ทุกสนามข่าว เราคือตัวจริง

วันอาทิตย์ ที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2564

รู้จัก "เฉาก๊วย" สรรพคุณมากกว่าช่วยดับกระหาย

405 5
รู้จัก เฉาก๊วย สรรพคุณมากกว่าช่วยดับกระหาย

มาทำความรู้จัก "เฉาก๊วย" ขนมวุ้นที่คนไทยชอบซื้อมารับประทาน คืออะไร มาจากที่ไหน และมีสรรพคุณอย่างไรและประโยชน์ต่อเราอย่างไรบ้าง ซึ่งใครที่ได้ยินชื่อนี้ก็รู้สึกเย็นใจอย่างบอกไม่ถูก

เฉาก๊วย เป็นผลิตภัณฑ์ที่ทำได้จากต้นเฉาก๊วย ด้วยการนำใบเฉาก๊วยมาต้มจนได้น้ำต้มเฉาก๊วย ก่อนนำมาต้มผสมกับแป้งจนได้เจลเฉาก๊วยหรือที่มักเรียกทั่วไปว่า เฉาก๊วย นอกจาก นั้นยังมีผลิตภัณฑ์อื่นที่ได้จากต้นเฉาก๊วย อาทิ น้ำเฉาก๊วย เต้าหู้เฉาก๊วย เป็นต้น

วงศ์ : Labiatae วงศ์เดียวกับสะระแหน่/โหระพา/แมงลัก

ชื่อทางวิทยาศาสตร์ :

Mesona chinensis Bentham

Mesona elegans Hayata

Mesona procumbens Hemsley

ชื่อท้องถิ่นไทย : เฉาก๊วย

ชื่อท้องถิ่นจีน:

เหรียนฝ่นฉ่าว

เซียนฉ่าว

เซียนหยั้นตุ้ง

ถิ่นกำเนิด : ประเทศจีนตอนใต้ แถบมณฑลกวางตุ้ง กวางสี และยูนาน ในธรรมชาติชอบขึ้นแซมกับกอหญ้าบริเวณที่ชื้นตามเชิงเขาหรือลำห้วย

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ลำต้น

เฉาก๊วย เป็นไม้ล้มลุก มีลำต้นหรือเถาเป็นแบบกึ่งเลื้อย ลำต้นมีขนาดเล็ก เป็นเหลี่ยม คล้ายต้นสะระแหน่ ลำต้นเปราะหักง่าย ต้นอ่อนมีสีเขียว ต้นแก่มีสีน้ำตาล กิ่งแตกแขนงออกตามข้อของลำต้น ช่วงห่างระหว่างข้อ 3-5 เซนติเมตร ลำต้น และกิ่งทอดยาวคลุมตามดินได้ 50 120 เซนติเมตร


ต้นเฉาก๊วย

ใบเฉา

ใบเฉาก๊วยแทงออกเป็นใบเดี่ยว แตกออกเป็นคู่ๆตรงกันข้ามบนกิ่ง คือ มี 2 ใบ /ข้อ มีก้านใบมีสีขาว ยาวประมาณ 1 1.5 เซนติเมตร ใบรูปใบหอก คล้ายใบสะระแหน่ ปลายใบแหลมโคนใบสอบ ขอบใบหยักเป็นฟันเลื้อย แผ่นใบเป็นร่องตามเส้นใบ ขนาดใบยาว 2-5 เซนติเมตร กว้าง 0.8-3 เซนติเมตร ใบมีสีเขียวสดถึงเขียวเข้ม และมีขนขนาดเล็กปกคลุม เมื่อจับแผ่นใบจะรู้สึกสากมือ และหากขยี้ใบจะมีลักษณะเป็นเมือกลื่น

ดอก

ดอกเฉาก๊วยแทงออกเป็นช่อ คล้ายกับดอกแมงลักหรือโหระพา มีช่อดอกยาว 5-10 เซนติเมตร แต่ละช่อมีดอกจำนวนมาก แต่ละดอกมีก้านดอกยาวประมาณ 3 มิลลิเมตร กลีบดอกมีสีขาวอมม่วงอ่อน ยาวประมาณ 2.5 มิลลิเมตร ถัดมาด้านในเป็นเกสรตัวผู้ 1 อัน และเกสรตัวเมีย 1 อัน ส่วนเมล็ดมีขนาดเล็กสีดำอมน้ำตาล มีลักษณะรูปไข่

ดอกเฉาก๊วย

ผล และเมล็ด

เมล็ดเฉาก๊วยมีขนาดเล็กสีดำอมน้ำตาล มีลักษณะรูปไข่

ประโยชน์ต้นเฉาก๊วย

1. ใช้ทั้งลำต้นนำมาต้มเคี่ยวทำเป็นเฉาก๊วยรับประทาน

2. ใช้ทั้งลำต้นนำมาต้มน้ำเป็นน้ำเฉาก๊วยดื่ม

3. ต้นเฉาก๊วยใช้ปลูกเป็นพืชคลุมดิน ช่วยป้องกันการกัดเซาะหน้าดิน

คุณค่าทางโภชนาการใบเฉาก๊วย ( 100 กรัมแห้ง)

ความชื้น 8.99%

คาร์โบไฮเดรต 44.95%

โปรตีน 8.33%

ไขมัน 0.39%

เถ้า 37.34%

เส้นใย 24.06%

สาระสำคัญที่พบ

แทนนิน

แพกติน

ลิกนิน

สารเฮมิเซลลูโลส เช่น กลูโคแมนแนน และกาแลคโตแมนแนน

สารพอลิเมอร์ อาทิ เฟนิลอะลานิน และไทโรซิน

-sitosterol

Stigmasterol

และ amyrin

Oleanolic acid

Maslinic acid

การเกิดสีดำ และเจลของเฉาก๊วย

เนื่องจากสารส่วนใหญ่ที่พบในลำต้นเฉาก๊วย เมื่อละลายน้ำแล้วทำให้น้ำมีคุณสมบัติเป็นด่าง และมีสารบางชนิดที่ทำปฏิกิริยากับด่างแล้วทำให้เกิดสารละลายสีดำ เช่น แทนนิน นอกจากนั้น การเติมสารเพิ่มความเป็นด่าง เช่น โซเดียมไบคาร์บอเนตยิ่งจะช่วยให้เฉาก๊วยมีสีดำเข้มมากขึ้น ส่วนการจับตัวเป็นวุ้นหรือเจลนั้น เกิดจากสารจำพวกเฮมิเซลลูโลส อาทิ เพกติน และสารพอลิเมอร์ ที่ละลายออกมา และหากเติมสารจำพวกแป้งลงไปก็ยิ่งจะทำให้เฉาก๊วยมีลักษณะเป็นเจลแข็งมากขึ้น

สรรพคุณต้นเฉาก๊วย/เฉาก๊วย

1. ทั้งน้ำต้มเฉาก๊วย และเฉาก๊วยมีรสเย็น ช่วยทำให้ชุ่มคอ ลดอาการคอแห้ง

2. ช่วยดับร้อน ลดอาการกระหายน้ำ

3. ช่วยบรรเทาอาการหวัด และเป็นไข้

4. ช่วยลดความดันเลือด ป้องกันโรคหลอดเลือดในสมองตีบหรือแตก

5. ช่วยลดอาการเบาหวาน

6. ช่วยบรรเทาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ

7. ช่วยแก้อาการข้ออักเสบ

8. ช่วยป้องกันโรคตับอักเสบ

เรื่องโดย Nation TV | ภาพโดย Nation TV
"ไม่พลาดทุกข่าวด่วนจาก NationTV กดเป็นเพื่อนกับเราที่นี่"
add friend