ข่าว
18 ส.ค. 2569 | natthanan_chu
วิกฤตขยะพิษไทยอ่วม! "กากอุตสาหกรรม" หลุดระบบนับล้านตัน "ชาวปราจีนฯ" ลุกฮือต้าน "EEC" หวั่นกลายเป็น "ถังขยะพิษหลังบ้าน" เตือนภัยภาคตะวันออกวิกฤตหนัก
KEY
POINTS
18 สิงหาคม 2569 จากกรณีการรวมตัวเคลื่อนไหวอย่างเข้มข้นของ "เครือข่ายปราจีนบุรีเข้มแข็ง" ที่เดินทางไปปักหลักคัดค้านการขยายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) เข้าสู่พื้นที่จังหวัดปราจีนบุรี
ชนวนเหตุสำคัญไม่ได้มีเพียงความกังวลเรื่องการกว้านซื้อที่ดินของกลุ่มทุน แต่เกิดจาก "แผลเก่าที่ยังไม่เคยหาย" อย่างปัญหากากอุตสาหกรรมและขยะสารเคมีอันตรายที่ถูกขบวนการมืดลักลอบนำมาเททิ้ง ฝังกลบในพื้นที่เกษตรกรรมและป่าชุมชนอย่างต่อเนื่อง
จนชาวบ้านหวั่นเกรงว่า การถูกดึงเข้าสู่แผนพัฒนา EEC จะยิ่งบีบให้ปราจีนบุรีกลายเป็นเพียง "ถังขยะพิษหลังบ้าน" รองรับมลพิษเน่าเสียจากภาคอุตสาหกรรมโดยไม่มีระบบเยียวยาและคุ้มครองที่แท้จริง
ความหวาดกลัวของประชาชนไม่ได้เกิดขึ้นอย่างลอยๆ แต่สะท้อนชัดผ่านข้อมูลสถิติของหน่วยงานราชการ มูลนิธิ และองค์กรเอกชนที่ดูแลสิ่งแวดล้อม อาทิ กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) และมูลนิธิบูรณะนิเวศ ซึ่งตอกย้ำว่าวิกฤตการลักลอบทิ้งกากพิษในประเทศไทยได้ก้าวสู่ระดับอาชญากรรมสิ่งแวดล้อมเชิงโครงสร้าง
ปราจีนฯ ผวา EEC กลายเป็นถังขยะพิษ: ชาวบ้านรวมตัวต้านขยายเขตเศรษฐกิจพิเศษ หวั่นปัญหากากอุตสาหกรรมลุกลาม
โดย มูลนิธิบูรณะนิเวศ (EARTH) ได้รวบรวมสถิติเหตุลักลอบทิ้งกากและของเสียในไทยปี 2568 (ที่มีการเผยแพร่สู่สาธารณะ) พบกรณีการลักลอบทิ้งกากและของเสียรวม 31 ครั้ง
แบ่งเป็นการปล่อยน้ำเสียสู่แหล่งน้ำสาธารณะ 17 ครั้ง (คิดเป็น 55%)
การลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรม 14 ครั้ง (คิดเป็น 45%)
สำหรับพื้นที่วิกฤตที่มีการลักลอบทิ้งสูงสุด (สะสมถึงปี 2569)
จากรายงานสถิติตั้งแต่ปี 2560 ถึงสิงหาคม 2569 พบว่าปัญหาการลักลอบทิ้งน้ำเสียและกากขยะอุตสาหกรรมกระจุกตัวหนาแน่นที่สุดในพื้นที่ภาคกลางและภาคตะวันออก
ต้นทุนการกำจัดที่สูง เนื่องจากค่าบริการกำจัดกากอุตสาหกรรมอย่างถูกต้องมีราคาแพง บทลงโทษต่ำเกินไปโดยโทษปรับและบทลงโทษทางกฎหมายต่ำกว่าผลประโยชน์ที่ได้จากการเลี่ยงค่ากำจัด ทำให้ผู้ประกอบการนอกระบบมองว่าคุ้มความเสี่ยง รวมถึงการขยายตัวของโรงงานรีไซเคิลที่มีการหลั่งไหลเข้ามาตั้งโรงงานรีไซเคิลและคัดแยกขยะอุตสาหกรรมในพื้นที่ภาคตะวันออกเป็นจำนวนมาก แต่มาตรการควบคุมและระบบติดตามเส้นทางการขนส่งกากยังมีช่องโหว่
ประเทศไทยมีกากอุตสาหกรรมอันตรายเกิดขึ้นราว 2.0 - 2.8 ล้านตันต่อปี แต่มีเพียง 40% (ประมาณ 1.1 ล้านตัน) เท่านั้นที่เข้าสู่ระบบกำจัดอย่างถูกต้อง ส่วนอีก 60% หรือกว่า 1.2 - 1.6 ล้านตันต่อปี คือปริมาณขยะพิษที่ไร้ร่องรอยในระบบและมีความเสี่ยงสูงที่จะถูกแอบนำไปเททิ้งในพื้นที่รกร้างหรือแหล่งน้ำสาธารณะ
ภาพการลักลอบทิ้งกากสารเคมี สารโซลเวนท์ และขยะพลาสติกสายไฟบดย่อยที่เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าในอำเภอกบินทร์บุรี และอำเภอศรีมหาโพธิ จังหวัดปราจีนบุรี
จึงเป็นบทพิสูจน์ที่ทำให้คนในพื้นที่ปักธงสู้ เพราะหากมาตรการทางกฎหมายและการจัดเก็บกากพิษของประเทศยังคงมีรอยรั่วปีละนับล้านตัน การขยายเขตเศรษฐกิจพิเศษ EEC เพิ่มเติม ย่อมหมายถึงวิกฤตมลพิษที่จะยิ่งขยายวงกว้างจนยากจะควบคุม
ภาพและข้อมูลจาก มูลนิธิบูรณะนิเวศ (EARTH)
