ย้อนอดีต"กำลังพล"ยิงกันเอง คลี่ปมสาเหตุเกิดจากอะไร? (มีคลิป)

ที่ผ่านมาฝ่ายกองทัพพยายามปิดข่าว เพราะไม่อยากให้เรื่องราวถูกรับรู้ในวงกว้าง แต่จากการเก็บข้อมูลของ “เนชั่นทีวี” พบว่า ช่วงที่สถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้อยู่ในภาวะตึงเครียด ราวๆ ปี 2550-2557 เกิดเหตุกำลังพลยิงกันเองหลายเหตุการณ์ต่อปี บางปีพุ่งสูงถึง 10 กรณี 

ยกตัวอย่างเหตุใหญ่เมื่อปี 54 วันที่ 14 กันยายน คือวันนี้ เมื่อ 11 ปีที่แล้ว พลทหารสังกัดหน่วยเฉพาะกิจนราธิวาส 32 ใช้อาวุธปืนเอ็ม 16 ประจำกาย บุกยิงผู้บังคับบัญชาถึงในห้องทำงาน ทำให้มีผู้เสียชีวิตถึง 4 ราย บาดเจ็บ 3 ราย และพลทหารที่ก่อเหตุก็ยิงตัวเองเสียชีวิต เหตุเกิดขณะพลทหารกำลังเข้าเวรยามอยู่ที่ฐานปฏิบัติการในพื้นที่ อำเภอบาเจาะ จังหวัดนราธิวาส 

หลังเกิดเหตุมักมีคำอธิบายทำนองว่า เป็นเพราะความเครียดของกำลังพลที่ต้องเผชิญกับสถานการณ์กดดัน ไม่รู้จะตายวันตายพรุ่ง 

แต่จากการลงพื้นที่เพื่อเก็บข้อมูลและพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญ พบว่าความเครียดจากสถานการณ์ความไม่สงบ ไม่น่าจะเป็นสาเหตุเดียวที่ทำให้กำลังพลเลือกใช้ความรุนแรงต่อเพื่อนร่วมอาชีพ หรือฆ่าตัวเอง แต่ยังมีสาเหตุอื่นๆ รวมอยู่ด้วย เช่น

 

• กฎระเบียบที่เข้มงวดเพื่อควบคุมกำลังพลไม่ให้ผิดพลาดทางยุทธวิธีหลังตกเป็นเป้าโจมตีบ่อยครั้ง เช่น ห้ามรับโทรศัพท์ระหว่างปฏิบัติหน้าที่คุ้มครองครู หรือ รปภ.สถานที่สำคัญ ทำให้กำลังพลเครียด เพราะเวลาคนทางบ้านหรือคนรักโทรหาก็ไม่สามารถรับสายได้ หลายครั้งเป็นกรณีภรรยาคลอดลูก พ่อแม่ป่วย หรือแม้แต่วันเกิดของคนรัก เมื่อไม่ได้รับสายก็ทำให้ทะเลาะกัน เป็นปัญหาตามมา และกลายเป็นความเครียดสะสม

 

• กฎเหล็กของผู้บังคับบัญชาที่ห้ามกำลังพลคบหากับผู้หญิงในพื้นที่ โดยเฉพาะสาวมุสลิม แต่หลายรายก็มีปฏิสัมพันธ์และรักใคร่ชอบพอกัน เมื่อถูกคำสั่งห้ามก็ต้องหลบๆ ซ่อนๆ ฝ่ายหญิงจะเข้าไปเยี่ยมหรือไปหาที่ฐานปฏิบัติการก็ไม่ได้ ทำให้เกิดความกดดัน

• ทหารแต่ละคนมาจากต่างพื้นที่ ต่างภูมิลำเนา และต่างวัฒนธรรม ทำให้คิดถึงบ้าน ประกอบกับเมื่อเกิดเหตุรุนแรงขึ้น หรืออ่านข่าวทางสื่อต่างๆ แล้วมีการนำมาวิพากษ์วิจารณ์พาดพิงกันไปมา หลายครั้งทำให้เกิดการกระทบกระทั่งจนถึงขั้นทะเลาะวิวาทกัน

 

• ปัญหาเรื่องเสพยาเสพติด (ที่ติดมาก่อนเข้ากรมกอง) กับอาวุธปืนสูญหาย ส่งผลให้มีความขัดแย้งภายในหน่วย เมื่อผู้บังคับบัญชาตรวจพบก็จะมีการตั้งคณะกรรมการสอบ ทำให้เกิดความเครียดและกลัวถูกลงโทษ

 

 

นี่คือกลุ่มปัญหาที่พบในกำลังพลที่ปฏิบัติราชการสนามในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ และได้นำมาสู่โครงการ “ตรวจสุขภาพจิตกำลังพล” โดยกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข กระจายไปยังหน่วยอื่นนอกพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ด้วย แต่ปัญหาก็ยังไม่หมดไป ด้วยข้อจำกัดต่างๆ

  ถอดบทเรียน “ปลดปืนจากมือ”  

หากนำเหตุการณ์​กำลังพลใช้ความรุนแรงหลายๆ เหตุการณ์มาสรุปบทเรียน จะสามารถแยกกลุ่มปัญหาได้ดังนี้ 

1.เครียดจากการปฏิบัติหน้าที่ โดยมากเกิดในพื้นที่เสี่ยงภัย หรือพื้นที่ที่มีปัญหาความมั่นคง (ชายแดนทุกด้าน แต่ภาคใต้หนักสุด เพราะคนร้ายใช้วิธีการรบแบบ สงครามก่อการร้าย ลอบโจมตี ไม่ปะทะตรงๆ ทำให้ยิ่งเครียด) 

 

2.เครียดจากปัญหาส่วนตัว เช่น ทะเลาะกับภรรยา ภรรยามีชู้ (เพราะทหาร ตำรวจ เวลาปฏิบัติภารกิจ อาจไม่ได้กลับบ้านเป็นเวลานาน) หรือมีปัญหาหนี้สิน 

 

3.เครียดจากปัญหาภายในหน่วยงาน เช่น ทะเลาะกับผู้บังคับบัญชา แล้วไม่มีทางสู้ (เนื่องจากระบบทหาร เป็นระบบโซตัส มีการลงโทษ และอาจกลั่นแกล้งกันได้) หรือทะเลาะเรื่องผลประโยชน์ อย่างกรณีจ่าคลั่งที่โคราช ซึ่งมีปัญหากับผู้บังคับบัญชาเรื่องเงินกู้ซื้อบ้าน 

 

4.เป็นโรคจิต หวาดระแวง ซึ่งสาเหตุหลักๆ ก็มาจาก 3 ข้อแรก 

 

ประเด็นที่น่าสนใจก็คือ กองทัพจะล้อมคอกปัญหาที่ว่านี้อย่างไร ซึ่งต้องเริ่มจากการยอมรับปัญหาเสียก่อน ไม่ใช่พยายามปกปิด หรือซุกปัญหาไว้ใต้พรม ที่สำคัญการประเมินสภาวะเครียด หรือภาวะทางจิตไม่ปกติ ต้องทำกันอย่างจริงจัง มีวงรอบชัดเจน

ชมคลิป >>