เนชั่นทีวี

ข่าว

ไทยเพลียหรือพุ่ง? เปิด 3 ประเด็นอ่อนไหว เทียบข้อดี-ข้อเสีย ดีลภาษีสหรัฐฯ 19% แลก 5 เงื่อนไข

18 พ.ย. 2569 | apirak_pra

ไทยเพลียหรือพุ่ง? เปิด 3 ประเด็นอ่อนไหว เทียบข้อดี-ข้อเสีย ดีลภาษีสหรัฐฯ 19% แลก 5 เงื่อนไข

"อ.กฤษฎา บุญเรือง" วิเคราะห์เจาะลึกข้อตกลงภาษีต่างตอบแทนไทย-สหรัฐฯ 19% แลก 5 เงื่อนไข ชี้ 3 ประเด็นอ่อนไหว พร้อมเทียบชัด 3 ข้อดี และ 3 ความเสี่ยงที่ไทยต้องแบกรับ

"อ.กฤษฎา บุญเรือง" วิเคราะห์เจาะลึกข้อตกลงภาษีต่างตอบแทนไทย-สหรัฐฯ 19% แลก 5 เงื่อนไข ชี้ 3 ประเด็นอ่อนไหว พร้อมเทียบชัด 3 ข้อดี และ 3 ความเสี่ยงที่ไทยต้องแบกรับ

KEY

POINTS

  • ไทยบรรลุข้อตกลงการค้ากับสหรัฐฯ โดยยอมรับเงื่อนไข 5 ข้อ เช่น การเปิดตลาดและการแก้กฎหมาย เพื่อแลกกับการกำหนดเพดานภาษีนำเข้าที่ 19%
  • ข้อตกลงดังกล่าวมีประเด็นอ่อนไหวที่ถูกวิจารณ์ เนื่องจากสวนทางกับข้อเสนอของภาคเอกชนไทย โดยเฉพาะการเปิดตลาดสินค้าเกษตรและการแก้ไขกฎหมายสำคัญหลายด้าน
  • ข้อดีของข้อตกลงคือช่วยรักษาตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทยไว้ได้ และอาจดึงดูดการลงทุนด้านเทคโนโลยีจากสหรัฐฯ เพิ่มขึ้น
  • ข้อเสียและความเสี่ยงที่สำคัญคือผลกระทบอย่างรุนแรงต่อเกษตรกรผู้เลี้ยงสุกร และการสูญเสียอธิปไตยทางนโยบายจากการยอมไม่เก็บภาษีบริการดิจิทัล

ภายหลังการลงนามในแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) ว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกา ซึ่งกำหนดกรอบเพดานภาษีนำเข้าที่ 19% แลกกับการที่ไทยต้องเปิดตลาดและปรับแก้กฎระเบียบภายในประเทศ 5 ด้านหลัก ได้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางถึงความคุ้มค่าและผลกระทบที่จะตามมา

 

เกี่ยวกับเรื่องนี้ อาจารย์กฤษฎา บุญเรือง นักวิชาการอิสระจากสหรัฐอเมริกา ได้วิเคราะห์เจาะลึกถึง 3 ประเด็นที่มีความอ่อนไหวและสวนทางกับข้อเสนอของภาคเอกชนไทย พร้อมเปรียบเทียบ 3 ข้อดี และ 3 ข้อเสียสำคัญของดีลนี้ไว้อย่างน่าสนใจ ดังนี้

เปิด 3 ประเด็นอ่อนไหว-สวนทางข้อเสนอเอกชนไทย

  1. การเปิดตลาดสินค้าเกษตรและมาตรฐานอาหาร สวนทางข้อเสนอหอการค้าไทย: ก่อนหน้านี้หอการค้าไทยเคยเน้นย้ำว่าห้ามยอมให้มีการ "เปิดตลาดฝ่ายเดียว" ให้ฝั่งสหรัฐฯ และอย่าด่วนยอมรับมาตรฐานสินค้าเกษตรของสหรัฐฯ เพื่อปกป้องเกษตรกรและผู้ประกอบการ SME ไทย แต่ข้อตกลงที่ออกมากลับสวนทางกับแนวทางดังกล่าว

  2. การปรับแก้กฎหมายและโครงสร้างภายใน 4 ด้านใหญ่: ไทยยอมรับเงื่อนไขในการแก้กฎหมายและกติกาเชิงโครงสร้างสำคัญถึง 4 ด้าน ได้แก่ กฎหมายแรงงาน, การปราบปรามการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา, การเปิดเสรีดิจิทัล (งดเว้นการเก็บภาษีบริการดิจิทัล) และการผ่อนคลายสัดส่วนการถือหุ้นของต่างชาติในธุรกิจโทรคมนาคม จนเกิดคำถามสำคัญว่าข้อตกลงนี้ "มากเกินไปหรือไม่ และสมดุลกับสิ่งที่ได้รับกลับมาหรือเปล่า"

  3. ความไม่สมดุลของสิ่งตอบแทน (ไม่ยื่นหมูยื่นแมว): ตามหลักการเจรจาการค้าควรยึดหลัก "ยื่นหมูยื่นแมว แบบมีผลบังคับใช้พร้อมกัน" และไม่ยอมรับข้อตกลงที่เสียเปรียบฝ่ายเดียว แต่แนวทางตามข่าวที่ปรากฏคือรัฐบาลไทยยอมแลกเงื่อนไขเชิงโครงสร้างถึง 5 ข้อ เพื่อแลกกับเพดานภาษี 19% ซึ่งเป็นเพียงอัตราภาษีตอบโต้ขั้นฐานที่สหรัฐฯ ตั้งไว้เท่านั้น

เทียบชัด "3 ข้อดี - 3 ข้อเสีย" ดีลนี้ไทยเพลียหรือพุ่ง?

ฝั่งข้อดี (Pros) ที่ไทยได้รับ

  1. รักษาตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทยไว้ได้ทันที: สหรัฐฯ ถือเป็นตลาดส่งออกหลักที่มีสัดส่วนราว 18% ของการส่งออกไทยทั้งหมด การตรึงอัตราภาษีไว้ที่ 19% ช่วยลดแรงกระแทกจากการที่เคยถูกขู่เก็บภาษีสูงถึง 36%

  2. ยังมี "กันชนทางกฎหมาย" เหลืออยู่ก่อนบังคับใช้จริง: แม้จะยอมรับหลักการ 5 ข้อในแถลงการณ์ร่วม แต่รัฐบาลยังวางเงื่อนไขว่าข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ต้องผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภาและการทำประชาพิจารณ์ ซึ่งเปิดช่องให้รัฐบาลใช้เสียงคัดค้านของประชาชนและเกษตรกรในประเทศเป็นเครื่องมือต่อรองปรับลดรายละเอียดในขั้นตอนต่อไปได้

  3. ดึงดูดการลงทุนกลุ่มเทคโนโลยีและโทรคมนาคมจากสหรัฐฯ: การงดเว้นภาษีบริการดิจิทัลและการผ่อนคลายกฎเกณฑ์ด้านโทรคมนาคม สอดรับกับนโยบายของรัฐบาลในการดึงดูดกลุ่มบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ (Big Tech) และธุรกิจศูนย์ข้อมูล (Data Center) ของสหรัฐฯ ให้เข้ามาลงทุนในไทย

 

ฝั่งข้อเสียและความเสี่ยง (Cons & Risks) ที่ต้องเฝ้าระวัง

  1. ตกอยู่ใน "กับดักกรอบความร่วมมือ" เต็มรูปแบบ: หากฝ่ายไทยดำเนินการล่าช้า หรือประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เปลี่ยนใจ สหรัฐฯ ก็ยังสามารถหยิบยกมาตรการอื่นมาบีบไทยเพิ่มได้ทุกเมื่อ เช่น การไต่สวนตามมาตรา 301 เรื่องกำลังการผลิตส่วนเกินที่สหรัฐฯ กำลังดำเนินการอยู่

  2. ผลกระทบอย่างรุนแรงต่อภาคเกษตรและผู้บริโภคในประเทศ: การเปิดทางให้เนื้อหมูที่มีสารเร่งเนื้อแดงและเครื่องในสัตว์ราคาถูกจากสหรัฐฯ ทะลักเข้ามาในไทย จะส่งผลกระทบต่อผู้เลี้ยงสุกรและเกษตรกรไทยอย่างหนัก รวมถึงเกิดคำถามใหญ่ด้านมาตรฐานความปลอดภัยทางอาหารของผู้บริโภค

  3. สูญเสียอธิปไตยทางนโยบายดิจิทัลและโครงสร้างพื้นฐาน: การยอมไม่เก็บภาษีบริการดิจิทัลทำให้ไทยเสียโอกาสในการจัดเก็บรายได้จากแพลตฟอร์มยักษ์ใหญ่ของสหรัฐฯ ในระยะยาว ขณะที่การเปิดทางให้ต่างชาติถือหุ้นในธุรกิจโทรคมนาคมเพิ่มขึ้น อาจกระทบต่อความมั่นคงทางโครงสร้างพื้นฐานด้านการสื่อสารของชาติ

ทั้งนี้ นักวิเคราะห์เตือนให้จับตาความเสี่ยงด้านการเมืองในประเทศอย่างใกล้ชิด เพราะเมื่อรายละเอียดของเงื่อนไขทั้ง 5 ข้อถูกเปิดเผยต่อสาธารณะในชั้นการทำประชาพิจารณ์และรัฐสภา รัฐบาลอาจต้องเผชิญกับแรงต่อต้านอย่างหนักจากกลุ่มเกษตรกร สหภาพแรงงาน และภาคประชาสังคม ซึ่งอาจลุกลามจนบั่นทอนเสถียรภาพของรัฐบาลเองได้ในอนาคต
 

ข่าวล่าสุด