หมอพรทิพย์ ชี้ปัญหาไฟไหม้โรงเบียร์ ซ้ำรอยซานติก้า สุดท้ายตายฟรี

14 กรกฎาคม 2569 หมอพรทิพย์ ย้อนบทเรียน ซานติก้า เตือนเหตุ ไฟไหม้ ครั้งใหญ่ในไทยยังวนซ้ำ มาถึงไฟไหม้โรงเบียร์ เพราะรัฐไม่เคยแก้ปัญหาเชิงระบบอย่างจริงจัง ชี้คดีเพลิงไหม้จำนวนมากลงเอยด้วยคำว่า “ไฟฟ้าลัดวงจร” ทำให้เอาเจ้าของสถานบริการได้ไม่เต็มที่ เหยื่อแทบ “ตายฟรี”

 

โดย แพทย์หญิง คุณหญิง พรทิพย์ โรจนสุนันท์ อดีตผู้อำนวยการสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ ซึ่งมีประสบการณ์ตรงในการคลี่คลายคดีเพลิงไหม้ซานติก้า ผับ คร่าชีวิตนักเที่ยวถึง 67 ศพ กล่าวถึง “บทไม่ยอมเรียน” ของสังคมไทย จนทำให้เกิดโศกนาฏกรรมซ้ำซาก รวมถึงข้อจำกัดในการสืบสวนสอบสวน ทำให้มีช่องโหว่ในการเอาผิดเจ้าของสถานบริการได้ไม่เต็มที่ สุดท้ายเหยื่อแทบจะตายฟรีเกือบทุกเคส

 

หมอพรทิพย์ บอกว่า ประเทศไทยเรา เวลาเกิดเหตุร้าย หรือโศกนาฏกรรมใหญ่ๆ ก็จะชอบบอกว่าต้อง “ถอดบทเรียน" แต่ในความเป็นจริงกลับไม่ได้ทำอย่างจริงจัง พอเรื่องจบก็จบไป ทุกเหตุการณ์ยังคงติดหล่มอยู่กับปัญหาเดิมๆ เช่น การดัดแปลงอาคาร การอนุมัติก่อสร้างหรือให้ใบอนุญาตสถานบันเทิงที่ไม่ได้มาตรฐาน และป้ายทางหนีไฟที่ไม่ชัดเจนหรือใช้งานไม่ได้จริง

 

ยกตัวอย่าง คดีประเภทนี้แทบทุกคดี จะสรุปว่าสาเหตุเกิดจาก "ไฟฟ้าลัดวงจร" แต่รัฐก็ไม่ได้ลงลึกไปควบคุมหรือแก้ไขเชิงระบบ เช่น การกำหนดอายุการใช้งานของสายไฟที่ต้องเปลี่ยน ทำให้เกิดเหตุซ้ำๆ

 

ขณะที่การสืบสวนในทางคดีก็ "ไปไม่สุด" กลายเป็นความยากในการพิสูจน์ความผิดเจ้าของสถานบริการ หรือผู้รับผิดชอบสถานที่ เช่น ผู้จัดการร้าน สุดท้ายลงเอยด้วยการที่ผู้สูญเสียแทบจะ "ตายฟรี" หรือได้รับการเยียวยาไม่เต็มที่

 

ปัญหาทั้งหมดนี้ยังเกิดบนความยากในทางนิติวิทยาศาสตร์ คือ เหตุเพลิงไหม้เป็นเรื่องของ Dynamic มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา เมื่อไฟกวาดทุกอย่างไปหมด การหาหลักฐานจากกองเพลิงเพื่อชี้จุดเกิดเหตุที่แท้จริงจึงทำได้ยากมาก บริเวณไหนที่ไฟไหม้นานก็จะเสียหายเป็นวงกว้างจนดูไม่ออกว่าเริ่มจากตรงไหน

 

 

บทสรุปของคดีประเภทนี้ คือ สูตรสำเร็จที่ว่า "ไฟฟ้าลัดวงจร" โดยไม่ได้วิเคราะห์ปัจจัยแวดล้อมอื่นอย่างลึกซึ้ง เช่น พฤติกรรมการลามของไฟ การทุบกระจก หรือการเปิดประตูที่เติมออกซิเจนจนไฟพุ่ง เมื่อไม่ได้เหตุผลที่ชัดเจนและรอบด้านในชั้นพิสูจน์หลักฐาน การไปไล่เบี้ยเอาผิดตามกฎหมายกับผู้เกี่ยวข้องในศาลจึงทำได้ยากและไม่เต็มที่ มักจบลงแค่คดีอุบัติเหตุหรือประมาทเลินเล่อทั่วไป

 

หมอพรทิพย์ เสนอว่า ถึงเวลาแล้วที่รัฐบาลต้องเอาจริงเอาจัง การเปลี่ยนแปลงจะหวังพึ่งตำรวจอย่างเดียวไม่ได้ เพราะตำรวจสนใจแค่การ "ดำเนินคดี" แต่รัฐบาลต้องมีนโยบายที่ชัดเจนในการกำกับดูแล ต้องมีการหา "สาเหตุที่แท้จริง" โดยแยกแยะประเภทการบาดเจ็บ เสียชีวิต เพื่อนำข้อมูลนิติวิทยาศาสตร์มาใช้ในการ "ควบคุมและป้องกัน" ไม่ให้เกิดเหตุซ้ำในอนาคตตามมาตรฐานสากล