ทุกสนามข่าว เราคือตัวจริง

วันจันทร์ ที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2563

หลุมพราง "AI" ฝันสลายเยียวยา 5,000 บาท

1.63K 6
หลุมพราง AI ฝันสลายเยียวยา 5,000 บาท

พิษภัยจากวิกฤตไวรัสโคโลน่าสายพันธุ์ใหม่ สร้างผลกระทบต่อประเทศไทยอย่างมาก ทำให้รัฐบาลต้องออกมาตรการ "เราไม่ทิ้งกัน" เพื่อเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบผ่านอินเทอร์เน็ต ซึ่งเป็นโมเดลคล้ายกับโครงการ "ชิม ช้อป ใช้"

แต่ผลลัพธ์กลับมีคนจำนวนมากถูกปฏิเสธจากระบบการลงทะเบียน โดยมีหลายสาเหตุ เช่น บัตรประจำตัวประชาชนไม่ถูกต้อง / ถูกปฏิเสธเพราะเป็นเกษตรกรหรือนักศึกษา ทั้งๆที่ไม่ได้ประกอบอาชีพนั้นเลย จนเกิดข้อสงสัยว่า ระบบปัญญาประดิษฐ์ที่นำมาใช้ มีความน่าเชื่อถือมากเพียงใด

"เนชั่น ทีวี" ได้สอบถามไปยังผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีสื่อสาร คุณพันธ์ศักดิ์ อาภาขจร ให้มุมมองน่าสนใจว่า ข้อมูลบุคคลส่วนหนึ่งในมาตรการ "เราไม่ทิ้งกัน" อาจนำฐานข้อมูลมาจากโครงการ "ชิม ช้อป ใช้" เพราะทางภาครัฐมักให้ข่าวแสดงความมั่นใจว่า ระบบปัญญาประดิษฐ์ที่ใช้ประมวลผลนั้น เป็นระบบที่น่าเชื่อถือและมีความผิดพลาดน้อย

แต่สิ่งสำคัญของระบบปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งทำงานโดยการใช้ "อัลกอริทึม" หรือ "การลำดับคำสั่งให้คอมพิวเตอร์ทำงาน" และต้องใช้ข้อมูลจากฐานข้อมูล รวมถึงข้อมูลจากผู้ลงทะเบียนเองจำนวนหลายล้านคน เพื่อนำไปประมวลผลนั้น มีความเป็นไปได้ว่าข้อมูลที่ป้อนให้ระบบปัญญาประดิษฐ์ อาจไม่ถูกต้อง เช่น การคัดเลือกข้อมูลผิด / การออกแบบอัลกอริทึมที่ไม่สมบูรณ์ / ข้อมูลไม่ครบถ้วน / ข้อมูลไม่มีคุณภาพ / ข้อมูลหมดอายุ หรือการเลือกข้อมูลด้วยความลำเอียง


คุณพันธ์ศักดิ์  บอกอีกว่า แม้ "อัลกอริทึม" ของปัญญาประดิษฐ์ จะมีความเที่ยงตรงเพียงใด หากข้อมูลไม่ถูกต้อง / ผลลัพธ์ก็จะออกมาคลาดเคลื่อนเช่นกัน / รวมถึงการออกแบบอัลกอริทึม หากไม่มีคุณภาพเพียงพอ ก็จะมีปัญหาตามมา เช่น ทำให้การจับคู่ บุคคลกับอาชีพเกิดความคลาดเคลื่อน / การจัดเก็บข้อมูลส่วนบุคคล อาจเอื้อประโยชน์เฉพาะบางกลุ่ม  

ฉะนั้น ข้อควรสังเกตต่อการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ประมวลผลและจับคู่ข้อมูลปริมาณมากๆ โดยให้ระบบอัลกอริทึมดำเนินการเอง จึงเป็นเสมือนกล่องดำที่เราป้อนข้อมูลเข้าไปและรอผลลัพธ์จากกล่องดำนั้น ซึ่งหากเกิดปัญหาก็ยากที่จะตรวจสอบหรืออธิบายสิ่งที่เกิดขึ้น อย่างกรณีโครงการเราไม่ทิ้งกัน หากปัญหาไม่ได้เกิดขึ้นจากตัวของผู้ลงทะเบียน รัฐอาจต้องหาช่องทางอื่นเพื่อให้ผู้ถูกตัดสิทธิ์ได้อธิบาย หรือให้ข้อมูลเพิ่มเติม ซึ่งหากพิสูจน์ได้ว่า ความบกพร่องที่เกิดขึ้นครั้งนี้ เกิดจากตัวปัญญาประดิษฐ์เอง ก็อาจบั่นทอนความเชื่อมั่นในเครื่องมือที่รัฐนำมาใช้งานต่อไปในอนาคต โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสถานการณ์สำคัญที่มีชีวิตคนเป็นเดิมพัน ปัญญาประดิษฐ์ คือ เครื่องมือที่มีความเสี่ยงที่การตัดสินใจต้องมีมนุษย์ร่วมด้วยเสมอ

เรื่องโดย อนุรักษ์ เพ็ญสวัสดิ์ | ภาพโดย อนุรักษ์ เพ็ญสวัสดิ์
"ไม่พลาดทุกข่าวด่วนจาก NationTV กดเป็นเพื่อนกับเราที่นี่"
add friend