วัดใจ 'ช้อปออนไลน์' สะดวกแลก 'เสี่ยงถูกโกง'

หลายเสียงสะท้อนของผู้บริโภค ที่ต่างพูดถึงความประสบการณ์แย่ๆเมื่อพวกเขาสั่งซื้อสินค้า หรือ บริการบนโลกอินเตอร์เน็ต แต่ปรากฎว่าไม่เป็นไปตามคำสั่งซื้อ อาทิ สินค้าไม่ตรงตามที่โฆษณา สินค้าไม่มีคุณภาพ สั่งสินค้าแล้วไม่ได้รับ หรือแม้กระทั่งโอนเงินไปให้ร้านค้าแล้วติดต่อร้านค้าไม่ได้  ขณะที่ขั้นตอนดำเนินคดีกับร้านค้าที่หลอกหลวงผู้บริโภคก็ไม่สามารถทำได้ง่ายๆ แม้จะมีหลักฐานชัดเจนในการแจ้งความดำเนินคดีก็ตาม  อีกทั้งการตั้งข้อหาแก่ผู้กระทำผิดยังขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของเจ้าหน้าที่ตำรวจ สะท้อนการทำงานของหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องแบบเชิงรับ ไม่สามารถแก้ปัญหาได้ทันท่วงที 
ซึ่งในมุมผู้บริโภค พวกเขาเสนอแนะให้มีองค์กรส่วนกลางเพื่อดำเนินคดีเกี่ยวกับการซื้อขายออนไลน์โดยตรง หรือหน่วยงานกลางในการโอนเงินระหว่างผู้ค้าและผู้บริโภคเพื่อง่ายต่อจัดการ ป้องกัน กวาดล้างขบวนการโกงที่เกิดขึ้นมีในโลกออนไลน์  
เลขาธิการมูลนิธิเพื่อผู้บริโภค สารี อ๋องสมหวัง เผยว่า การร้องเรียนผู้บริโภค ศูนย์พิทักษ์สิทธิผู้บริโภค พบว่า ใน2562 มีการร้องเรียน 4,050 เรื่อง เป็นเรื่องทางออนไลน์ 667 เรื่อง ส่วนในปี2563 นี้ 5 เดือนแรกของปีพบมีการร้องเรียนแล้ว2,000 เรื่อง เป็นเรื่องทางออนไลน์ 492 เรื่อง หากดูในรายละเอียดพบว่า 19% ไม่ได้รับสินค้าที่สั่งซื้อ / 34%ร้องเรียนราคาสินค้าแพงเกินจริง และ 10% คือการโฆษณาเกินจริง 
ในขณะที่ข้อมูลของสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์หรือ ETDA กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอีเอส) ระบุว่า จากการให้บริการคำแนะนำและรับเรื่องร้องเรียนปัญหาซื้อ-ขายออนไลน์ ในช่วงเดือน ม.ค.-มี.ค. 2563 ที่ผ่านมา พบว่ามีการร้องเรียนถึง 4,786 ครั้ง  ส่วนใหญ่เป็นเรื่องของการขอคำปรึกษาเกี่ยวกับความน่าเชื่อถือของผู้ขายในออนไลน์ ก่อนการตัดสินใจซื้อของผู้บริโภคกว่า 40% รองมาคือการร้องเรียนเกี่ยวกับปัญหาที่ไม่ได้รับสินค้าหรือถูกหลอกลวงทางออนไลน์ 18% โดยประเภทของสินค้าที่พบปัญหาการซื้อขายออนไลน์มากที่สุด ได้แก่ สินค้าแฟชั่น และ อุปกรณ์ไอที 
เลขาธิการมูลนิธิเพื่อผู้บริโภค ยังย้ำว่าจากข้อมูลปัญหาทั้งหมด มีการประสานไปยังหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง แต่กว่า30%พบว่า หน่วยงานภาครัฐไม่สามารถจัดการเรื่องร้องเรียนได้ 
พ.ต.อ.ไพฑูรย์ พูลสวัสดิ์ ผกก.(สอบสวน)กก.4 กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับการคุ้มครองผู้บริโภค(บก.ปคบ) เผยว่า กรณีความเสียหายที่เกิดจากการซื้อขายออนไลน์ต้องดูเป็นกรณีไป  เมื่อเป็นคดีความก็มีหลายหน่วยงานเกี่ยวข้อง ในการบังคับใช้กฎหมาย ซึ่งขณะนี้สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ได้ตั้งกองบัญชาการ ปอท.ขึ้นมา เพื่อให้อำนาจหน้าที่กว้างมากขึ้น คาดว่าอนาคตน่าจะรับแจ้งความทางออนไลน์ได้
ด้าน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม พุทธิพงษ์ ปุณณกันต์ ยอมรับ ว่าคนไทยเข้าสู่การซื้อขายออนไลน์เร็วกว่าที่คาดไว้ โดยปัจจุบันคนไทยมีการใช้อินเทอร์เน็ต 47.5 ล้านราย 10 ปีที่ผ่านมามีการใช้อินเทอร์เน็ทเติบโตสูงกว่า 150% เฉลี่ยใช้วันละ 10 ชม.22 นาที มองในแง่ดีคือคนไทยสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีได้ไวขึ้น แต่ขณะเดียวกันปัญหาที่เกิดขึ้นจากการซื้อขายออนไลน์ พบแพลตฟอร์มนไลน์ส่วนใหญ่เป็นแพลตฟอร์มต่างชาติ  ซึ่งได้กำชับทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ  สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ( DBD ) กองป้องกันและปราบปรามการกระทำความผิดทางเทคโนโลยีสารสนเทศ ( ปท.) และกองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (บก.ปอท.) ในฐานะที่ถือกฏหมาย ต้องปฏิบัติการอย่างรวดเร็วใกล้ชิด แต่ทั้งนี้ ยอมรับว่าบางเรื่องกฏหมายตามไม่ทัน ต้องเดินหน้าแก้ไขเพื่อให้ทันท่วงที ก.ดิจิทัลฯเองก็เดินหน้าเต็มที่ อย่างการตั้งศูนย์ต่อต้านเฟคนิวส์ 24 ชม เพื่อประสานและส่งข้อมูลต่อให้หน่วยงานที่รับผิดชอบต่อไป
กรรณิการ์  รุ่งกิจเจริญกุล โต๊ะข่าวเศรษฐกิจ เนชั่นทีวี รายงาน