Nation Story
21 ก.ค. 2569 | NATESAIY
ท่ามกลางไฟสงครามระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน ที่กลับมาระอุรุนแรงระลอกใหม่หลังข้อตกลงหยุดยิงล่มสลายลง คำถามใหญ่ที่ประชาคมโลกและหน่วยข่าวกรองทั่วโลกกำลังจับตามองคือ "โมจตาบา คาเมเนอี" ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน วัย 56 ปี ยังคงกุมบังเหียนอยู่ในประเทศ หรือหลบหนีออกนอกประเทศไปแล้วกันแน่
สื่อชั้นนำของสหรัฐฯ อย่าง The Washington Times ได้ตั้งคำถามถึงเบาะแสสถานที่อยู่ของ โมจตาบา คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดวัย 56 ปี หลังมีรายงานแพร่สะพัดว่าเขาอาจเดินทางออกจากอิหร่านแล้ว โดยนักวิเคราะห์บางส่วนเชื่อว่า เขาอาจหลบหนีไปกบดานในรัสเซีย ซึ่งเป็นชาติพันธมิตรสำคัญที่มีประวัติการให้ที่ลี้ภัยแก่ผู้นำรัฐสายแข็งมาโดยตลอด
แต่แหล่งข่าวกรองอีกด้านกลับชี้ว่า ข้อสมมติฐานนี้อาจไม่เป็นความจริง และเขาน่าจะยังคงอยู่ในอิหร่าน กระแสข่าวลือเรื่องการหนีออกนอกประเทศที่ดังขึ้นเรื่อยๆ อาจเป็นเพียงส่วนหนึ่งของ "ปฏิบัติการข่าวกรอง" ที่ซับซ้อนของอิสราเอล เพื่อสร้างความสับสนและบั่นทอนระบอบการปกครองของอิหร่าน ที่กำลังเผชิญแรงกดดันมหาศาล ทั้งทางเศรษฐกิจ การทหารจากสหรัฐฯ และภาวะโดดเดี่ยวทางการเมืองในตะวันออกกลาง
โมจตาบา คาเมเนอี ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้นำสูงสุดทั้งทางการเมืองและศาสนาเมื่อวันที่ 8 มีนาคมที่ผ่านมา หลังการเสียชีวิตของ อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ผู้เป็นบิดา จากปฏิบัติการโจมตีทางอากาศร่วมระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอล การสืบทอดอำนาจนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาวิกฤตที่สหรัฐฯ และอิหร่านกำลังมุ่งหน้าสู่สงครามเต็มรูปแบบ หลังข้อตกลงหยุดยิงชั่วคราว 2 เดือนล่มสลายลง
ความตึงเครียด ยิ่งทวีความรุนแรงขึ้นหลังจากอิหร่านยิงขีปนาวุธถล่มฐานทัพอากาศในจอร์แดน ส่งผลให้มีทหารอเมริกันเสียชีวิตอย่างน้อย 4 นาย โดยข้อมูลจากศูนย์บัญชาการกลางสหรัฐฯ ระบุว่า ยอดทหารอเมริกันที่เสียชีวิตสะสมนับตั้งแต่เปิดฉากความขัดแย้งพุ่งสูงถึง 17 นายแล้ว
แม้โมจตาบาจะมีบทบาทสำคัญในการกำหนดทิศทางยุทธศาสตร์ของประเทศ แต่เขากลับ "ไร้ตัวตน" ต่อสาธารณชนอย่างน่าสงสัย แม้กระทั่งในพิธีไว้อาลัยบิดาที่จัดขึ้นยาวนานถึง 7 วัน แหล่งข่าวกรองชาติตะวันตกและอิสราเอลเชื่อว่า เขาได้รับบาดเจ็บสาหัสและมีแผลไหม้รุนแรงที่ใบหน้าจากเหตุโจมตีทางอากาศ ซึ่งอาจเป็นเหตุผลที่ทำให้เขาหลบซ่อนตัวอย่างมิดชิด
ไมเคิล รูบิน ผู้อำนวยการฝ่ายวิเคราะห์นโยบายจาก Middle East Forum ให้ความเห็นว่า หากโมจตาบาตัดสินใจเดินทางออกจากประเทศจริง รัสเซียคือตัวเลือกเดียวที่เป็นไปได้ "เยเมนเดินทางไปยากเกินไป ส่วนเลบานอนก็อยู่ในระยะที่อิสราเอลจัดการได้ หรือหากไปปากีสถาน สหรัฐฯ ก็อาจส่งกำลังบุกเข้าจับกุมเหมือนคดีโอซามา บิน ลาเดน ขณะที่จีนคงไม่ยอมเสี่ยงเผชิญหน้าขัดแย้งครั้งใหญ่เพื่อปกป้องเขา ทางเลือกจึงเหลือเพียงรัสเซียเท่านั้น"
ความสัมพันธ์ระหว่าง อิหร่าน รัสเซีย จีน และเกาหลีเหนือ ถูกมองว่าเป็นกลุ่ม "แกนนำระบอบอำนาจนิยม" (Axis of Authoritarians) ที่รวมตัวกันเพื่อท้าทายการครองอำนาจของสหรัฐฯ ในศตวรรษที่ 21 ยิ่งไปกว่านั้น รัสเซียยังมีประวัติรับรองอดีตผู้นำตะวันออกกลาง เช่น อดีตประธานาธิบดี บาชาร์ อัล-อัสซาด แห่งซีเรีย ที่เชื่อว่ายังคงพำนักอยู่ในมอสโก หลังรัฐบาลถูกโค่นล้มเมื่อเดือนธันวาคม 2024
รายงานข่าวการหลบหนีถูกโหมกระพือโดยสถานีโทรทัศน์ Al Hadath ของซาอุดีอาระเบีย ที่อ้างแหล่งข่าวความมั่นคงอิสราเอล แต่ในขณะเดียวกัน เจ้าหน้าที่อิสราเอลอีกกลุ่มกลับยืนยันกับสื่อว่า โมจตาบายังคงอยู่ในกรุงเตหะราน
อเล็กซ์ วาทังกา นักวิชาการอาวุโสจาก Middle East Institute มองว่า การที่ผู้นำสูงสุดอิหร่านจะหนีออกนอกประเทศเป็นเรื่องที่ไม่มีเหตุผลรองรับ "มันคือข้อมูลบิดเบือนที่ฝ่ายอิสราเอลปล่อยออกมา เพื่อสร้างความตื่นตระหนกในรัฐบาลอิหร่าน และเพื่อเช็กดูว่าจะมีสัญญานความเคลื่อนไหวใดๆ ปรากฏขึ้นหรือไม่... ที่นี่ไม่อยู่ในสภาพแบบตาลีบัน อิหร่านมีทั้งแพทย์และสถานพยาบาลชั้นนำ แล้วทำไมเขาต้องไปเสี่ยงไว้ใจรัสเซียขนาดนั้น"
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่แน่นอนคือ บัญชี X (Twitter) ของโมจตาบายังคงมีการโพสต์ข้อความโจมตีสหรัฐฯ อย่างดุเดือด โดยระบุว่า "ซาตานผู้ยิ่งใหญ่ได้ตระหนักแล้วว่า การแทรกแซงภูมิภาคนี้โดยไร้อุปสรรค เป็นเพียงจินตนาการอันไร้เดียงสา"
สื่อใหญ่อย่าง CBS News และรายงานข่าวกรองล่าสุดระบุตรงกันว่า โมจตาบา คาเมเนอี ไม่ได้ออกนอกประเทศ แต่กำลังหลบซ่อนตัวอยู่ใน "บังเกอร์ใต้ดิน" ที่มีการป้องกันระดับสูงสุด อาจเป็นในกรุงเตหะรานหรือเมืองกอม โดยใช้วิธีสื่อสารผ่านเครือข่ายผู้ส่งสารลับ (Couriers) เพื่อปกปิดพิกัดที่แท้จริง เช่นเดียวกับเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่านคนอื่นๆ ที่ต้องกบดานเพื่อหลบเลี่ยงการแกะรอยและโจมตีทางอากาศจากสหรัฐฯ และอิสราเอล
การไม่ปรากฏตัวของ "โมจตาบา คาเมเนอี" จึงกลายเป็นทั้งยุทธศาสตร์การเอาชีวิตรอดจากห่ากระสุน และสนามรบทางจิตวิทยา ไม่ว่าเขาจะกบดานอยู่ในบังเกอร์ลึกในอิหร่าน หรือซบอิงแผ่นดินรัสเซีย สิ่งที่แน่นอนคือ "สงครามข่าวสาร" กำลังทำหน้าที่กัดเซาะความเชื่อมั่นของประชาชนชาวอิหร่านอย่างหนักหน่วง ไม่แพ้ขีปนาวุธที่กำลังตกใส่ภูมิภาคตะวันออกกลางในเวลานี้
