีรายได้น้อย เพื่อกระตุ้นความพร้อมและการมีส่วนร่วมให้มากขึ้นและลดช่องว่างความเหลื่อมล้ำทางการเมือง
 

รองศาสตราจารย์ ดร.อิสระ เสรีวัฒนวุฒิ เลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า ในฐานะประธานศูนย์ KPI Poll ยืนยันว่า โพลเชิงวิชาการที่ออกแบบมา เพื่อสะท้อนความจริงทางการเมืองด้วยความ “เป็นกลาง เป็นจริง เป็นประโยชน์” มีมาตรฐานวิชาการและความแม่นยำ ไม่มุ่งเน้นให้เกิดการชี้นำการเมือง แต่จัดทำเพื่อ “ฟัง” การเมืองจากเสียงของประชาชน โดยให้ข้อมูลจาก KPI Poll เป็นฐานความรู้สำคัญสำหรับนักการเมือง พรรคการเมือง นักวิชาการ และสาธารณชนในการทำความเข้าใจภูมิทัศน์ความรู้สึกและความคาดหวังของประชาชนอย่างรอบด้าน เพื่อทำหน้าที่เป็น “คลังสมองทางประชาธิปไตย” ของสังคมไทยอย่างแท้จริง