OPINION: “หน้าจอ” ขโมยสุขภาพ “ผู้สูงวัย”! ไถคลิปสั้น แถมโรคร้าย?

เพราะ “หน้าจอ”…กำลังทำร้ายพ่อๆ แม่ๆ ลุงป้าน้าอา ที่เรารักโดยที่เราไม่รู้ตัว! เมื่อก่อนเราสอนพวกเขาใช้สมาร์ทโฟน เพราะอยากให้ทันโลก ใช้ชีวิตสะดวกขึ้น แต่วันนี้…หลายบ้านกลับต้องเจอกับอีกด้านหนึ่ง เมื่อพวกเขาเริ่ม “วางมือถือไม่ลง”!

 

ไถคลิปสั้นจนดึก ดูไลฟ์แล้วเผลอซื้อของ ดูละครสั้นจนลืมเวลา บางคน…ใช้เงินเก็บทั้งชีวิตไปกับสิ่งที่ไม่จำเป็น

 

มือถือ…จากเครื่องมือ กลายเป็น “กรงดิจิทัล” ที่ค่อยๆ ล็อกชีวิตเขาไว้

 

สิ่งแรกที่เสียไป คือ “สุขภาพ”

ผู้สูงอายุ ร่างกายไม่ได้แข็งแรงเหมือนเดิมอยู่แล้ว สายตาเริ่มเสื่อม คอและกระดูกเปราะบาง แต่การก้มจอมือถือเป็นเวลานาน ทำให้เกิดปัญหาตามมา เช่น ต้อหิน โรคที่ความดันในตาสูง อาจทำให้ตาบอด ตาแห้ง หมอนรองกระดูกคอเสื่อม

 

เคสในบทความสุขภาพจากจีนนี้ เล่าถึงคุณลุงที่ชอบเล่นมือถือใต้ผ้าห่มตอนกลางคืน สุดท้ายเป็น “ต้อหินเฉียบพลัน” เกือบมองไม่เห็น บางคนแค่นั่งดูคลิปนานๆ ก็มีอาการชามือ จับช้อนไม่ได้ เพราะเส้นประสาทถูกกดทับ และที่หลายคนมองข้ามคือ “การนอนดึก” ค่ะ ทำให้ความดันขึ้น เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด

 

นี่ไม่ใช่เรื่องไกลตัวเลยค่ะ…แต่มันคือสิ่งที่เกิดขึ้นจริงทุกวันในโรงพยาบาล แต่...สิ่งที่น่ากลัวกว่า คือ “ความเหงาที่ถูกซ่อนอยู่ลึกๆ”

ผู้สูงอายุหลายคน…ไม่ได้ติดมือถือเพราะอยากติด แต่เพราะเพื่อนน้อยลง ลูกหลานไม่ค่อยมีเวลา บางคนต้องอยู่คนเดียว มือถือเลยกลายเป็น “เพื่อน” ทั้งคลิปวิดีโอ ไลฟ์สด คอมเมนต์ ยอดไลค์ มันเติมเต็มความรู้สึก “ยังมีคนเห็นเรา”

 

แต่ยิ่งโลกออนไลน์คึกคักเท่าไหร่ โลกจริงกลับยิ่งเงียบลง อาจมีวันนึงที่พ่อๆ แม่ๆ ป้าๆ ลุงๆ ของเรา เริ่มไม่อยากออกจากบ้าน ไม่คุยกับเพื่อนบ้าน อยู่กับครอบครัวแต่ใจลอยอยู่ในจอ ต้องสังเกตพฤติกรรมเหล่านี้ด้วยนะคะ 

 

มีเคสหนึ่งที่พลอยอ่านแล้วสะเทือนใจมาก…คุณยายเลี้ยงหลานไปด้วย เล่นมือถือไปด้วย เด็กวิ่งออกถนนเกือบโดนรถชน จริงๆ แล้วมันไม่ใช่แค่ “ติดมือถือ” แต่มันคือ “ความสัมพันธ์ที่ค่อยๆ หายไป”

 

และอีกสิ่งที่ถูกขโมยไปเงียบๆ คือ “เงินเก็บทั้งชีวิต” ผู้สูงอายุจำนวนมาก แยกแยะข้อมูลได้ยาก และเชื่อคนง่าย คำพูดในไลฟ์แค่ประโยคเดียว เช่น “สินค้านี้ทำมาเพื่อผู้สูงอายุโดยเฉพาะ” ก็อาจทำให้เขาจ่ายเงินหลายพันโดยไม่ลังเล หรือแย่กว่านั้น…โปรโมชันหลอกลวง การลงทุนปลอม แก๊งคอลเซ็นเตอร์ หรือบางคนเสียเงินเป็นแสนบางคนหมดทั้งชีวิต เรื่องราวที่เราเคยเห็นในข่าวบ่อยๆ

 

และที่เจ็บปวดที่สุดคือ “ยังเชื่อว่าคนที่หลอกเขา เป็นคนดี” มีบางเคสถึงขั้น เอาบ้านไปจำนอง เพื่อเติมเงินให้คนในไลฟ์ที่ไม่เคยเจอหน้าด้วยซ้ำ

แล้วทำไม “ผู้สูงวัย” ถึงเลิกไม่ได้?

บทความจากจีนอธิบายไว้ชัดมากค่ะ อัลกอริทึม...ที่เข้าถึง และเข้าใจผู้สูงวัยเกินไป เสิร์ฟแต่สิ่งที่ชอบ ดูแล้วหยุดไม่ได้ ผนวกกับชีวิตจริงของคนอายุมาก “ว่างเกินไป” ไม่มีอะไรทำ มือถือเลยกลายเป็นโลกหลักของพวกเขา

 

ทางแก้…ไม่ใช่ “แย่งมือถือ”!

พลอยอยากบอกตรงๆ ว่าการห้ามหรือยึดมือถือ ไม่ช่วยค่ะ มีแต่จะทำให้ท่านต่อต้าน สิ่งที่ได้ผลจริงๆ คือ “แทนที่” ไม่ใช่ “ตัดออก” ลองเริ่มจากง่ายๆ ชวนพ่อแม่ไปเดินเล่น พาไปเจอเพื่อน หรือกิจกรรมชุมชน ชวนทำสิ่งที่เขาชอบ เช่น ปลูกต้นไม้ ทำอาหาร เต้นรำ และช่วยตั้งค่าจำกัดเวลาใช้งาน ปิดคอนเทนต์แนะนำ เตือนภัยเรื่องมิจฉาชีพ

 

แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ…การกลับบ้านไปหาท่าน เพราะไม่มีอะไรแทนความรู้สึกที่ได้คุย ได้หัวเราะ ได้กินข้าวด้วยกันจริงๆ ได้เลย

 

สุดท้ายนี้ พลอยอยากฝากไว้ เทคโนโลยีควรทำให้ชีวิตดีขึ้น ไม่ใช่ค่อยๆ กลืนชีวิตของคนที่เรารัก อย่าปล่อยให้มือถือ ขโมยสุขภาพ เงินเก็บ และความสัมพันธ์ของพ่อแม่ไปทีละนิด ตอนเด็ก…เขาเคยจับมือเราหัดเดิน วันนี้…อาจถึงเวลาที่เราจะจับมือเขา แล้วพาออกจากโลกในจอ กลับมาอยู่ในโลกจริงที่ยังมีเราอยู่ข้างๆ ถ้าใครอ่านแล้วนึกถึงพ่อแม่…ลองส่งโพสต์นี้ให้ท่านดูนะคะ

 

อ้างอิง 手机，正在毁掉中国老人