อย่างไรก็ตาม การเผยแพร่ประกาศผู้ได้รับการคัดเลือกจ้างผลิตรายการโดยวิธีเฉพาะเจาะจง อาจทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อน หากพิจารณาเฉพาะประกาศขั้นตอนสุดท้าย โดยไม่ทราบกระบวนการคัดสรรผู้ผลิตที่เกิดขึ้นก่อนหน้านั้น
สำหรับรายการที่เข้าสู่ระบบ Content Commissioning ไทยพีบีเอส อธิบายว่า มีกระบวนการดำเนินงานรวม 7 ขั้นตอน แบ่งเป็นการคัดสรรผู้ผลิตรายการ 4 ขั้นตอน และการจัดซื้อจัดจ้างพร้อมทำสัญญาอีก 3 ขั้นตอน
เริ่มจากการเปิดรับข้อเสนอรายการจากผู้ผลิตอิสระทั่วไป โดยเผยแพร่โจทย์หรือแนวทางเนื้อหา คุณสมบัติผู้เสนอ หลักเกณฑ์การพิจารณา และระยะเวลาการยื่นข้อเสนอ เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ผลิตเข้าร่วมอย่างกว้างขวาง
จากนั้นเป็นการพิจารณาข้อเสนอรอบแรกจากเอกสาร โดยประเมินแนวคิดและเนื้อหา ความสอดคล้องกับพันธกิจสื่อสาธารณะ ศักยภาพและประสบการณ์ของผู้ผลิต รวมถึงแผนการผลิตและงบประมาณ เพื่อคัดเลือกผู้ผ่านเข้าสู่รอบนำเสนอรายการ
ขั้นตอนต่อมาเป็นการนำเสนอรายการ หรือ Pitching ต่อคณะกรรมการ ซึ่งมีผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกร่วมพิจารณา โดยประเมินความคิดสร้างสรรค์ ความเป็นไปได้ และคุณค่าต่อสาธารณะ ก่อนที่คณะกรรมการจะให้คะแนนและจัดลำดับ
เมื่อผ่านการพิจารณาแล้ว จะมีการประกาศรายชื่อรายการและผู้ผลิตที่ผ่านการคัดสรร พร้อมระบุเหตุผลประกอบการพิจารณา และนำผู้ผลิตเข้าสู่กระบวนการพัฒนาเนื้อหาร่วมกับไทยพีบีเอส
ทั้งนี้ ไทยพีบีเอสย้ำว่า ผลการคัดสรรดังกล่าวยังไม่ถือเป็นการอนุมัติจัดจ้าง และไม่ก่อให้เกิดสิทธิได้รับสัญญาโดยอัตโนมัติ
หลังจากนั้นจะเข้าสู่ขั้นตอนพัฒนารายการและกำหนดงบประมาณ โดยปรับปรุงเนื้อหา รูปแบบ จำนวนตอน กำหนดขอบเขตงานจ้าง หรือ TOR พิจารณางบประมาณและแผนการผลิต ตลอดจนตกลงรายละเอียดร่วมกับผู้ผลิต เพื่อให้ได้ข้อเสนองานจ้างที่ชัดเจนและราคาที่เหมาะสม
สำหรับขั้นตอนการจัดซื้อจัดจ้างด้วยวิธีเฉพาะเจาะจง ไทยพีบีเอส ระบุว่า ต้องจัดทำรายงานขอจ้างโดยระบุเหตุผล ความจำเป็น และฐานกฎหมาย ตรวจสอบคุณสมบัติและความเหมาะสมของราคา ก่อนเสนอผู้มีอำนาจอนุมัติตามระเบียบขององค์กร
การใช้วิธีเฉพาะเจาะจงในบางโครงการต้องมีเหตุผลและฐานกฎหมายรองรับตามมาตรา 55 และมาตรา 56 ของ พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 รวมถึงข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง โดยต้องพิจารณาความเหมาะสมของราคา ขอบเขตงาน และเงื่อนไขต่าง ๆ ก่อนลงนามในสัญญา
เมื่อได้รับอนุมัติผลการจัดจ้างแล้ว จึงเข้าสู่ขั้นตอนประกาศผู้ได้รับการคัดเลือก ทำสัญญาจ้างผลิตรายการ และเริ่มดำเนินการผลิตตามสัญญา
ไทยพีบีเอสระบุด้วยว่า ตลอด 18 ปีที่ผ่านมา กระบวนการคัดสรรและบ่มเพาะผู้ผลิตอิสระเป็นส่วนหนึ่งของภารกิจในการพัฒนาวงการสื่อไทย เปิดโอกาสให้ผู้ผลิตอิสระหน้าใหม่ได้แสดงความสามารถ เรียนรู้ และพัฒนาผลงานจนได้รับการยอมรับ รวมถึงได้รับรางวัลจากองค์กรทั้งในประเทศและต่างประเทศ
“ประกาศผู้ได้รับการคัดเลือกโดยวิธีเฉพาะเจาะจงที่ประชาชนเห็น จึงเป็นเพียงขั้นตอนปลายทางของกระบวนการที่อาจเริ่มต้นมานานก่อนหน้านั้น ไม่ใช่ภาพทั้งหมดของการคัดเลือกผู้ผลิตรายการ” ไทยพีบีเอส ระบุ
พร้อมยืนยันว่า องค์กรพร้อมเปิดเผยและเชื่อมโยงข้อมูลตั้งแต่การเปิดรับข้อเสนอ การคัดสรร การบ่มเพาะพัฒนารายการ ไปจนถึงการจัดจ้าง เพื่อให้ประชาชนสามารถตรวจสอบกระบวนการได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
ทั้งนี้ ไทยพีบีเอสย้ำว่า ภารกิจขององค์กรไม่ใช่เพียงการจัดจ้างผลิตรายการให้ได้เนื้อหาที่มีคุณภาพ แต่ยังรวมถึงการสร้างโอกาส พัฒนาผู้ผลิตอิสระ และยกระดับอุตสาหกรรมสื่อไทย โดยใช้เงินสาธารณะอย่างคุ้มค่า โปร่งใส และตรวจสอบได้
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันเดียวกันเพจเฟซบุ๊ก สำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน สตง. ได้โพสต์ข้อความ ขอเชิญรับชมการถ่ายทอดสด การแถลงข่าวเรื่อง “ผลการตรวจสอบการใช้จ่ายเงินขององค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (Thai PBS)” วันพุธที่ 14 ตุลาคม 2569 เวลา 11.00 น. ณ ชั้น 1 ห้องโถงรับรอง สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน สามารถรับชมการถ่ายทอดสดผ่าน TikTok: @pr_sao https://bit.ly/3UosBnR ขอเชิญผู้สนใจติดตามรับชม เพื่อรับทราบผลการตรวจสอบและข้อมูลข่าวสารจาก สตง.