อภิสิทธิ์ชี้ วิกฤตศรัทธาองค์กรอิสระ การเมืองแทรกแซงยึดสภา

28 สิงหาคม 2569 นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ เปิดสัมมนาถอยหลัง 30 ปี ชี้ต้นตอ วิกฤตศรัทธาองค์กรอิสระ เกิดจากฝ่ายบริหารและ พรรคการเมือง เข้าแทรกแซงกระบวนการตรวจสอบ สะท้อนวัฒนธรรมการเมืองไทย ไร้สปีริตความรับผิดชอบ ใช้ค่ายพรรครวบอำนาจยึดเสียงในสภาผู้แทนฯ และลามไปครอบงำ สว. เพื่อส่งคนของตนเข้าสู้องค์กรตรวจสอบ ชี้เตือนการ แก้รัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่ ต้องเร่งรื้อกลไกการสรรหา เพื่อตัดวงจรการแทรกแซง ไม่เช่นนั้นองค์กรอิสระจะไม่สามารถทำหน้าที่ได้อย่างแท้จริง


นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ ในฐานะกรรมาธิการกิจการศาล องค์กรอิสระ องค์กรอัยการ รัฐวิสาหกิจ องค์การมหาชน และกองทุน สภาผู้แทนราษฎร กล่าวเปิดการสัมมนาวิชาการ วิกฤตศรัทธาองค์กรอิสระ: ที่มาและทางออก ซึ่งจัดโดยคณะกรรมาธิการกิจการศาล องค์กรอิสระ องค์กรอัยการ รัฐวิสาหกิจ องค์การมหาชน และกองทุน สภาผู้แทนราษฎร ในหัวข้อ ถอดบทเรียน 30 ปี องค์กรอิสระ ว่า ปัญหาสำคัญในการทำงานการเมือง 30 ปี ความล้มเหลวที่สำคัญที่สุด คือ หลักความรับผิดชอบของนักการเมือง ที่ไม่เคยปฏิบัติได้อย่างจริงจัง ในต่างประเทศบางประเทศไม่มีองค์กรอิสระ ไม่มีการอภิปรายไม่ไว้วางใจ


แต่เมื่อสังคมทราบหรือเริ่มตรวจสอบความไม่ชอบมาพากล นักการเมืองจะแสดงความรับผิดชอบเองตั้งแต่ต้น เช่น ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย หรือแคนาดา ซึ่งถ้าเจ้าตัวไม่รับผิดชอบ พรรคการเมืองต้นสังกัดจะเป็นผู้จัดการ แต่ระบบพรรคการเมืองของไทยเกือบทุกพรรคมีลักษณะมีเจ้าของ จึงเป็นเรื่องยากที่จะใช้กลไกดังกล่าว ยกเว้นเจ้าของพรรคกับผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองของพรรคจะมีปัญหากัน

นายอภิสิทธิ์ ระบุว่า แนวคิดองค์กรอิสระเกิดขึ้นครั้งแรกในรัฐธรรมนูญ 2540 เพื่อมาตรวจสอบถ่วงดุลนักการเมืองที่ใช้อำนาจหรือเข้าสู่ตำแหน่งโดยไม่ชอบ แต่เมื่อวันนี้เกิดวิกฤตศรัทธาจนมีผู้เสนอให้โละทิ้ง และใช้คำสวยหรูให้ประชาชนชี้ขาดการเมือง แต่ตนไม่อยากให้ประเทศไทยวนอยู่ในวัฏจักรเหล่านี้ เริ่มแรกของการใช้องค์กรอิสระทุกคนเริ่มมีความหวัง แต่นักการเมืองก็ไม่ได้หยุดอยู่กับที่เพื่อหาวิธีการแทรกแซงองค์กรอิสระและวุฒิสภาที่มีอำนาจการสรรหากรรมการองค์กรอิสระ จนรัฐธรรมนูญ 2550 ได้แก้ปัญหาที่มาวุฒิสภาโดยใช้ สว.ลูกผสมมีทั้งสรรหาและการแต่งตั้ง แต่ก็ยังไม่พ้นข้อครหา


จนกระทั่งรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน 2560 ที่คณะรัฐประหารลงมาเล่นทางการเมืองด้วยตนเอง และใช้ระบบเลือก สว.อย่างปัจจุบัน จนการแทรกแซงครบวงจรยึดวุฒิสภาเพื่อส่งคนเข้าไปอยู่ในองค์กรอิสระ และหากบุคคลเหล่านั้นเชื่อมโยงนักการเมืองที่มีอำนาจบริหาร กลไกครบวงจรก็จะเกิดขึ้น ดังนั้น ที่มาขององค์กรอิสระจึงเป็นหัวใจสำคัญ

นายอภิสิทธิ์ ยังระบุว่า ปัจจุบันยังมีปัญหาที่เพิ่มเข้ามาใหม่เพื่อปิดกั้นการตรวจสอบจากภายนอก ดังนั้น ที่มาขององค์กรอิสระจะถูกยึดแล้ว แต่ก็ยังเกิดกลไกการปิดกั้นการตรวจสอบองค์กรอิสระ มีองค์กรสามารถวินิจฉัยที่ขัดต่อคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญก็ได้ หรือไม่แจ้ง ไม่แถลงข่าวการชี้มูลก็ได้ ดังนั้น จึงไม่แปลกที่กรรมาธิการฯ จะมีการพูดคุยกันถึงวิกฤตศรัทธาองค์กรอิสระ


นายอภิสิทธิ์ ยังเสนอทางออกว่า หากมีโอกาสการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ก็ถือเป็นโอกาสทอง และตนยังยืนยันถึงความสำคัญขององค์กรอิสระ ตราบใดที่นักการเมืองยังไม่สามารถกำกับดูแลกันเองได้ แต่การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ยังมีอุปสรรค ก็ควรจะมีการแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน ทั้งที่มาขององค์กรอิสระและที่มาของวุฒิสภาที่มาทำหน้าที่คัดสรรองค์กรอิสระ รวมถึงกลไกใดที่บิดเบี้ยว เช่น รัฐธรรมนูญที่เป็นอุปสรรคในการตรวจสอบการทำหน้าที่ ป.ป.ช. ที่รัฐธรรมนูญให้อำนาจประธานรัฐสภาใช้ดุลยพินิจไม่ส่งศาลยุติธรรมตรวจสอบได้ ก็จะต้องแก้ไข เพื่อให้องค์กรอิสระที่ใช้อำนาจตรวจสอบถูกตรวจสอบได้เช่นกัน


นายอภิสิทธิ์ ยังกล่าวอีกว่า หากวันนี้พรรคการเมืองจะโดยเปิดเผยหรือแอบยึดครองวุฒิสภาเพื่อส่งคนเข้าไปอยู่ในองค์กรอิสระ และองค์กรอิสระก็ช่วยเหลือฝ่ายบริหาร และไม่ให้วุฒิสภาผิด และไม่มีใครตรวจสอบองค์กรอิสระได้ เพราะประธานรัฐสภายืนขวางอยู่ ตนก็รู้สึกว่าคนเหล่านี้ใช้สิทธิเสรีภาพล้มล้างการปกครองหรือไม่ เพราะหลักประชาธิปไตยไม่ใช่เพียงการเลือกตั้ง แต่เป็นหลักการรับผิดชอบต่อประชาชน

"อภิสิทธิ์" ชี้ยังไม่มีคำตอบจะได้ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ เตือนระวังมีการสมยอมเลือกตั้ง ส.ส.ร.

ต่อมา นายอภิสิทธิ์ กล่าวปิดการสัมมนาวิชาการ "วิกฤตศรัทธาองค์กรอิสระ: ที่มาและทางออก" ซึ่งจัดโดยคณะกรรมาธิการฯ โดยกล่าวว่า การจัดสัมมนาในครั้งนี้ทำให้เห็นความสำคัญของการร่วมมือกันแก้ไขและร่วมตรวจสอบการใช้อำนาจของนักการเมือง การปรับปรุงกฎหมายต่าง ๆ รวมถึงการหารูปแบบและโอกาสในการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แม้จะยังไม่มีคำตอบว่า จะได้ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่

แต่ตนขอเตือนให้ระวังว่าจะมีการสมยอมกัน (ฮั้ว) ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ (ส.ส.ร.) ซึ่งจะยิ่งทำให้สถานการณ์รุนแรงขึ้น จึงขอให้ประชาชนตื่นตัวและติดตามอย่างใกล้ชิดต่อไป