ตรงนี้ผมยังไม่เรียกว่า “ผิดปกติ” เพราะมันอาจมีคำอธิบายธรรมดามาก เงินต้นอาจถูกชำระคืนบางส่วน อาจเป็นคนละวันอ้างอิง หรือเป็นการลงตัวเลขคนละฐาน แต่ในงานตรวจสอบ เราไม่ควรเดา คำถามที่ควรถามคือ 1,440,469,809.26 บาทเป็นยอดอะไร และ 1,343,127,369.60 บาทเป็นยอดอะไร? ส่วนต่าง 97,342,439.66 บาทเกิดจากอะไร? และถ้าเป็นการชำระคืน เงินเกือบ 100 ล้านบาทนั้น ชำระเมื่อไร ชำระด้วยอะไร และเข้าที่ไหน?
นี่จึงทำให้ เอกสารประกอบรายการเงินให้กู้ยืมที่ระบุอยู่ในสารบัญบัญชีทรัพย์สิน น่าสนใจขึ้นมาอีกมาก เพราะเอกสารนั้นน่าจะตอบเรื่องนี้ได้โดยไม่ต้องคาดเดา
พูดง่าย ๆ คือ ทรัพย์สินส่วนใหญ่มหาศาลของ สามี สส.คนนี้ ผูกอยู่กับสิทธิเรียกร้องต่อบริษัทคริปโตที่ภายหลังล้ม และเงินกู้เดิม 1,440 ล้านบาทในเวลานั้น คิดคร่าวๆ ก็ประมาณ 47 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ตรงนี้ผมเริ่มสงสัยจริงๆ ว่า ชายอายุประมาณ 24–25 ปี เอาเงินประมาณ 47 ล้านดอลลาร์มาจากไหน เพื่อปล่อยกู้ 3AC?
ผมจึงไล่ย้อนประวัติของ Taiyang Zhang และพบว่าเขาไม่ใช่โนเนมในโลกคริปโต เขาเป็นผู้ร่วมก่อตั้ง Republic Protocol ซึ่งต่อมากลายเป็น Ren Protocol และมีประวัติเชื่อมโยงกับธุรกิจคริปโตอีกหลายแห่ง
แล้วผมก็ไปเจอเอกสารในคดีล้มละลาย FTX ซึ่งทำให้เรื่องน่าสนใจขึ้นมาอีกระดับ เพราะเอกสารระบุว่า บริษัทที่อยู่เบื้องหลัง Ren สามแห่ง ได้แก่ Dappbase Pty Ltd, MPC Technologies Pte Ltd และ Dappbase Ventures Ltd ถูก Maclaurin Investments ซึ่งเดิมคือ Alameda Ventures เข้าซื้อในเดือนมกราคม 2021
ลองดูช่วงเวลาให้ดีครับ
มกราคม 2021 — Alameda ซื้อบริษัท Ren
4 มีนาคม 2021 — Zhang ให้ 3AC กู้ประมาณ 47 ล้านดอลลาร์
ห่างกันประมาณเดือนกว่า ๆ
ผมจึงพยายามไล่ต่อว่า Alameda ซื้อ Ren เท่าไร และ Zhang ได้รับเงินจากดีลนี้เท่าไร? เพราะถ้าได้ตัวเลขนี้ หลายอย่างอาจต่อกันได้ทันที
แต่ตรงนี้ต้องแฟร์กับ Zhang ผมยังไม่มีหลักฐานว่าเงินที่ให้ 3AC กู้มาจากการขาย Ren ให้ Alameda เงินสองก้อนอาจเกี่ยวกัน หรืออาจไม่เกี่ยวกันเลยก็ได้ แต่ช่วงเวลาที่ใกล้กันมาก ทำให้ สัญญาซื้อกิจการฉบับจริง กลายเป็นเอกสารสำคัญที่ควรตามต่อ
แล้วผมกลับไปอ่านบัญชี ป.ป.ช. อีกรอบ และคราวนี้เจอชื่อคนอีกคนหนึ่ง “Wilson Pao” ชื่อเขาปรากฏอยู่ตรงรายการเงินกู้ 1,440 ล้านบาทของ Three Arrows Capital คำถามคือ Wilson Pao คือใคร?
ค้นชื่อธรรมดาแทบไม่เจออะไร แต่พอไล่เข้าไปในเอกสารคดี 3AC ที่สหรัฐฯ กลับพบชื่อ Cheuk Yao Pau ซึ่งถูกผู้ชำระบัญชีของ 3AC ระบุเป็นหนึ่งใน Discovery Targets ที่ต้องการข้อมูลเกี่ยวกับกิจการของ 3AC และในฐานข้อมูลคดีต่างประเทศยังปรากฏชื่อเต็มว่า Wilson Cheuk Yao Pau ที่น่าสนใจยิ่งกว่านั้น มีรายงานร่วมสมัยเกี่ยวกับคดีระบุ Cheuk Yao Pau ว่าเป็น director ของ 3AC
แต่ตรงนี้ผมขีดเส้นใต้ไว้ก่อนว่า เอกสารศาลที่ผมตรวจได้ยืนยันชัดว่า Pau เป็น Discovery Target ส่วนตำแหน่ง director ปรากฏในรายงานข่าวเกี่ยวกับคดี ดังนั้นผมยังไม่ฟันธงเรื่องตำแหน่งจนกว่าจะเห็นเอกสารบริษัทโดยตรง แต่ถ้า Wilson Pao ในบัญชี ป.ป.ช. คือ Wilson Cheuk Yao Pau ในคดี 3AC จริง คำถามต่อไปน่าสนใจมาก
เขามีบทบาทอะไรในเงินกู้ 1,440 ล้านบาทของ Taiyang Zhang?
เป็นผู้แทน 3AC? เป็นคนลงนาม? เป็นคนจัดดีล? หรือเป็นเพียงผู้ติดต่อ?
และตรงนี้ยิ่งทำให้เอกสารประกอบเงินกู้ที่ยื่นต่อ ป.ป.ช. สำคัญขึ้นไปอีก เพราะเอกสารชุดเดียวอาจตอบได้ทั้ง Wilson Pao คือใคร เงินกู้ทำกันอย่างไร และเงินเกือบ 100 ล้านบาทที่ต่างกันนั้นหายไปไหน หรือถูกชำระอย่างไร
เมื่อขุดต่อไปยังคนและบริษัทที่อยู่รอบเส้นทางธุรกิจของ Zhang เรื่องก็ยิ่งน่าสนใจ แต่ผมต้องย้ำก่อนว่า การรู้จัก ทำธุรกิจด้วย หรืออยู่บริษัทเดียวกับคนที่ทำผิด ไม่ได้แปลว่าตัวเองทำผิด
Zhang เคยถูกระบุว่า เป็นผู้ร่วมก่อตั้ง Virgil Capital ต่อมา Stefan Qin ผู้ควบคุม Virgil Capital และกองทุน Virgil Sigma รับสารภาพความผิดฐาน securities fraud ในสหรัฐฯ และถูกศาลพิพากษาจำคุก 7 ปีครึ่ง
อีกด้านหนึ่ง Zhang มีความสัมพันธ์กับ Su Zhu ผู้ร่วมก่อตั้ง 3AC มีรายงานว่าทั้งคู่เป็นเพื่อนสนิทและเคยร่วมกันบริจาคเงินให้ Singapore Chess Federation หลัง 3AC ล้ม Su Zhu ถูกจับที่สนามบิน Changi และถูกสั่งจำคุก 4 เดือน เพราะไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาลในกระบวนการชำระบัญชี ซึ่งต้องย้ำว่า ไม่ใช่โทษจำคุกจากคำพิพากษาว่าฉ้อโกง
ส่วนบริษัท Ren ของ Zhang ถูกซื้อโดย Alameda Ventures ซึ่งเชื่อมไปถึง Sam Bankman-Fried ผู้ก่อตั้ง FTX/Alameda ที่ต่อมาถูกศาลสหรัฐฯ พิพากษาจำคุก 25 ปี จากคดีฉ้อโกง
ทั้งหมดนี้ ไม่ได้พิสูจน์ว่า Zhang ทำผิดอะไร และผมไม่ใช้การที่คนรอบตัวเขาบางคนติดคุกเป็นหลักฐานว่าเขาเป็น “สแกมเมอร์”
แต่เมื่อคนคนหนึ่งปรากฏอยู่ในเส้นทาง Virgil → Ren → Alameda/FTX → 3AC ขณะที่บุคคลสำคัญหลายคนในวงเหล่านี้ ภายหลังมีทั้งคดีอาญา การจำคุก และธุรกิจที่ล้มครั้งใหญ่ และคนคนเดียวกันนี้สามารถปล่อยกู้ให้ 3AC ได้ถึง 1,440 ล้านบาทตั้งแต่อายุประมาณ 24–25 ปี ผมคิดว่าการถามว่า เงินมาจากไหน และธุรกรรมเหล่านี้มีโครงสร้างอย่างไร เป็นคำถามที่สมควรถามอย่างยิ่ง
แต่ยังมีอีกเรื่องหนึ่งที่ทำให้ผมหยุดดูอยู่นาน หนึ่งในบริษัท Ren ที่เอกสาร FTX ระบุว่า Maclaurin/Alameda ซื้อไปตั้งแต่ปี 2021 คือ Dappbase Ventures Limited แต่วันที่ 22 สิงหาคม 2024 กลับมีคดีใน British Virgin Islands ชื่อ Zhang Taiyang v. The Registrar of Corporate Affairs เอกสารระบุผู้ยื่นคำร้องว่า “Zhang Taiyang, of Bangkok, Thailand” และ Zhang เป็นผู้ไปขอศาลให้ restore หรือ คืนสถานะ Dappbase Ventures Limited
ตรงนี้คำถามเกิดขึ้นทันทีว่า ถ้า Maclaurin/Alameda ซื้อบริษัทนี้ไปตั้งแต่มกราคม 2021 แล้ว ทำไมอีกกว่า 3 ปีต่อมา Taiyang Zhang จึงเป็นคนไปขอศาล BVI ให้คืนสถานะบริษัท? เขายังเป็นกรรมการอยู่หรือไม่? ยังถือหุ้นหรือมี beneficial interest อยู่? เป็นเจ้าหนี้? หรือมีสิทธิทางกฎหมายอื่น?
อาจมีคำอธิบายธรรมดามากก็ได้ และต้องย้ำว่า การ restore บริษัทไม่ใช่หลักฐานการกระทำผิด ยิ่งหลังจากนั้นไม่นาน Dappbase Ventures ก็เข้าสู่กระบวนการ liquidation จึงเป็นไปได้ว่าอาจต้องคืนสถานะบริษัทก่อนเพื่อสะสางทรัพย์สิน หนี้สิน หรือดำเนินการชำระบัญชี แต่คำถามสำคัญคือ Zhang ยื่นคำร้องในฐานะอะไร?
เพราะคำตอบนั้นจะบอกเราว่า หลัง Alameda ซื้อ Dappbase ไปแล้ว Zhang ยังมีความสัมพันธ์ทางกฎหมายกับบริษัทอย่างไร
ขุดมาถึงตรงนี้ ผมจึงย้อนกลับมาที่ สส.รังสิมันต์ โรม คุณโรมครับ ถ้าคุณมีหลักฐานอยู่แล้ว ผมก็รอดูว่าหลักฐานนั้นคืออะไร แต่จากที่ผมลองไล่ข้อมูลและเอกสารทั้งหมดมา ผมคิดว่ามี 3 ลายแทงสำคัญ ที่น่าเดินต่อ เพราะเอกสารสามชุดนี้อาจตอบคำถามหลายอย่างที่ตอนนี้ยังค้างอยู่
หนึ่ง - เอกสารประกอบรายการ “เงินให้กู้ยืม” ที่ยื่นต่อ ป.ป.ช. นี่อาจเป็นเอกสารสำคัญที่สุด เพราะนอกจากจะอธิบายโครงสร้างเงินกู้และบทบาทของ Wilson Pao แล้ว ยังควรตอบได้ว่า 1,440,469,809.26 บาท กับ 1,343,127,369.60 บาท ต่างกัน 97,342,439.66 บาทเพราะอะไร หากเป็นการชำระคืน ก็ควรตามต่อว่าเงินคืนเมื่อไร ผ่านช่องทางไหน และมีหลักฐานการรับเงินอย่างไร
สอง - เอกสารการซื้อกิจการ Ren โดย Maclaurin Investments/Alameda Ventures ในเดือนมกราคม 2021 โดยเฉพาะสัญญาซื้อกิจการ มูลค่าของดีล ผู้รับเงิน และวิธีการชำระ เพราะธุรกรรมนี้เกิดขึ้นก่อน Zhang ให้ 3AC กู้เงินราว 47 ล้านดอลลาร์เพียงประมาณเดือนกว่าๆ หากเห็นเอกสารชุดนี้ เราอาจตอบได้ว่าเงิน 1,440 ล้านบาท มีที่มาอย่างไร หรืออาจพิสูจน์ในทางกลับกันว่า เงินสองก้อนนี้ไม่มีอะไรเกี่ยวข้องกันเลย
สาม - คำร้องฉบับเต็มในคดี Zhang Taiyang v. The Registrar of Corporate Affairs ที่ BVI เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2024 เพราะประเด็นสำคัญไม่ใช่แค่ว่า Zhang ไปขอ restore Dappbase Ventures Limited ทำไม แต่คือ เขาไปยื่นในฐานะอะไร ในเมื่อเอกสารคดี FTX ระบุว่า Maclaurin/Alameda acquired บริษัทนี้ไปตั้งแต่ปี 2021 เขายังเป็นกรรมการ? ผู้ถือหุ้น? beneficial owner? เจ้าหนี้? หรือมีสิทธิทางกฎหมายอย่างอื่น?
ผมคิดว่าสามชุดนี้อาจทำให้ภาพที่ยังขาดอยู่ชัดขึ้นมาก และถ้าคุณโรม ยังไม่ได้เดินสามทางนี้ ผมฝากลายแทงไว้ให้ครับ เสียดายอย่างเดียว วันนี้ผมไม่ได้เป็น สส.แล้ว และไม่ได้ทำหน้าที่ฝ่ายค้าน ไม่งั้นเรื่องนี้มันกว่านี้อีกเยอะ เพราะตอนเป็น สส. เราไม่ได้มีแค่ข้อมูลที่ประชาชนเห็นอยู่บนอินเทอร์เน็ต เรามีกลไกของสภา มีช่องทางทำหนังสือถึงหน่วยงาน ขอข้อมูล ตั้งกระทู้ เรียกเอกสาร และตามคำตอบอย่างเป็นทางการได้
ผมเคยอยู่ตรงนั้น ผมรู้ว่าถ้าจะเดินต่อ ต้องเดินตรงไหน วันนี้ผมไม่มีอำนาจหรือช่องทางในฐานะ สส.เหล่านั้นแล้ว แต่ คุณโรมยังมี เพราะฉะนั้น ถ้าหลักฐานที่คุณโรม มีอยู่ยังไม่ถึงสามจุดนี้ ผมฝากไว้ให้ลองเดินต่อ ตามเอกสารเงินกู้ 1,440 ล้านบาท และส่วนต่าง 97.34 ล้านบาท ตามสัญญาที่ Alameda ซื้อ Ren และตามคำร้อง BVI ให้รู้ว่า Zhang ใช้สถานะอะไรในการขอคืนชีพบริษัทที่เอกสาร FTX ระบุว่าถูกซื้อไปแล้ว
สามเรื่องนี้อาจไม่มีอะไรเลยก็ได้ ถ้าเอกสารอธิบายทุกอย่างได้ ก็ต้องให้ความเป็นธรรมกับคุณสุชาดาและสามีของเธอ แต่ถ้าเอกสารเปิดประตูไปสู่อีกเรื่องหนึ่ง ก็เดินต่อจากหลักฐาน ไม่ใช่จากข้อกล่าวหา ส่วนผมคงทำได้แค่ฝาก “ลายแทง” ไว้ตรงนี้ เพราะถ้าผมยังนั่งอยู่ในสภา และยังทำหน้าที่ฝ่ายค้านอยู่ เรื่องนี้ผมคงไม่หยุดแค่อ่านเอกสารบนอินเทอร์เน็ตแน่นอน
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในขณะนี้ Zhang สามีของ สส.สุชาดา ยังไม่ถือว่ามีความผิด เนื่องจากเป็นการตั้งคำถามและข้อสังเกตเพื่อให้มีการตรวจสอบเท่านั้น