ตลอดช่วงชีวิตของการเป็นเกษตรกรไร่ข้าวโพดเลี้ยง 14 ปี ยอด จันทร์แป้น เพิ่งพบกับภัยคุกคามใหม่ ที่ทำให้ต้องใช้สารเคมีมากกว่าเดิม นี่คือหนอนกระทู้ ที่กำลังระบาดหนักในพื้นที่บ้านนายาง อำเภอพิชัย จังหวัดอุตดิตถ์ และพื้นที่ใกล้เคียง
หนอนกระทู้จะกัดกินยอดของต้นข้าวโพดอ่อนจนได้รับความเสีย เกษตรกรบอกว่ามีชาวบ้านที่ต้องไถ่ข้าวโพดทิ้งทั้งไร่ เพราะการระบาดของหนอนชนิดนี้ ไม่มีทางเลือกสำหรับ ชายวัย 60 ปี เจ้าของไร่ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จำนวน 40 ไร่ ที่ต้องอาศัยสารเคมีฆ่าแมลงชนิดเข้มข้นอีกเช่นเคย
แต่ในฐานะเจ้าของไร่ ยอด จันทร์แป้น ไม่ฉีดยาฆ่าแมลงด้วยตัวเอง เพราะรู้ดีว่าไม่ปลอดภัยต่อสุขภาพ แต่มีกลุ่มชาวบ้านอีกกลุ่มที่หารายได้เสริมจากความเสี่ยงนี้
สารเคมี 2 ชนิดถูกผสมลงไปในถัง 200 ลิตร ชาวบ้านบางคนใช้มือเปล่าในการผสมสารเคมี เพราะทำจนเคยชินและไม่คิดว่าจะเป็นอันตรายจนเกินไป น้ำยาที่ผสมเข้ากันแล้ว ถูกเทใส่ลงในเครื่องฉีดพ้น ชาวบ้านตั้งแถวหน้ากระดานเรียงหนึ่ง เดินฉีดจนทั่ว
ถ้ามีทางเลือก พวกเขาคงไม่อยากมีรายได้บนความเสี่ยงเหล่านี้ ...ที่ตึกอายุกรรม โรงพยาบาลพุทธชินราช จังหวัดพิษณุโลก วิโรจน์ รุ่งเจ็ก ไม่โชคดีเหมือนกับเกษตรกรคนอื่นๆ หลังจากผสมสารเร่งลำไยเขามีอาการพุพองตามผิวหนัง
วิโรจน์ ในวัย 51 ปี เป็นเกษตรกรที่รับจ้างฉีดสารเคมีในพื้นที่ตำบลวังนกแอ่น อำวังทอง จังหวัดพิษณุโลก มาเกือบ 5 ปีแล้ว งานที่ทำเป็นประจำทำให้เขามีอาการทางผิวหนังมาโดยตลอด จนกระทั้งล่าสุดที่มีอาการโคม่า เขาเชื่อว่าโรคที่เป็นส่วนหนึ่งมาจากการใช้สารเคมีทางการเกษตรที่สะสมมานาน
ข้อมูลจากระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข พบว่าในปี 2561 มีรายงานผู้ป่วยจากพิษสารกำจัดศัตรูพืชทุกชนิดทั้งหมด 6,079 คน คิดเป็นอัตราป่วย 12.95 ต่อแสนประชากร นอกจากนี้ยังพบผู้ป่วยจากพิษสารกำจัดแมลง 2,956 คน คิดเป็น อัตราป่วย 6.3 ต่อแสนประชากร