STORY : ประท้วงเดือดที่สเปน! เมื่อชีวิตคนชราถูกละเลย สังเวยทุนนิยมจนบีบยุบสภา

ชะตากรรมอันน่าสะเทือนใจของ "มารีการ์เมน อาบัสกัล" (Maricarmen Abascal) หญิงชราทุพพลภาพวัย 87 ปี ได้กลายเป็นสัญลักษณ์แห่งความเจ็บปวดและจุดเปลี่ยนหน้าประวัติศาสตร์การเมืองของสเปน เมื่อเธอถูกคำสั่งศาลบังคับขับไล่ออกจากอะพาร์ตเมนต์ในย่านเรติโร (Retiro) ซึ่งเป็นย่านหรูใจกลางกรุงมาดริด สถานที่ที่เธอเรียกว่า "บ้าน" และใช้อยู่อาศัยมานานกว่า 70 ปี

 

ความน่าเศร้าทวีคูณขึ้นจนกลายเป็นความโกรธแค้น เมื่อสหภาพผู้เช่าในมาดริด (Madrid Tenants' Union) ออกมาเปิดเผยข่าวร้ายว่า คุณยายได้เสียชีวิตลงแล้ว หลังจากถูกนำตัวส่งโรงพยาบาลในวันเดียวกับที่ถูกขับไล่ออกจากบ้านอย่างโหดร้าย

 

🔵 [ชนวนเหตุ: จากบ้าน 70 ปี สู่การขึ้นค่าเช่ามหาโหด 275%] 

หากย้อนกลับไป อะพาร์ตเมนต์แห่งนี้เปรียบเสมือนชีวิตทั้งชีวิตของอาบัสกัล ครอบครัวของเธอเช่าที่นี่มาตั้งแต่ปี 1956 โดยคุณพ่อของเธอเป็นผู้ทำสัญญาเช่า และเธอได้รับสิทธิ์เช่าอยู่อาศัยต่อเรื่อยมาหลังพ่อแม่เสียชีวิต ภายใต้ความคุ้มครองของสัญญาเช่าฉบับเก่า

 

แต่พายุลูกใหญ่ในบั้นปลายชีวิตก็ก่อตัวขึ้นในปี 2018 เมื่อบริษัทด้านการลงทุน "Urbagestion Desarrollo e Inversion SL" เข้าซื้อห้องพักแห่งนี้ด้วยมูลค่าราว 240,000 ยูโร (ประมาณ 207,000 ปอนด์)

บริษัทดังกล่าวบริหารงานโดยสองพี่น้องนักลงทุนและทนายความ คือ ริคาร์โด อะลองโซ เฟอร์นานเดซ และ เฟอร์นานโด อะลองโซ ฟูเอนเตส ซึ่งก่อตั้งบริษัทมาตั้งแต่ปี 2005 ทั้งคู่ไม่ใช่แค่นักลงทุนธรรมดา แต่มีความเชื่อมโยงกับธุรกิจอีกกว่า 10 แห่ง ทั้งอสังหาริมทรัพย์ การก่อสร้าง และที่ปรึกษาเภสัชกรรม

 

เดิมทีคุณยายจ่ายค่าเช่าอยู่ในอัตราประมาณ 440–500 ยูโรต่อเดือน แต่กลุ่มนายทุนใหม่กลับพยายามบีบให้เธอออก ด้วยการเสนอทบทวนสัญญาและปรับขึ้นค่าเช่ารวดเดียวเป็น 1,650 ยูโร ก่อนจะทะยานไปถึง 2,650 ยูโรต่อเดือน (ราว 96,000 บาท) ซึ่งคิดเป็นการปรับขึ้นสูงถึง 275% ตัวเลขนี้สวนทางอย่างสิ้นเชิงกับ "เงินบำนาญรายเดือน" ของเธอที่มีเพียง 1,350 ยูโร ทำให้เธอตกอยู่ในสภาวะมืดแปดด้าน เพราะอย่าว่าแต่จะมีเงินมาจ่ายค่าเช่าเลย แค่ประคับประคองให้มีชีวิตรอดไปวันๆ ก็ยากลำบากแล้ว

 

ตลอด 8 ปีนับตั้งแต่มีการเปลี่ยนมือเจ้าของอาคาร สองพี่น้องนายทุนไม่เคยติดต่อพูดคุยเจรจากับคุณยายโดยตรงเลยแม้แต่ครั้งเดียว แม้กระบวนการยุติธรรมจะเคยสั่งระงับการขับไล่เธอมาแล้วถึง 3 ครั้ง แต่คดีความก็ยืดเยื้อกัดกินหัวใจคนชราไปจนถึงศาลฎีกา ซึ่งท้ายที่สุดศาลก็ตัดสินให้ฝ่ายบริษัทชนะคดี และเปิดทางให้มีการบังคับคดีไล่ที่อย่างเป็นทางการ

🔵 [วันวิปโยค: ลากผู้ชุมนุม-หามคนชราพ้นบ้าน] 

ก่อนหน้าวันบังคับขับไล่เพียงหนึ่งวัน (22 กันยายน) ประชาชนและกลุ่มผู้สนับสนุนที่ทราบข่าวต่างไปปักหลักชุมนุมหน้าอาคารเพื่อเป็นเกราะมนุษย์คุ้มครองคุณยาย โดยมีบุคคลที่มีชื่อเสียงมาร่วมแสดงพลัง เช่น คาร์ลอส บาร์เดม (พี่ชายของนักแสดงฮอลลีวูด ฮาเวียร์ บาร์เดม) และ อานา เบเลน นักร้องสาวที่มาร่วมอ่านบทกวี "Desahucio" (การไล่ที่) ของราฟาเอล อัลเบอร์ติ เพื่อสะท้อนความอยุติธรรมที่คนจนเมืองต้องเผชิญ

 

กระทั่งวันบังคับคดี (23 กันยายน) สถานการณ์ก็เดินทางมาถึงจุดแตกหัก ตำรวจปราบจลาจลได้ใช้กำลังบุกฝ่าสิ่งกีดขวางที่ชาวบ้านช่วยกันนำเก้าอี้ ชั้นวางของ และโคมไฟมาขวางไว้ เจ้าหน้าที่เข้าสลายการชุมนุมและลากตัวนักกิจกรรมหลายสิบคนที่พยายามขัดขวางออกไปอย่างทุลักทุเล ท่ามกลางเสียงตะโกนด่าทอประณามว่า "น่าละอาย!" จากฝูงชน

 

ภาพที่บาดหัวใจคนทั้งประเทศคือ จังหวะที่คุณยายอาบัสกัลในสภาพร่างกายอ่อนแอ ถูกเจ้าหน้าที่สาธารณสุขนำตัวขึ้นเปลสนามหามออกจากอาคาร ท่ามกลางเสียงตะโกนส่งกำลังใจที่ดังกึกก้องถนนว่า "มาริการ์เมน คุณไม่ได้อยู่เพียงลำพัง"

 

หลังจากออกจากบ้านที่อยู่มาค่อนชีวิต เธอถูกนำตัวส่งไปยังโรงพยาบาลเกรโกริโอ มาราญอน (Gregorio Marañón Hospital) โดยเธอปฏิเสธข้อเสนอที่พักฉุกเฉินฟรีจากเทศบาลเมือง และคาดว่าต้องระเห็จไปพักอาศัยกับญาติ ก่อนที่ร่างกายและจิตใจของเธอจะทนรับความบอบช้ำไม่ไหว และเสียชีวิตลงในเวลาต่อมา

 

🔵 [เสียงตัดพ้อสุดท้าย และความพยายามที่สายเกินไป] 

เบียทริซ ดูโร่ ทนายความของคุณยายเปิดเผยความจริงที่น่าเศร้าว่า ภายหลังภาพการไล่ที่กลายเป็นข่าวดังและเกิดกระแสกดดันทางสังคมอย่างหนัก ทั้งสองฝ่ายได้กลับมาเจรจาแสดงเจตนาที่ดี และบรรลุข้อตกลงทำสัญญาฉบับใหม่ที่อนุญาตให้คุณยายจ่ายค่าเช่าในอัตราเดิมได้ ซึ่งคุณยายเตรียมจะเซ็นสัญญาฉบับนี้ทันทีหลังจากพักฟื้นจากอาการอ่อนเพลีย แต่ปาฏิหาริย์ก็ไม่มีจริง... ข้อตกลงที่เกิดจากการเคลื่อนไหวทางสังคมนี้ มาถึงมือเธอช้าเกินไป

 

ก่อนหน้านี้ เจมส์ โรดส์ นักเปียโนชื่อดังชาวอังกฤษ เคยพยายามยื่นมือเข้าช่วยโดยเสนอตัวขอจ่ายค่าเช่ามหาโหดนั้นแทน หรือแม้กระทั่งเสนอขอซื้อห้องพักต่อเพื่อให้คุณยายได้ใช้ชีวิตบั้นปลายอย่างสงบ แต่บริษัทกลับปฏิเสธความช่วยเหลือทั้งสองข้อเสนออย่างเยือกเย็น

 

ในการให้สัมภาษณ์กับสถานีโทรทัศน์ RTVE เมื่อวันที่ 22 กันยายน ก่อนหน้าวาระสุดท้ายของชีวิต คุณยายอาบัสกัลได้ประณามพฤติกรรมของบริษัทว่า "ไร้มนุษยธรรม และทั้งหมดก็เพื่อหวังผลกำไร คุณไม่สามารถบังคับให้คนๆ หนึ่งใช้ชีวิตอยู่เจ็ดปีโดยมีมีดพร้าแขวนคออยู่ได้" เธอยังชี้เป้าความผิดไปที่หน่วยงานรัฐทุกระดับที่ทอดทิ้งประชาชน

 

พร้อมฝากประโยคตัดพ้อถึงวิกฤตของเมืองหลวงที่กำลังสูญเสียจิตวิญญาณว่า "ฉันกำลังจะออกจากมาดริด เพราะมาดริดไม่ใช่มาดริดอีกต่อไปแล้ว และผู้คนในมาดริดก็ไม่ใช่ชาวมาดริดอีกต่อไปแล้ว พวกเขาคือนักท่องเที่ยวทั้งหมดที่คุณเห็นในกรานเวีย"

 

ทางด้านองค์กรสิทธิมนุษยชน แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล สเปน ได้ออกแถลงการณ์ประณามเคสนี้อย่างดุเดือดว่า นี่คือการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรง และเป็นภาพสะท้อนอันน่ารังเกียจของ "ระบบที่เอาผลประโยชน์เก็งกำไรของกองทุนนักล่ากำไร มาสำคัญกว่าสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชนที่จะได้อยู่ในบ้านของตัวเอง... นี่ไม่ใช่กรณีเดียว แต่เป็นภาพสะท้อนความทุกข์ยากของครัวเรือนหลายพันแห่งในสเปน"

 

🔵 [วิกฤตที่อยู่อาศัย ลุกลามสู่แผ่นดินไหวทางการเมือง] 

โศกนาฏกรรมของมารีการ์เมนไม่ได้จบลงที่เตียงโรงพยาบาล แต่มันได้กลายเป็น "เชื้อเพลิงชั้นดี" ที่ราดลงบนกองเพลิงแห่งความเหลื่อมล้ำ ปัจจุบันสเปนกำลังเผชิญวิกฤตขาดแคลนที่อยู่อาศัยอย่างสาหัส โดยธนาคารกลางสเปนประเมินว่าประเทศขาดแคลนบ้านถึงราว 700,000 หลัง

 

ชาวสเปนมองว่า ต้นเหตุที่ทำให้ราคาบ้านและค่าเช่าพุ่งสูงขึ้นอย่างไม่หยุดยั้ง เป็นผลมาจากการปล่อยให้นายทุนกว้านซื้ออสังหาริมทรัพย์เพื่อเปลี่ยนเป็น "ที่พักระยะสั้นสำหรับนักท่องเที่ยว" เช่น Airbnb ในเมื่อสเปนคือประเทศที่มีนักท่องเที่ยวมากเป็นอันดับสองของโลก การเติบโตนี้จึงแลกมาด้วยการไล่ที่คนท้องถิ่นดั้งเดิม จนเกิดการประท้วงใหญ่ในหลายแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ รวมถึงเมืองบาร์เซโลนา

 

เหตุการณ์ของคุณยายทำให้ชาวสเปนหลายหมื่นคนพากันลงถนนประท้วงในหลายเมืองใหญ่ เพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลจัดระเบียบราคาที่อยู่อาศัย แรงกระเพื่อมนี้สั่นคลอนเสถียรภาพของรัฐบาลอย่างหนัก อิซาเบล โรดริเกซ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการเคหะจากพรรคสังคมนิยม (ฝ่ายซ้าย) ออกมายืนยันว่า รัฐบาลพยายามออกกฎหมายห้ามการขับไล่กลุ่มเปราะบางเช่นนี้มาหลายครั้งแล้ว แต่กลับถูกขัดขวาง โดยเธอกล่าวหาฝ่ายบริหารส่วนภูมิภาคมาดริด (ฝ่ายอนุรักษ์นิยม) ว่ากำลัง "ปูพรมแดงต้อนรับนักเก็งกำไรเหล่านี้"

 

วิกฤตความขัดแย้งเดินหน้าสู่ทางตันทางการเมือง เมื่อรัฐสภาสเปนมีมติโหวต "คว่ำ" พระราชกำหนดฉุกเฉินของรัฐบาล ที่พยายามเสนอมาตรการต่อสัญญาเช่าโดยอัตโนมัติและการจำกัดการขับไล่ผู้เช่าที่อ่อนแอ เนื่องจากพรรคแรงงานสังคมนิยมสเปน (PSOE) ของรัฐบาลไม่ได้ครองเสียงข้างมากในสภา การผลักดันนโยบายจึงถูกปัดตกอย่างง่ายดายโดยพรรคฝ่ายค้าน

 

เมื่อกฎหมายคุ้มครองประชาชนไม่สามารถเดินหน้าต่อได้ ท้ายที่สุด นายกรัฐมนตรีเปโดร ซานเชซ จึงต้องตัดสินใจทุบโต๊ะครั้งประวัติศาสตร์ ประกาศ "ยุบสภา" และเรียกร้องให้มีการจัดการเลือกตั้งทั่วไปก่อนกำหนด ในวันที่ 29 พฤศจิกายน 2026 เพื่อคืนอำนาจให้ประชาชนเป็นผู้ตัดสินใจทิศทางของประเทศ

 

ปิดฉากชีวิตของหญิงชราวัย 87 ปี ผู้สูญเสียบ้านเพียงเพราะกลไกทุนนิยมไร้หัวใจ... แต่ความตายของเธอ ได้สร้างแรงกระเพื่อมที่สั่นสะเทือนไปถึงรากฐานการเมืองของประเทศสเปนไปตลอดกาล!